ഇസ്ലാമിക മര്യാദകളെക്കുറിച്ചുള്ള (അദബുകൾ) പഠനത്തിൽ രണ്ട് അധ്യായങ്ങളിലേക്കാണ് കടക്കുന്നത്. ഒന്ന് കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട മര്യാദകളെക്കുറിച്ചും, രണ്ട് ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ തല വൃത്തിയാക്കി (പേൻ നോക്കി) കൊടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും.
(باب إِذَا تَثَاءَبَ فَلْيَضَعْ يَدَهُ عَلَى فِيهِ)
അധ്യായം 1: കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ കൈകൊണ്ട് വായ പൊത്തിപ്പിടിക്കൽ
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇമാം ബുഖാരി (رَحِمَهُ اللَّهُ) അബൂ സഈദ് അൽ-ഖുദ്രി (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) യിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസ് ഉദ്ധരിക്കുന്നു:
«إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَضَعْ يَدَهُ بِفِيهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ فِيهِ»
അർത്ഥം:
“നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും കൊട്ടുവായിടുകയാണെങ്കിൽ അവൻ തന്റെ കൈ വായുടെ മേൽ വെക്കട്ടെ. കാരണം (വായ തുറന്നിരുന്നാൽ) പിശാച് അതിലൂടെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കും.”
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ ഇപ്രകാരമാണുള്ളത്:
«إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ فَمَهُ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُهُ»
അർത്ഥം:
“നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും കൊട്ടുവായിടുകയാണെങ്കിൽ അവൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് വായ പൊത്തിപ്പിടിക്കട്ടെ. കാരണം പിശാച് അതിൽ പ്രവേശിക്കും.”
ശൈഖിന്റെ വിശദീകരണം:
കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
- പിശാചിന്റെ പ്രവേശനം തടയുക:
വായ തുറന്നിരിക്കുമ്പോഴാണ് പിശാച് ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. വായ അടച്ചുപിടിക്കുന്നതിലൂടെയോ കൈകൊണ്ട് പൊത്തുന്നതിലൂടെയോ പിശാചിന് പ്രവേശിക്കാൻ അവസരം നൽകാതിരിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. ഹാഫിള് ഇബ്നു ഹജർ (رَحِمَهُ اللَّهُ) പറയുന്നു: “പിശാച് യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അവൻ മനുഷ്യരക്തം സഞ്ചരിക്കുന്ന സിരകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനാണല്ലോ. എന്നാൽ അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ പിശാചിന് അവനെ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ സാധിക്കില്ല. കൊട്ടുവായിടുന്ന സമയത്ത് മനുഷ്യൻ അല്ലാഹുവിന്റെ സ്മരണയിലായിരിക്കില്ല, അതിനാൽ പിശാചിന് ഉള്ളിൽ കടക്കാൻ സാധിക്കും.” - ‘ഔദുബില്ലാഹി…’ ചൊല്ലേണ്ടതുണ്ടോ?
ചില ആളുകൾ കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ “ഔദുബില്ലാഹി മിന ശൈത്വാനി റജീം” (പിശാചിൽ നിന്ന് അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ ചോദിക്കുന്നു) എന്ന് ചൊല്ലാറുണ്ട്. എന്നാൽ നബിചര്യയിൽ (സുന്നത്ത്) ഇതിന് തെളിവില്ല.
ശൈഖ് ഇബ്നു ബാസ് (رَحِمَهُ اللَّهُ) പറയുന്നു: “കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ ശരണം തേടാൻ (ഇസ്തിആധ) ഹദീസുകളിൽ വന്നിട്ടില്ല. കൊട്ടുവായ പിശാചിൽ നിന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ഒരു കാര്യമാണത്. നബി ﷺ യിൽ നിന്ന് അപ്രകാരം വന്നിട്ടില്ല. നബി ﷺ കൽപ്പിച്ചത് വായ കൈകൊണ്ട് പൊത്തിപ്പിടിക്കാനാണ്, ശരണം തേടാനല്ല.” മാത്രമല്ല, കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വായ കൂടുതൽ തുറന്നുപോകാനേ സാധ്യതയുള്ളൂ. - വായ പൊത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ:
പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിന് നാല് ഗുണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്
- പിശാച് ഉള്ളിൽ കടക്കുന്നത് തടയുക.
- പൊടിയോ, ഈച്ചയോ പോലുള്ള മറ്റ് വസ്തുക്കൾ വായിൽ കടക്കുന്നത് തടയുക.
- വായ പിളർന്നിരിക്കുന്നത് കാണാൻ അഭംഗിയാണ്; അത് മുസ്ലിമിന് യോജിച്ചതല്ല.
- പിശാച് കളിയാക്കി ചിരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. (വായ തുറന്ന് ‘ഹാ’ എന്ന് ശബ്ദമുണ്ടാക്കിയാൽ പിശാച് അവനെ നോക്കി ചിരിക്കുമെന്ന് മറ്റൊരു ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്).
- കൊട്ടുവായ പിശാചിൽ നിന്നാണ്:
ഇബ്നു അബ്ബാസ് (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا) വിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസിൽ «فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ» (തീർച്ചയായും അത് പിശാചിൽ നിന്നുള്ളതാണ്) എന്ന് വന്നിട്ടുണ്ട്. ആലസ്യം, മടി, അമിതഭക്ഷണം മൂലമുള്ള ശരീരഭാരം എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് കൊട്ടുവായ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇവയെല്ലാം പിശാചിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളായതിനാലാണ് അതിനെ പിശാചിലേക്ക് ചേർത്തത്. നേരെമറിച്ച്, തുമ്മൽ ഉന്മേഷത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിനാൽ അത് അല്ലാഹുവിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടതാണ്.
(باب هَلْ يَفْلِي أَحَدٌ رَأْسَ غَيْرِهِ)
അധ്യായം 2: ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ തല പേൻ നോക്കിക്കൊടുക്കൽ (തല വൃത്തിയാക്കൽ)
ഈ അധ്യായത്തിൽ, ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ തലയിലെ പേൻ നോക്കുന്നതോ മുടി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുക്കുന്നതോ അനുവദനീയമാണോ എന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. അനസ് ബ്നു മാലിക് (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) വിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസ് ഇമാം ബുഖാരി ഉദ്ധരിക്കുന്നു:
«كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ…»
അർത്ഥം:
“നബി ﷺ ഉമ്മു ഹറാം ബിൻത് മിൽഹാൻ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) യുടെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അവർ നബിക്ക് ഭക്ഷണം നൽകും. ഉബാദത്തു ബ്നു സ്വാമിത് (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) വിന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു അവർ. (ഒരിക്കൽ) അവർ നബിക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയും നബിയുടെ തല പേൻ നോക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ അവിടുന്ന് ഉറങ്ങി…”
ശൈഖിന്റെ വിശദീകരണം:
പാഠങ്ങൾ
- അനുവദനീയത:
ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ തലയിലെ മുടി നീക്കിനോക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും പേൻ നോക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണ്. പുരുഷൻ പുരുഷന്റെയും, സ്ത്രീ സ്ത്രീയുടെയും, ഭാര്യ ഭർത്താവിന്റെയും (തിരിച്ചും), മഹ്റമുകൾ (വിവാഹബന്ധം നിഷിദ്ധമായവർ) തമ്മിലും ഇത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. - ഉമ്മു ഹറാം (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) യും നബി ﷺ യും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം:
നബി ﷺ ക്ക് വിവാഹബന്ധം നിഷിദ്ധമായ (മഹ്റം) സ്ത്രീയായിരുന്നു ഉമ്മു ഹറാം. അവർ നബി ﷺ യുടെ മുലകുടീ ബന്ധത്തിലുള്ള ഇളയമ്മയോ, അല്ലെങ്കിൽ പിതാവിന്റെ ഭാഗത്തുള്ള ഇളയമ്മയോ ആയിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ഏകോപിച്ചു (ഇജ്മാഅ്) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് നബി ﷺ അവരുടെ വീട്ടിൽ പോകുകയും, അവിടെ ഉച്ചയുറങ്ങുകയും, അവർ നബിയുടെ തല വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തത്. അന്യസ്ത്രീ പുരുഷന്മാർക്ക് ഇത് ചെയ്തു കൊടുക്കാൻ പാടില്ല. - നബി ﷺ യുടെ സ്വപ്നവും പ്രവചനവും:
നബി ﷺ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് എഴുന്നേറ്റു. കാരണം ചോദിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ സമുദായത്തിൽ പെട്ടവർ രാജാക്കന്മാരെപ്പോലെ കപ്പലിൽ സഞ്ചരിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് (ജിഹാദ്) സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ടുവെന്ന് പറഞ്ഞു. താൻ അതിൽ ഉൾപ്പെടാൻ വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ഉമ്മു ഹറാം ആവശ്യപ്പെട്ടു. നബി ﷺ അവർക്ക് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ഈ പ്രവചനം പുലരുകയുണ്ടായി. ഉസ്മാൻ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) വിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മുആവിയ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) വിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന നാവിക യുദ്ധത്തിൽ ഉമ്മു ഹറാം പങ്കെടുക്കുകയും, സൈപ്രസ് ദ്വീപിൽ വെച്ച് വാഹനത്തിൽ നിന്ന് വീണ് ശഹീദാവുകയും ചെയ്തു (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا). ഉപസംഹാരം
ഇസ്ലാം ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ മേഖലകളിലും മര്യാദകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു. കൊട്ടുവായിടുമ്പോൾ വായ പൊത്തിപ്പിടിച്ച് പിശാചിൽ നിന്ന് സുരക്ഷ നേടാനും, ഉറ്റവർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹവും പരിചരണവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന തല വൃത്തിയാക്കൽ പോലുള്ള കാര്യങ്ങൾ അനുവദനീയമാണെന്നും ഈ ഹദീസുകൾ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അല്ലാഹു നമുക്ക് സുന്നത്തുകൾ അനുധാവനം ചെയ്യാൻ തൗഫീഖ് നൽകട്ടെ.
അവലംബം: ഇമാം ബുഖാരി (رَحِمَهُ اللَّهُ) രചിച്ച അൽ-അദബുൽ മുഫ്റദ് എന്ന ഹദീസ് ഗ്രന്ഥത്തിന് ശൈഖ് അബ്ദുറസാഖ് അൽ-ബദ്ർ (حَفِظَهُ اللَّهُ) നൽകിയ വിശദീകരണം.
