ഡോ. സുറൂർ ബ്നു മുദക്കിർ അൽ-അജമി
മുൻ അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ അന്തുലുസിലെ മുലൂകുത്ത്വവാഇഫിന്റെ പതനത്തെക്കുറിച്ചും മുറാബിത്വീൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉദയത്തെക്കുറിച്ചും നാം മനസ്സിലാക്കി. മുറാബിത്വീൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രവും അതിന്റെ പതനത്തിന് ശേഷം വന്ന മുവഹ്ഹിദീൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രവും വരും അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്യുന്നതാണ്. ഈ അദ്ധ്യായത്തിൽ, ബാഗ്ദാദിലെ അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അവസ്ഥയിലേക്ക് നമുക്ക് മടങ്ങാം. ഖുർആൻ സൃഷ്ടിയാണെന്ന വാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ ആളുകൾ അനുഭവിച്ച പീഡനങ്ങൾക്ക് അറുതിവരുത്തിയ ഖലീഫ ജഅ്ഫർ അൽ മുതവക്കിൽ അലല്ലാഹ് വധിക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷമുള്ള ചരിത്രമാണ് നാം പരിശോധിക്കുന്നത്. ഇമാം അഹ്‌മദ് ബിൻ ഹൻബലിനെപ്പോലെയുള്ള പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അർഹമായ സ്ഥാനം നൽകുകയും അഹ്‌ലുസ്സുന്നയെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തതിനാലാണ് അദ്ദേഹം ‘നാസിറുസ്സുന്ന’ (സുന്നത്തിനെ സഹായിച്ചവൻ) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
എന്നാൽ, ചില ചരിത്ര സംഭവങ്ങൾക്കും തീരുമാനങ്ങൾക്കും പിന്നീട് വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ് അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിൽ തുർക്കി സൈന്യത്തിന്റെ കടന്നുവരവ്. ജഅ്ഫർ അൽ മുതവക്കിൽ അലല്ലാഹിന്റെ മുൻഗാമിയായ ഖലീഫ അൽ മുഅ്തസിം ബില്ലാഹ് ആണ് 4000 തുർക്കി സൈനികരെ കൊണ്ടുവന്നത്. അവർ മുസ്ലീങ്ങളായിരുന്നുവെങ്കിലും, അവരെ തന്റെ സ്വന്തം കാവൽക്കാരായി (ഇന്നത്തെ കാലത്തെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഗാർഡ് അല്ലെങ്കിൽ റോയൽ ഗാർഡ് പോലെ) അദ്ദേഹം നിയമിച്ചു. തുർക്കി വംശജർ പ്രകൃത്യാ തന്നെ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണരും, ധീരരും, ചെറുപ്പത്തിലേ ആയുധപരിശീലനം നേടുന്നവരുമാണ്. തുർക്കികളെക്കുറിച്ചുള്ള നബി ﷺ യുടെ ഒരു വചനം ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്:
اتْرُكُوا التُّرْكَ مَا تَرَكُوكُمْ
‘തുർക്കികൾ നിങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന കാലത്തോളം നിങ്ങൾ അവരെ ഉപേക്ഷിക്കുക.’¹
അതായത്, അവരുമായി ഏറ്റുമുട്ടാൻ പോകാതിരിക്കുക; കാരണം അവർ യുദ്ധത്തിൽ അതികഠിനന്മാരാണ്. ഈ സൈനികരെ പാർപ്പിക്കാൻ ബാഗ്ദാദിൽ സ്ഥലമില്ലാതായപ്പോൾ, അൽ മുഅ്തസിം അവർക്കായി സാമർറാഅ് എന്ന നഗരം നിർമ്മിക്കുകയും ഭരണകേന്ദ്രം അങ്ങോട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഈ സൈനികർ പടിപടിയായി ഭരണത്തിൽ സ്വാധീനമുറപ്പിക്കുകയും സൈനിക മേധാവികളും മന്ത്രിമാരുമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ജഅ്ഫർ അൽ മുതവക്കിൽ അലല്ലാഹിന്റെ കാലമായപ്പോഴേക്കും തുർക്കി സൈന്യം അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഖലീഫ തന്റെ ഇളയ മകനെ പിൻഗാമിയാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ മൂത്ത മകൻ അൽ മുൻതസിർ ബില്ലാഹ്, തുർക്കി സൈനികരുമായി ചേർന്ന് ഗൂഢാലോചന നടത്തുകയും സ്വന്തം പിതാവായ ഖലീഫയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഖലീഫയെ കൊന്നത് പ്രധാനമന്ത്രിയാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കുകയും തുടർന്ന് അവർ പ്രധാനമന്ത്രിയെയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഖലീഫയെ കൊന്നത് പ്രധാനമന്ത്രിയാണെന്നും, പ്രതികാരമായാണ് തങ്ങൾ പ്രധാനമന്ത്രിയെ കൊന്നതെന്നും അവർ പ്രചരിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ഹിജ്റ 247-ൽ അൽ മുൻതസിർ ബില്ലാഹ് അധികാരമേറ്റു.
എന്നാൽ, “ആരെങ്കിലും ഒരു കാര്യം അതിന്റെ സമയത്തിന് മുമ്പ് നേടാൻ തിടുക്കം കാണിച്ചാൽ, അവൻ അതിൽ നിന്ന് തടയപ്പെടും” എന്ന തത്വം ഇവിടെ അന്വർത്ഥമായി. ഹിജ്റ 247-ൽ അധികാരമേറ്റ അൽ മുൻതസിർ ബില്ലാഹിന് ആറുമാസത്തിലധികം ഭരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഹിജ്റ 248-ൽ തുർക്കി സൈന്യം ഖലീഫയുടെ വൈദ്യനെ സ്വാധീനിക്കുകയും വിഷം നൽകി അദ്ദേഹത്തെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് വെറും 26 വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം.
ഹിജ്റ 248 മുതൽ ഹിജ്റ 656 വരെ (ബാഗ്ദാദ് പതനം വരെ) നീണ്ടുനിന്ന ഈ കാലഘട്ടം അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തളർച്ചയുടെയും പതനത്തിന്റെയും കാലമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഖലീഫയുടെ അധികാരം നാമമാത്രമായി ചുരുങ്ങുകയും യഥാർത്ഥ അധികാരം മറ്റുള്ളവരുടെ കൈകളിലാകുകയും ചെയ്തു. വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലും ഈജിപ്തിലും ഉബൈദിയ്യ (ഫാത്വിമിയ്യ) ഭരണകൂടവും, സിറിയയിൽ ഹംദാനിയ്യ ഭരണകൂടവും, കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഖർമത്വിയ്യ, ഇഖ്‌ശീദിയ്യ ഭരണകൂടങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടതോടെ അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫയുടെ സ്വാധീനം ബാഗ്ദാദിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. ഇതിനിടയിലാണ് ഇസ്നാ അശരിയ്യ ശിയാ വിശ്വാസക്കാരായ ബുവൈഹിയ്യ കുടുംബം ബാഗ്ദാദിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഇറാനിലെ ദയ്‌ലം പ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള ഇവർ ഖലീഫയെ തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുകയും ബാഗ്ദാദിലും മറ്റും ഖബറുകൾക്ക് മുകളിൽ കെട്ടിടങ്ങളും മഖാമുകളും നിർമ്മിക്കുന്ന ശിർക്കൻ സമ്പ്രദായങ്ങൾ വ്യാപകമാക്കുകയും ചെയ്തു. സുന്നി പണ്ഡിതന്മാരെ അവർ വലിയ തോതിൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ അല്ലാഹു ഈ സമുദായത്തിന് തുണയായി സൽജൂഖിയ്യ കുടുംബത്തെ കൊണ്ടുവന്നു. തുർക്കി വംശജരായ സൽജൂഖ് ബിൻ ദുഖാഖ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ പരമ്പരയിലുള്ളവരാണ് ഇവർ. തുർക്കി വംശജരിൽപ്പെട്ട 22 ഗോത്രങ്ങളടങ്ങിയ ‘ഉഗുസ്’ (الأوغوز – Oghuz) വംശത്തിലെ ‘കിനിക്’ (Kınık) ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു സൽജൂഖുകൾ. ഉസ്മാനിയ്യ (ഓട്ടോമൻ) ഭരണകൂടം സ്ഥാപിച്ച ‘കായി’ (Kayı) ഗോത്രവും ഇതേ ഉഗുസ് വംശത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ്. ഖുറാസാനിൽ നിന്നും മറ്റും വളർന്നുവന്ന സൽജൂഖുകൾ, സൽജൂഖ് ബിൻ ദുഖാഖിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരക്കുട്ടിയായ തുഗ്‌റുൽ ബേഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയൊരു ശക്തിയായി മാറി. ‘തുഗ്‌റുൽ’ എന്നാൽ തുർക്കി ഭാഷയിൽ വലിയ കഴുകൻ എന്നാണ് അർത്ഥം. ബുവൈഹിയ്യരുടെ പീഡനം സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫ സഹായമഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ തുഗ്‌റുൽ ബേഗ് ബാഗ്ദാദിലെത്തുകയും ബുവൈഹിയ്യരെ തുരത്തി അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചതിന് ശേഷം തുർക്കി വംശജർക്ക് ഖുർആനോടും സുന്നത്തിനോടും വലിയ ആദരവുണ്ടായിരുന്നു. ഖലീഫയോട് വലിയ ബഹുമാനം കാണിച്ച തുഗ്‌റുൽ ബേഗിന് ഖലീഫ തന്റെ മകളെ വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കുക വരെ ചെയ്തു. സാധാരണയായി അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫമാർ പുറത്തുനിന്നുള്ളവർക്ക് തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കാറില്ലായിരുന്നു.
തുഗ്‌റുൽ ബേഗ് അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫയുടെ പേരിൽ സിറിയയും ഇറാഖും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭരണം നടത്തി. തുഗ്‌റുൽ ബേഗിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനായ ആൽപ് അർസ്‌ലാൻ അധികാരത്തിൽ വന്നു. അതിയായ ബുദ്ധിമാനും ധീരനുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഭരണാധികാരികളിൽ ഒരാളാണ്. ക്രിസ്തുവർഷം 1071-ൽ (ഹിജ്റ 463) നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘മലാസ്‌ഗിർദ്’ (معركة ملاذكرد – Battle of Manzikert) യുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന ബൈസാന്റിയൻ സൈന്യത്തെ വെറും മുപ്പതിനായിരം വരുന്ന മുസ്ലീം സൈന്യത്തെക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ബൈസാന്റിയൻ ചക്രവർത്തിയായ റോമാനസ് നാലാമനെ (Romanos IV Diogenes) തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു. വലിയൊരു തുക മോചനദ്രവ്യം നൽകിയാണ് ചക്രവർത്തി മോചിതനായത്; എന്നാൽ മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹത്തെ സ്വന്തം ജനങ്ങൾ തന്നെ കൊലപ്പെടുത്തുകയാണുണ്ടായത്. ആൽപ് അർസ്‌ലാന് ശേഷം മകൻ മാലിക് ഷാ അധികാരത്തിൽ വരികയും സൽജൂഖ് സാമ്രാജ്യം കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം സൽജൂഖ് കുടുംബത്തിൽ അധികാരതർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും സാമ്രാജ്യം പലതായി വിഭജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. റോമിലെ സൽജൂഖുകൾ, സിറിയയിലെ സൽജൂഖുകൾ, ഇറാഖിലെ സൽജൂഖുകൾ എന്നിങ്ങനെ അവർ ചിതറിപ്പോയി.
സൽജൂഖുകളുടെ തളർച്ചയെത്തുടർന്ന് രൂപംകൊണ്ട മറ്റൊരു ഭരണകൂടമാണ് സങ്കിയ്യ ഭരണകൂടം. നൂറുദ്ദീൻ മഹ്മൂദ് സങ്കി ഇതിലെ പ്രമുഖ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യാധിപന്മാരിലൊരാളായിരുന്നു ശീർകൂഹ് ബിൻ ശാദി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനാണ് ചരിത്രപ്രസിദ്ധനായ സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി (യൂസുഫ് ബിൻ അയ്യൂബ്). സൽജൂഖുകളും സങ്കികളും തുർക്കി വംശജരായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അയ്യൂബികൾ കുർദിഷ് വംശജരായിരുന്നു. സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബിയാണ് ഹിജ്റ 583-ൽ (ക്രിസ്തുവർഷം 1187) നടന്ന ‘ഹിത്തീൻ’ യുദ്ധത്തിൽ കുരിശുയുദ്ധക്കാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി ജറുസലേം (ബൈത്തുൽ മഖ്ദിസ്) മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചുവാങ്ങി നൽകിയത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷവും മുൻകാലങ്ങളിലെപ്പോലെ അധികാരതർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും അയ്യൂബി ഭരണകൂടം വിഭജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഹിജ്റ 248 മുതൽ 656 വരെയുള്ള ഈ കാലയളവിൽ അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫമാരുടെ അവസ്ഥ തികച്ചും ദുർബലമായിരുന്നു. പലപ്പോഴും അവർക്ക് തങ്ങളുടെ കൊട്ടാരത്തിന് പുറത്ത് യാതൊരു അധികാരവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇക്കാലത്താണ് ഇസ്‌ലാമിക ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വിപത്തുകളിലൊന്നായ മംഗോളിയരുടെ (താത്താരികൾ) ആക്രമണം ഉണ്ടാകുന്നത്. ചെങ്കിസ് ഖാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തെമുജിൻ (Temüjin) ആണ് ചിതറിക്കിടന്നിരുന്ന മംഗോളിയൻ ഗോത്രങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിച്ച് ഈ വലിയ സൈനിക ശക്തി രൂപീകരിച്ചത്. ക്രൂരതയും രക്തച്ചൊരിച്ചിലുമായിരുന്നു അവരുടെ മുഖമുദ്ര. ഇസ്‌ലാമിക രാജ്യങ്ങളെ ഒന്നൊന്നായി കീഴടക്കിയ അവർ ഹിജ്റ 656-ൽ (ക്രിസ്തുവർഷം 1258) ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ പേരക്കുട്ടിയായ ഹുലാകൂ ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബാഗ്ദാദ് ആക്രമിച്ചു. അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫ അൽ മുസ്തഅ്സിം ബില്ലാഹിനെ അവർ ക്രൂരമായി വധിച്ചു. കേവലം മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പതിനെട്ട് ലക്ഷത്തോളം മുസ്ലീങ്ങളെയാണ് അവർ ബാഗ്ദാദിൽ കൊന്നൊടുക്കിയത്. സ്ത്രീകളെന്നോ കുട്ടികളെന്നോ വൃദ്ധരെന്നോ വ്യത്യാസമില്ലാതെ അവർ എല്ലാവരെയും കൊലപ്പെടുത്തി. മൃതദേഹങ്ങൾ കുന്നുകൂടി മലകൾ പോലെയായി എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. മുസ്‌ലിം സൈനികരെ തങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിർത്തി മുസ്‌ലിം നഗരങ്ങളെ ആക്രമിക്കുകയും, ശേഷം ആ സൈനികരെയും വധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ക്രൂരമായ യുദ്ധതന്ത്രമാണ് മംഗോളിയർ പ്രയോഗിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ഐൻ ജാലൂത്ത് യുദ്ധത്തിൽ മംലൂക്ക് ഭരണാധികാരികളായ സൈഫുദ്ദീൻ ഖുതുസ്, റുക്നുദ്ദീൻ ബൈബർസ് എന്നിവർ ചേർന്നാണ് മംഗോളിയരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. മംലൂക്കുകളും തുർക്കി വംശജരായിരുന്നു.
ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ തുർക്കി വംശജരുടെ പങ്ക് ഉസ്മാനിയ്യ (ഓട്ടോമൻ) ഭരണകൂടത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. അതിനുമുമ്പ് തന്നെ സൽജൂഖിയ്യ, സങ്കിയ്യ, മംലൂക്ക് ഭരണകൂടങ്ങളിലൂടെ അവർ ഇസ്‌ലാമിന് വലിയ സേവനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടം പലപ്പോഴും ഒരു നാമമാത്ര ഭരണമായി ചുരുങ്ങിയത് ഇന്നത്തെ കാലത്തെ ചില ഭരണകൂടങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവിടെ ഭരണാധികാരിക്ക് നാമമാത്രമായ പദവി മാത്രമേ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ, യഥാർത്ഥ അധികാരം പ്രധാനമന്ത്രിമാർക്കോ മറ്റോ ആയിരിക്കും.
ചരിത്രത്തിലെ ഈ പതനങ്ങളിൽ നിന്ന് നാം വലിയ പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതുണ്ട്. അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമങ്ങൾ എക്കാലത്തും മാറ്റമില്ലാത്തതാണ്. പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു:
وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِيلًا
‘അല്ലാഹുവിൻ്റെ നടപടിക്രമത്തിന് യാതൊരു മാറ്റവും നീ കണ്ടെത്തുകയില്ല. അല്ലാഹുവിൻ്റെ നടപടിക്രമത്തിന് യാതൊരു തിരിമറിയും നീ കണ്ടെത്തുകയില്ല.’²
മുസ്ലീങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിലേക്ക് മടങ്ങുകയും, ഖുർആനും സുന്നത്തും സലഫുകളുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ മുറുകെപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമേ അവർക്ക് വിജയവും പ്രതാപവും ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ
‘നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവെ സഹായിക്കുന്ന പക്ഷം അവൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ അവൻ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.’³
തൗഹീദും സലഫി അഖീദയും മുറുകെപ്പിടിക്കുക എന്നതാണ് അല്ലാഹുവിനെ സഹായിക്കുക എന്നതിന്റെ അർത്ഥം. അല്ലാതെ മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിൽ ഭിന്നിപ്പും അനൈക്യവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവർ ദുർബലരാവുകയും ശത്രുക്കൾ അവരെ കീഴ്പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. ഇസ്‌ലാമിന്റെ വിജയം ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക വംശത്തിലോ ഭാഷയിലോ പരിമിതമല്ല. അത് അറബികളിലൂടെയോ തുർക്കികളിലൂടെയോ ആഫ്രിക്കക്കാരിലൂടെയോ ഏഷ്യക്കാരിലൂടെയോ ആകാം. അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിനെ സഹായിക്കുന്നവരെ അവൻ സഹായിക്കും; അതിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നവരെ അവൻ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും പകരം മറ്റുള്ളവരെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യും. ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ മാറ്റമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ച നിയമമാണ്. അല്ലാഹു നമുക്കെല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്രദമായ വിജ്ഞാനവും സൽകർമ്മങ്ങളും ചെയ്യാനുള്ള തൗഫീഖ് നൽകുമാറാകട്ടെ.
- സുനൻ അബീദാവൂദ് – 4302
- സൂറത്ത് ഫാത്വിർ – 43
- സൂറത്ത് മുഹമ്മദ് – 7