ഉസ്മാൻ (റ) വിൻ്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ നേട്ടം ഒരൊറ്റ മുസ്ഹഫിലൂടെ ഉമ്മത്തിനെ ഒന്നിപ്പിച്ചത്

വിശുദ്ധ ഖുർആൻ എഴുതിവെച്ചതിൻ്റെ ഘട്ടങ്ങൾ

റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്തെ ഒന്നാം ഘട്ടം

തനിക്ക് അവതരിച്ചുകിട്ടിയ വഹ്‌യ് എഴുതിവെക്കാൻ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ കൽപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നത് തീർച്ചയായും തെളിയിക്കപ്പെട്ട കാര്യമാണ്. വഹ്‌യ് എഴുതിവെക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹത്തിന് ഒന്നോ അതിലധികമോ എഴുത്തുകാരുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സைத் ഇബ്നു സാബിത് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വഹ്‌യ് എഴുതിവെക്കുന്നതിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ‘കാതിബുന്നബി’ (നബിയുടെ എഴുത്തുകാരൻ) എന്ന അപരനാമം ലഭിച്ചു. അൽ-ബുഖാരി തൻ്റെ സ്വഹീഹിലെ ‘ഖുർആനിൻ്റെ ശ്രേഷ്ഠതകൾ’ എന്ന ഭാഗത്തിൽ ‘റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ എഴുത്തുകാർ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു അധ്യായം തന്നെ നൽകിയിട്ടുണ്ട്; അതിൽ അദ്ദേഹം രണ്ട് ഹദീസുകൾ ഉദ്ധരിക്കുന്നു:

ഒന്നാമത്തെ ഹദീസിൽ അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സைத் رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനോട് പറയുന്നതായി നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: “താങ്കൾ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ക്ക് വേണ്ടി വഹ്‌യ് എഴുതിയെടുത്തിരുന്നല്ലോ.” [സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി, കിതാബു ഫദാഇലിൽ ഖുർആൻ – ഹദീസ് 4686]

രണ്ടാമത്തെ ഹദീസ് അൽ-ബറാഅ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്നാണ് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

ലَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

സത്യവിശ്വാസികളിൽ നിന്ന് (വീടുകളിൽ) ഇരിക്കുന്നവരും… (തുല്യരാകുകയില്ല). [സൂറത്തുന്നിസാഅ് – 95]

എന്നീ വചനം അവതരിച്ചപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ പറഞ്ഞു:

ادْعُ لِي زَيْدًا وَلْيَجِئْنِي بِاللَّوْحِ وَالدَّوَاةِ وَالْكَتِفِ، أَوِ الْكَتِفِ وَالدَّوَاةِ

സെയ്ദിനെ എൻ്റെ അടുത്തേക്ക് വിളിക്കുക, അവൻ തടിയും മഷിക്കുപ്പിയും (ഒട്ടകത്തിൻ്റെ) തോളെല്ലുമായി വരട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ തോളെല്ലും മഷിക്കുപ്പിയുമായി വരട്ടെ. [സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി, കിതാബു തഫ്സീറിൽ ഖുർആൻ – ഹദീസ് 4593]

ഹിജ്റക്ക് മുമ്പ് മക്കയിൽ വെച്ചും റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ഖുർആൻ എഴുതിവെക്കാൻ ഏൽപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി എഴുതിയിരുന്നവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു സഅ്ദ് ഇബ്നു അബീ സർഹ്; പിന്നീട് അദ്ദേഹം മതം ഉപേക്ഷിക്കുകയും (മുർത്തദ്ദാവുകയും), തുടർന്ന് മക്കാ വിജയത്തിൻ്റെ വർഷത്തിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഇസ്ലാം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. നാം മറ്റൊരിടത്ത് ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുള്ള സുപരിചിതമായ ഒരു സംഭവമാണത്. സച്ചരിതരായ നാല് ഖലീഫമാരും എഴുത്തും വായനയും അറിയുന്നവരായിരുന്നു എന്നത് സുപരിചിതമായ കാര്യമാണ്, അതിനാൽ മക്കയിൽ വെച്ച് അവർ ഖുർആൻ എഴുതിവെച്ചിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മക്കയിൽ വെച്ച് ഖുർആൻ എഴുതിവെച്ചിരുന്നുവെന്നതിൻ്റെ മറ്റൊരു സൂചനയാണ് ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ച സംഭവം; അദ്ദേഹം തൻ്റെ സഹോദരിയുടെ അടുത്തേക്ക് കയറിച്ചെന്നപ്പോൾ അവരുടെ കയ്യിൽ സൂറത്ത് ത്വാഹാ എഴുതിയ ഒരു ഏടുണ്ടായിരുന്നു. ഖുർആൻ ഏടുകളിലായാണ് സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്ന് അല്ലാഹു തൻ്റെ വചനത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്:

رَسُوْلٌ مِّنَ اللَّهِ يَتْلُوْا صُحُفًا مُّطَهَّرَةً

അതായത് പരിശുദ്ധമായ ഏടുകൾ ഓതികേൾപ്പിക്കുന്ന, അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്നുള്ള ഒരു ദൂതൻ. [സൂറത്തുൽ ബയ്യിന – 2]

റസൂലുല്ലാഹി ﷺ വഫാത്തായപ്പോൾ ഖുർആൻ മുഴുവനായും എഴുതിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ അതെല്ലാം ഒരിടത്തായിരുന്നില്ല സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. പനയോലകളിലും പരന്ന കല്ലുകളിലുമായിരുന്നു അത് എഴുതിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്, കൂടാതെ ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ അത് മനഃപാഠമാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഏടുകളിലും ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലുമായി അത് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ജിബ്‌രീൽ عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ എല്ലാ വർഷവും ഒരിക്കൽ ഖുർആൻ പരിശോധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു; അവിടുന്ന് വഫാത്തായ വർഷത്തിൽ അദ്ദേഹം രണ്ട് തവണ അത് പരിശോധിക്കുകയുണ്ടായി. [സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി, കിതാബു ഫദാഇലിൽ ഖുർആൻ – ഹദീസ് 4998]

റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ഖുർആനിനെ ഒരു മുസ്ഹഫായി ക്രോഡീകരിക്കാതിരുന്നത് അതിലെ ചില വിധികളിലോ പാരായണത്തിലോ വല്ല മാറ്റങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ടാകാം. അവിടുത്തെ വിയോഗത്തോടെ വഹ്‌യ് അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അല്ലാഹു ഈ ഉമ്മത്തിന് നൽകിയ സത്യസന്ധമായ വാഗ്ദാനം നിറവേറ്റുന്നതിൻ്റെ ഭാഗമായി ഖുർആൻ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അത് ക്രോഡീകരിക്കാൻ സച്ചരിതരായ ഖലീഫമാർക്ക് അവൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി. ^{(അൽ-മദീനത്തുന്നബവിയ്യ ഫജ്റുൽ ഇസ്ലാം, പേജ് 240)}

അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്തെ രണ്ടാം ഘട്ടം

യമാമ യുദ്ധത്തിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ച മുസ്ലീങ്ങളിൽ ഖുർആൻ മനഃപാഠമുള്ള ധാരാളം ആളുകളുണ്ടായിരുന്നു. അതിൻ്റെ ഫലമായി, അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വുമായി കൂടിയാലോചിച്ച ശേഷം, അത് എഴുതിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്ന മൃഗത്തോലുകൾ, എല്ലുകൾ, പനയോലകൾ എന്നിവയിൽ നിന്നും ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്നും ഖുർആൻ ശേഖരിച്ചുകൊണ്ട് അത് ക്രോഡീകരിച്ചു. (ഹുറൂബുർരിദ്ദ വ ബിനാഉദ്ദൗലത്തിൽ ഇസ്ലാമിയ്യ, പേജ് 145). മഹാനായ സ്വഹാബിയായ സைத் ഇബ്നു സാബിത് അൽ-അൻസാരി رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനാണ് അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഈ സുപ്രധാന ദൗത്യം നൽകിയത്.

സൈദ് ഇബ്‌നു സാബിത് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: യമാമ യുദ്ധത്തിൽ ^{(കള്ളപ്രവാചകനായ മുസൈലിമക്കും അവൻ്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നടന്ന യമാമ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചാണിവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്)} ധാരാളം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനാൽ അബൂബക്കർ എന്നെ ആളയച്ചുവരുത്തി. ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബ് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുള്ളതായി ഞാൻ കണ്ടു. അബൂബക്കർ പറഞ്ഞു: “ഉമർ എൻ്റെ അടുക്കൽ വന്ന് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: ‘യമാമ യുദ്ധത്തിൽ ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യുന്നവരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, മറ്റ് യുദ്ധങ്ങളിലും ഇനിയും ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ കൊല്ലപ്പെടുകയും അതിലൂടെ ഖുർആനിൻ്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. താങ്കൾ ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാൻ ഉത്തരവിടണമെന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം.’ ഞാൻ ഉമറിനോട് ചോദിച്ചു: ‘റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ചെയ്യാത്ത ഒരു കാര്യം എനിക്കെങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയും?’ ^{(ഖുർആൻ ഒരു മുസ്ഹഫായി ക്രോഡീകരിക്കാത്തതിനെയാണ് ഇവിടെ അർത്ഥമാക്കുന്നത്).} ഉമർ പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഇതൊരു നല്ല കാര്യമാണ്.’ ഉമറിൻ്റെ ഹൃദയത്തിന് വിശാലത നൽകിയ ആ കാര്യത്തിന് അല്ലാഹു എൻ്റെ ഹൃദയത്തിനും വിശാലത നൽകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം ഈ കാര്യം എന്നോട് ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, അങ്ങനെ ഉമർ ചിന്തിച്ചതുപോലെ ഞാനും ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. താങ്കൾ ബുദ്ധിമാനായ ഒരു യുവാവാണ്, ഞങ്ങൾക്ക് താങ്കളിൽ വിശ്വാസമുണ്ട്. ^{(ഈ ഗുണങ്ങളാണ് മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ സെയ്ദിനെ ഈ ദൗത്യത്തിന് അനുയോജ്യനാക്കിയത്)}. താങ്കൾ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ക്ക് വേണ്ടി വഹ്‌യ് എഴുതിയെടുത്തിരുന്നല്ലോ, അതിനാൽ ഖുർആൻ അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തുകയും അത് ക്രോഡീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക.” സைத் പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, അവർ എന്നോട് ഒരു പർവ്വതം നീക്കാൻ കൽപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ കൂടി, ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാൻ എന്നോട് കൽപ്പിച്ച ഈ ദൗത്യത്തോളം അത് എനിക്ക് ഭാരമുള്ളതാകുമായിരുന്നില്ല.”

പനയോലകൾ, പരന്ന കല്ലുകൾ, മൃഗത്തോലുകൾ, തോളെല്ലുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്നും ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്നും ഖുർആൻ അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്താൻ ഞാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ സൂറത്തുത്തൗബയുടെ അവസാന ഭാഗം അബൂ ഖുസൈമ അൽ-അൻസാരിയുടെ അടുക്കൽ നിന്ന് ഞാൻ കണ്ടെത്തി, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അടുക്കൽ നിന്നല്ലാതെ മറ്റാരിൽ നിന്നും ഞാനത് കണ്ടെത്തിയില്ല: ^{(അതായത്, എൻ്റെയോ മറ്റുള്ളവരുടെയോ പക്കലുണ്ടായിരുന്നവയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയില്ല).}

لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ

തീര്‍ച്ചയായും നിങ്ങള്‍ക്കിതാ നിങ്ങളില്‍ നിന്നുതന്നെയുള്ള ഒരു ദൂതന്‍ വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങള്‍ക്ക് ക്ലേശമുണ്ടാകുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് സഹിക്കാവുന്നതല്ല. നിങ്ങളുടെ കാര്യത്തില്‍ അതീവതാല്പര്യമുള്ള ആളാണദ്ദേഹം. സത്യവിശ്വാസികളോട് അങ്ങേയറ്റം അനുകമ്പയും കാരുണ്യവുമുള്ളവനാണ്. [സൂറത്തുത്തൗബ – വചനം 128]

സൂറത്തിൻ്റെ അവസാനം വരെയുള്ള ഭാഗം. അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മരണപ്പെടുന്നത് വരെ ഈ ഏടുകൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പക്കലായിരുന്നു, പിന്നീട് ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മരണപ്പെടുന്നത് വരെ അത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പക്കലും, അതിനുശേഷം അത് ഹഫ്സ ബിൻ്റ് ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യുടെ പക്കലുമായിരുന്നു. [സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി – ഹദീസ് 4986]

ഖുർആൻ ക്രോഡീകരണത്തിൻ്റെ ഈ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ നമുക്ക് സംഗ്രഹിക്കാം:

a. രിദ്ദ യുദ്ധങ്ങളിൽ (മതം ഉപേക്ഷിച്ചവർക്കെതിരെയുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ) നിരവധി ഖുർആൻ പാരായണക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനാൽ ഖുർആൻ നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയത്തിൻ്റെ ഫലമായാണ് വിശുദ്ധ ഖുർആനിൻ്റെ ക്രോഡീകരണം നടന്നത്. അക്കാലത്തെ ഖുർആൻ പാരായണക്കാരും പണ്ഡിതന്മാരും തങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾകൊണ്ടും സ്വഭാവംകൊണ്ടും വാളുകൾകൊണ്ടും ഇസ്ലാമിനെയും മുസ്ലീങ്ങളെയും സഹായിക്കാൻ ജിഹാദിനിറങ്ങുന്നതിൽ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നുവെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവർ മനുഷ്യരാശിക്ക് വേണ്ടി പുറത്തുകൊണ്ടുവരപ്പെട്ട ഉത്തമ സമുദായമായിരുന്നു, അതിനാൽ അവർക്ക് ശേഷം വരുന്നവരെല്ലാം അവരുടെ മാതൃക പിന്തുടരേണ്ടതുണ്ട്.

b. ഖുർആൻ്റെ ക്രോഡീകരണം അൽ-മസ്‌ലഹത്തുൽ മുർസല (പൊതുവായ നന്മ) എന്ന തത്വത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു. ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനോട് അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ചോദിച്ചതിനേക്കാൾ മികച്ച ഒരു സൂചന ഇതിനില്ല; “റസൂലുല്ലാഹി ﷺ ചെയ്യാത്ത ഒരു കാര്യം എനിക്കെങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയും?” ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറഞ്ഞു: “ഇതൊരു നല്ല കാര്യമാണ്.” ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞതായി നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു: “അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഇതൊരു നല്ല കാര്യവും മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഉത്തമ താല്പര്യങ്ങൾക്കനുസൃതവുമാണ്.” സைத் ഇബ്നു സാബിത് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഇതേ ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോൾ അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നൽകിയ മറുപടിയും ഇതുതന്നെയായിരുന്നു. മുസ്ലീങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങൾ പരാമർശിക്കുന്ന ഈ റിപ്പോർട്ട് സ്വഹീഹാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, ഇതിനെ ഒരു നല്ല കാര്യമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് സമാനമായ അർത്ഥം തന്നെയാണ് നൽകുന്നത്; അതായത്, ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിലെ മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഉത്തമ താല്പര്യം അൽ-മസ്‌ലഹത്തുൽ മുർസലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു എന്നതാണ്. എല്ലാവരും പ്രത്യക്ഷമായോ പരോക്ഷമായോ ഇതിനെ അംഗീകരിച്ചതിലൂടെ ഈ കാര്യത്തിൽ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായമുണ്ടായി . ഉസൂലുൽ ഫിഖ്ഹിൻ്റെ (കർമ്മശാസ്ത്ര നിദാനങ്ങളുടെ) ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതുപോലെ, ശർഇയ്യായ വിധികളിൽ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായത്തിലെത്താനുള്ള അടിസ്ഥാനമായി അൽ-മസ്‌ലഹത്തുൽ മുർസല ഉപയോഗിക്കാമെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

c. സ്നേഹവും ബഹുമാനവും നിറഞ്ഞ ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സ്വഹാബികൾ എങ്ങനെയാണ് കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നതെന്നും ഈ സംഭവം നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു. മുഴുവൻ മുസ്ലീങ്ങൾക്കും പ്രയോജനം ചെയ്യുന്ന കാര്യം നേടിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ചർച്ചകൾക്കും നിഗമനങ്ങൾക്കും ശേഷം അവർ ശരിയായ അഭിപ്രായം സ്വീകരിക്കുകയും അതിനായി തങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ തുറന്നിടുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ആ അഭിപ്രായത്തിൽ അവർക്ക് ബോധ്യമുണ്ടായാൽ, തുടക്കം മുതലേ അതവരുടെ സ്വന്തം അഭിപ്രായമായിരുന്നെന്ന പോലെ അവർ അതിനെ പ്രതിരോധിക്കുമായിരുന്നു. ഈ മനോഭാവത്തിലൂടെയാണ് ഇജ്തിഹാദിന് വിധേയമാക്കാവുന്ന നിരവധി വിധികൾക്ക് മേൽ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായത്തിലെത്താൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞത്. ^{(അൽ-ഇജ്തിഹാദ് ഫിൽ ഫിഖ്ഹിൽ ഇസ്ലാമി, അബ്ദുസ്സലാം അൽ-സുലൈമാനി, പേജ് 127).}

ഈ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കാൻ സைத் ഇബ്നു സാബിതിനെ പ്രാപ്തനാക്കിയ അടിസ്ഥാന യോഗ്യതകൾ എന്തെല്ലാമായിരുന്നു?

അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സൈദ് ഇബ്‌നു സാബിതിനെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഈ സുപ്രധാന ദൗത്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഇത്തരം ഒരു ദൗത്യം നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന യോഗ്യതകൾ അദ്ദേഹത്തിലുണ്ടെന്ന് കണ്ടതുകൊണ്ടാണ്. അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

a. അദ്ദേഹം 21 വയസ്സ് പ്രായമുള്ള ഒരു യുവാവായിരുന്നു, അതിനാൽ തന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ട കാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ഊർജ്ജം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

b. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ ബുദ്ധിസാമർത്ഥ്യത്തിന് പുറമെ, അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ അറിവുമുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം കൂടുതൽ യോഗ്യനായിരുന്നു.

c. അദ്ദേഹം വിശ്വസ്തനും യാതൊരുവിധ സംശയങ്ങൾക്കും അതീതനുമായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾ വേഗത്തിൽ അംഗീകരിക്കുമായിരുന്നു, കാരണം അവർക്ക് അദ്ദേഹത്തിൽ പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നു.

d. അദ്ദേഹം വഹ്‌യ് എഴുതിയെടുക്കുന്ന ആളായിരുന്നതിനാൽ ഈ മേഖലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് മുൻപരിചയമുണ്ടായിരുന്നു; ഈ ദൗത്യം അദ്ദേഹത്തിന് അപരിചിതമായിരുന്നില്ല. ^{(അത്തഫവ്വുഖ് വൽ നജാബ അലാ നഹ്ജിസ്സഹാബ, പേജ് 73)}.

e. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ, റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്ത് ഖുർആൻ മുഴുവനായും സമാഹരിച്ച നാലുപേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഖതാദ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞതായി നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു: ഞാൻ അനസ് ഇബ്നു മാലികിനോട് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ചോദിച്ചു: റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്ത് ആരാണ് ഖുർആൻ സമാഹരിച്ചത്? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: നാല് പുരുഷന്മാർ, അവർ നാലുപേരും അൻസാറുകളിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു: ഉബയ്യ് ഇബ്നു കഅ്ബ്, മുആദ് ഇബ്നു ജബൽ, സைத் ഇബ്നു സാബിത്, അബൂ സைத் رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ. ^{(സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാഅ്, ഇമാം അദ്ദഹബി, 2/431).}

ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിൽ സൈദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പിൻതുടർന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് പറയുകയാണെങ്കിൽ; റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടതും ഏതെങ്കിലും സ്വഹാബികൾ മനഃപാഠമാക്കിയതുമല്ലാതെ ഖുർആനിലെ യാതൊന്നും അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചിരുന്നില്ല. മനഃപാഠമാക്കുന്നതിൽ എന്തെങ്കിലും അബദ്ധങ്ങളോ പിഴവുകളോ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്നതിനാൽ, എഴുതിവെക്കപ്പെടാത്ത വെറും മനഃപാഠങ്ങളെ അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചിരുന്നില്ല. കൂടാതെ, ആരെങ്കിലും കൊണ്ടുവരുന്ന എഴുതപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടതാണെന്നും അത് ഖുർആൻ അവതരിച്ച പാരായണ രീതികളിൽ ഒന്നാണെന്നും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന രണ്ട് സാക്ഷികളെക്കൊണ്ട് വരാതെ അദ്ദേഹം അതൊന്നും സ്വീകരിച്ചിരുന്നില്ല. ^{(അത്തഫവ്വുഖ് വൽ നജാബ അലാ നഹ്ജിസ്സഹാബ, പേജ് 74)}. ഈ രീതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സൈദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വളരെ കൃത്യതയോടെയും സൂക്ഷ്മതയോടെയും ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ^{(അൽ-ഇൻശിറാഹ് വ റഫ്ഉദ്ദീഖ് ബി സീറത്ത് അബീബക്കർ അസ്സ്വിദ്ദീഖ്, അസ്സല്ലാബി, പേജ് 206).}

റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടതും അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്ത് ഖുർആൻ എഴുതപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും അത് ഏടുകളിലും പലകകളിലും പനയോലകളിലും കല്ലുകളിലും മറ്റ് വസ്തുക്കളിലുമായി ചിതറിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു, കൂടാതെ സൂറത്തുകളെല്ലാം ഒരിടത്തായിരുന്നില്ല സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇതാണ് അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടതിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം. എന്നാൽ അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് നടന്നത്, റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യിൽ നിന്ന് അവർ മനഃപാഠമാക്കിയ ക്രമമനുസരിച്ച്, ഓരോ സൂറത്തിൻ്റെയും വചനങ്ങൾ അതിൻ്റേതായ ക്രമത്തിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് ഖുർആൻ ഏടുകളിലായി എഴുതിവെക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അതിനാൽ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടവയെ, ഓരോ സൂറത്തുകളും അത് അവതരിച്ച ക്രമമനുസരിച്ചുള്ള വചനങ്ങളോടെ ഓരോ ഏടുകളിലായി പകർത്തിയെഴുതുക എന്നതായിരുന്നു സைத் ഇബ്നു സാബിത് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ദൗത്യം. ^{(അൽ-മദീനത്തുന്നബവിയ്യ ഫജ്റുൽ ഇസ്ലാം, 2/241).}

ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്തെ ഖുർആൻ ക്രോഡീകരണത്തിൻ്റെ മൂന്നാം ഘട്ടം

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാനുണ്ടായ പ്രേരണ

അനസ് ഇബ്നു മാലികിൽ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, അർമേനിയയുടെയും അസർബൈജാൻ്റെയും വിജയത്തിനായി സിറിയയിലെയും ഇറാഖിലെയും സൈന്യങ്ങൾക്കൊപ്പം പോരാട്ടത്തിലായിരുന്ന ഹുദൈഫ ഇബ്നുൽ യമാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ അടുക്കൽ വന്നു. അവരുടെ ഖുർആൻ പാരായണങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഹുദൈഫയെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനോട് പറഞ്ഞു: “ഓ അമീറുൽ മുഅ്മിനീൻ, ജൂതന്മാരും ക്രിസ്ത്യാനികളും തങ്ങളുടെ വേദഗ്രന്ഥത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ഭിന്നിച്ചതുപോലെ ഈ ഉമ്മത്ത് ഭിന്നിക്കുന്നതിന് മുമ്പായി താങ്കളവരെ രക്ഷിക്കുക.” ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഹഫ്സ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا ക്ക് ഇപ്രകാരം സന്ദേശമയച്ചു: “താങ്കളുടെ പക്കലുള്ള ആ ഏടുകൾ ഞങ്ങൾക്ക് അയച്ചുതരിക, അതിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ മുസ്ഹഫുകളിലേക്ക് പകർത്തിയെഴുതട്ടെ, അതിനുശേഷം അത് താങ്കൾക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകാം.”

അങ്ങനെ ഹഫ്സ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا അത് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന് കൊടുത്തയച്ചു. അതിൽ നിന്ന് മുസ്ഹഫുകളിലേക്ക് പകർത്തിയെഴുതാൻ സைத் ഇബ്നു സാബിത്, അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു സുബൈർ, സഈദ് ഇബ്നുൽ ആസ്വ്, അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഇബ്നുൽ ഹാരിസ് ഇബ്നു ഹിശാം എന്നിവരോട് അദ്ദേഹം കൽപ്പിച്ചു. ആ മൂന്ന് ഖുറൈശികളോട് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾക്കും സைத் ഇബ്നു സാബിതിനും ഖുർആനിലെ ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായാൽ, അത് ഖുറൈശികളുടെ ഭാഷാഭേദത്തിൽ എഴുതുക, കാരണം അവരുടെ ഭാഷാഭേദത്തിലാണ് അത് അവതരിച്ചിട്ടുള്ളത്.” നിരവധി പകർപ്പുകളുണ്ടാക്കുന്നതുവരെ അവർ അങ്ങനെ ചെയ്തു, തുടർന്ന് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ആ ഏടുകൾ ഹഫ്സക്ക് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا തിരികെ നൽകുകയും, ഓരോ പ്രവിശ്യകളിലേക്കും മുസ്ഹഫിൻ്റെ ഓരോ പകർപ്പുകൾ കൊടുത്തയക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഖുർആൻ്റെ മറ്റ് എല്ലാ രേഖകളും, അത് ഏടുകളായാലും സമ്പൂർണ്ണ പകർപ്പുകളായാലും കത്തിച്ചുകളയാൻ അദ്ദേഹം കൽപ്പിച്ചു. [സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി, കിതാബു ഫദാഇലിൽ ഖുർആൻ – ഹദീസ് 4987]

ഈ സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ നിന്ന് നമുക്ക് നിരവധി കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ സാധിക്കും, അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

a. അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ഏടുകളിൽ ഖുർആൻ കൃത്യമായ ക്രമത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, വീണ്ടും ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാൻ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് മുസ്ലീം പാരായണക്കാർക്കിടയിൽ അവരുടെ പാരായണങ്ങളിലുണ്ടായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളായിരുന്നു. ശർഇയ്യത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനവും മതത്തിൻ്റെ നെടുംതൂണും ഉമ്മത്തിൻ്റെ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, ധാർമ്മിക അടിത്തറയുമായ അല്ലാഹുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ ഇത് കാരണമാകുമായിരുന്നു. അവരിൽ ചിലർ തൻ്റെ പാരായണമാണ് മറ്റുള്ളവരുടേതിനേക്കാൾ മികച്ചതെന്ന് പരസ്പരം പറയുന്ന അവസ്ഥ പോലുമുണ്ടായി. ഇത് കേട്ട ഹുദൈഫ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുകയും, മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഖലീഫയും നേതാവുമായ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനെ തൻ്റെ ആശങ്കയറിയിക്കാൻ തിടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ജൂതന്മാർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും തങ്ങളുടെ വേദഗ്രന്ഥത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിയന്ത്രണാതീതമാവുകയും ഖുർആൻ വചനങ്ങളിൽ കൃത്രിമങ്ങളും മാറ്റത്തിരുത്തലുകളും സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഉമ്മത്തിനെ രക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

b. ഖുർആൻ ഒരൊറ്റ നൂലിൽ കോർത്ത ഏടുകളിലായി ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഈ സ്വഹീഹായ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജിബ്‌രീൽ عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ മായി അവസാനമായി പരിശോധിച്ചപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അതേ ഖുർആൻ തന്നെയാണ് ഈ ഏടുകളിലുള്ളതെന്ന കാര്യത്തിൽ ഉമ്മത്ത് ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായമുള്ളവരായിരുന്നു. ഈ ഏടുകൾ ആദ്യത്തെ ഖലീഫ അബൂബക്കർ അസ്സ്വിദ്ദീഖിൻ്റെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സംരക്ഷണത്തിലായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം അത് രണ്ടാമത്തെ ഖലീഫ ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബിൻ്റെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സംരക്ഷണത്തിലായി. തുടർന്ന് താൻ മരണാസന്നനാണെന്ന് ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന് മനസ്സിലായപ്പോൾ, തനിക്ക് ശേഷം ആരെയും അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം ഖലീഫയായി നിയമിച്ചില്ല; മറിച്ച് റസൂലുല്ലാഹി ﷺ വഫാത്തായപ്പോൾ ആരോടൊക്കെ തൃപ്തിപ്പെട്ടിരുന്നുവോ അവരുൾപ്പെടുന്ന ഒരു ശൂറ സമിതിയെ അദ്ദേഹം ആ വിഷയം ഏൽപ്പിച്ചു. ആ ഏടുകൾ വിശ്വാസികളുടെ മാതാവായ തൻ്റെ മകൾ ഹഫ്സയുടെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا പക്കൽ സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിച്ചപ്പോൾ ആ ഏടുകളെയാണ് ആശ്രയിച്ചത്, അതിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം തൻ്റെ “ഔദ്യോഗിക” മുസ്ഹഫ് പകർത്തിയെഴുതിയത്. ഖുർആൻ മനഃപാഠമാക്കുന്നതിലെ കൃത്യത, വ്യത്യസ്ത പാരായണ രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്, പാരായണത്തിലുള്ള വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ഖുർആനിനെയും അതിൻ്റെ ഭാഷയെക്കുറിച്ചുമുള്ള ധാരണ എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തരായ സ്വഹാബികളിൽ നിന്നുള്ള നാല് പാരായണക്കാരോട് അദ്ദേഹം അത് ചെയ്യാൻ കൽപ്പിച്ചു – അവരിൽ മൂന്നുപേർ ഖുറൈശികളിൽ നിന്നും, ഒരാൾ അൻസാറുകളിൽ നിന്നുമായിരുന്നു; അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആദ്യത്തെ ക്രോഡീകരണം നടത്തിയ സைத் ഇബ്നു സാബിത് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ആയിരുന്നു ആ അൻസാരി. ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, മുസ്ഹഫ് എഴുതാൻ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ കൽപ്പിച്ചത് പന്ത്രണ്ട് പുരുഷന്മാരോടായിരുന്നു, അവരിൽ ഉബയ്യ് ഇബ്നു കഅ്ബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വും, ഖുറൈശികളിൽ നിന്നും അൻസാറുകളിൽ നിന്നുമുള്ള മറ്റുള്ളവരും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ^{(ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ, സാദിഖ് അർജൂൻ, പേജ് 171).}

c. ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്തെ വിജയങ്ങൾ നടന്നത് ഖലീഫയുടെ അനുമതിയോടെയും കൽപ്പനപ്രകാരവുമാണെന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. കൂടാതെ സൈനിക തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നത് മദീനയിൽ നിന്നായിരുന്നുവെന്നും, അക്കാലത്തെ ഇസ്ലാമിക പ്രവിശ്യകളെല്ലാം ഖലീഫ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നുവെന്നും മനസ്സിലാക്കാം. ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനെ ഖലീഫയായി അംഗീകരിച്ച കാര്യത്തിൽ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള സ്വഹാബികൾക്കും താബിഉകൾക്കുമിടയിൽ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ട്. ഖുർആൻ പാരായണം സംബന്ധിച്ച് ജനങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടായ തർക്കം പരിഹരിക്കാനായി ഹുദൈഫ ഇബ്നുൽ യമാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മദീനയിലേക്ക് വന്നത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ശർഇയ്യായ കാര്യങ്ങളിലെ പ്രധാന ആശ്രയകേന്ദ്രം മദീനയിലെ ഖലീഫയുമായുള്ള കൂടിയാലോചനയായിരുന്നു എന്നതാണ്. മാത്രമല്ല, മദീന അപ്പോഴും സുന്നത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രവും സ്വഹാബികളിലെ ഫുഖഹാക്കൾ (കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാർ) കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന സ്ഥലവുമായിരുന്നു. ^{(അൽ-മദീനത്തുന്നബവിയ്യ ഫജ്റുൽ ഇസ്ലാം, 2/244).}

ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സ്വഹാബികളുമായി കൂടിയാലോചിച്ചത്

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മുഹാജിറുകളെയും അൻസാറുകളെയും വിളിച്ചുകൂട്ടുകയും ഈ വിഷയത്തിൽ അവരുമായി കൂടിയാലോചിക്കുകയും ചെയ്തു, അവരിൽ ഉമ്മത്തിലെ പ്രമുഖരും സ്വഹാബികളിലെ നേതാക്കളും പണ്ഡിതന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അലി ഇബ്നു അബീ ത്വാലിബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ആയിരുന്നു അവരിൽ പ്രധാനി. ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഈ വിഷയം ഉമ്മത്തിലെ ഉന്നതർക്കും നേതാക്കൾക്കും മുമ്പാകെ ചർച്ചയ്ക്കായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അവർ തങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അദ്ദേഹത്തിനും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാഴ്ചപ്പാട് അവർക്കും ബോധ്യമായി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തോട് അവർ തുറന്ന മനസ്സോടെ പ്രതികരിക്കുകയും മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ യാതൊരു സംശയത്തിനും വകനൽകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു, കൂടാതെ അവരുടെ യോഗത്തിൻ്റെ തീരുമാനം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമാക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് ആരും വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതായി അറിവില്ല, അവർ അംഗീകരിച്ച കാര്യത്തെ ആരും എതിർത്തതുമില്ല. ഖുർആൻ്റെ സ്ഥാനം സാധാരണക്കാർക്ക് പോലും മറച്ചുവെക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നാണ്, അപ്പോൾ പണ്ഡിതന്മാരുടെയും ഇമാമുമാരുടെയും കാര്യം പറയാനുണ്ടോ. ^{(ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ, സാദിഖ് അർജൂൻ, പേജ് 175).}

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിച്ചതിലൂടെ ഒരു പുതിയ കാര്യം (ബിദ്അത്ത്) ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഇതിന് മുമ്പ് അബൂബക്കർ അസ്സ്വിദ്ദീഖ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അത് ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. അതുപോലെ, അത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മാത്രം തീരുമാനവുമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സ്വഹാബികളുമായി കൂടിയാലോചിച്ച ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം അത് ചെയ്തത്; അവർ ഈ പ്രവൃത്തിയെ അംഗീകരിക്കുകയും ഇപ്രകാരം പറയുകയും ചെയ്തു: “എത്ര നല്ല ആശയം.” അവർ ഇപ്രകാരവും പറഞ്ഞു: “അദ്ദേഹം നന്നായി ചെയ്തു (അതായത്, മുസ്ഹഫുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ചെയ്തത്).” ^{(ഫിത്നത്തു മഖ്തലി ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ, 1/78).}

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മുസ്ഹഫുകൾ കത്തിച്ചപ്പോൾ മുസ്അബ് ഇബ്നു സഅ്ദ് റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ സ്വഹാബികളെ കണ്ടുമുട്ടിയിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആ പ്രവൃത്തിയെ അവർ അംഗീകരിച്ചതായി അദ്ദേഹം കണ്ടു. ^{(അൽ-താരീഖുസ്സഗീർ അൽ-ബുഖാരി, 1/94; അതിൻ്റെ പരമ്പര ഹസൻ ലി ഗൈരിഹീ ആണ്).}

ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനെ വിമർശിക്കുന്ന ഏതൊരാളെയും അലി رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ശാസിക്കുകയും ഇപ്രകാരം പറയുകയും ചെയ്തു:

“ഓ ജനങ്ങളേ, ഉസ്മാൻ്റെ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾ അതിരുകവിയരുത്, അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് നല്ലതല്ലാതെ യാതൊന്നും പറയരുത്, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, മുസ്ഹഫിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ചെയ്തതെല്ലാം ഞങ്ങളെല്ലാവരുമായി – അതായത് സ്വഹാബികളുമായി – കൂടിയാലോചിച്ച ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്. അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഞാനായിരുന്നു ഖലീഫയെങ്കിൽ അദ്ദേഹമെന്താണോ ചെയ്തത് അതുതന്നെ ഞാനും ചെയ്യുമായിരുന്നു.” ^{(ഫത്ഹുൽ ബാരി, 9/18; അതിൻ്റെ പരമ്പര ഹസൻ ആണ്).}

സൃഷ്ടികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമരായ ഈ പുണ്യവാന്മാർ ഈ അനുഗ്രഹീതമായ പ്രവൃത്തിയിൽ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായത്തിലെത്തിയതിന് ശേഷം, ദേഹേച്ഛകളാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടാത്ത ഏതൊരാൾക്കും വ്യക്തമാകുന്ന കാര്യമെന്തെന്നാൽ; വിശുദ്ധ ഖുർആൻ സംരക്ഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയെ എല്ലാ മുസ്ലീങ്ങളും അംഗീകരിക്കുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്നാണ്. ^{(ഫിത്നത്തു മഖ്തലി ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ, 1/78).}

അൽ-ഖുർത്വുബി അൽ-തഫ്സീറിൽ പറയുന്നു:

“ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഈ കാര്യം ചെയ്തത് മുഹാജിറുകളെയും അൻസാറുകളെയും ഭൂരിഭാഗം പ്രമുഖ മുസ്ലീങ്ങളെയും വിളിച്ചുകൂട്ടി അവരുമായി കൂടിയാലോചിച്ചതിന് ശേഷമാണ്. റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രസിദ്ധമായ പാരായണങ്ങളിൽ സ്വഹീഹാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടതിൻ്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിക്കാനും മറ്റുള്ളവയെല്ലാം ഒഴിവാക്കാനും അവർ തീരുമാനിച്ചു. അവർ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അഭിപ്രായം അംഗീകരിച്ചു, അതായിരുന്നു ശരിയായ അഭിപ്രായവും.” ^{(അൽ-ജാമിഉ ലി അഹ്കാമിൽ ഖുർആൻ, 1/88).}

അബൂബക്കറിൻ്റെ ക്രോഡീകരണവും ഉസ്മാൻ്റെ ക്രോഡീകരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

ഇബ്നുത്തീൻ പറഞ്ഞു:

അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ക്രോഡീകരണവും ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ക്രോഡീകരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇതാണ്: ഖുർആൻ ഒരിടത്ത് സമാഹരിക്കപ്പെടാതിരുന്നതിനാൽ അത് മനഃപാഠമുള്ളവർ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലൂടെ ഖുർആനിൻ്റെ വല്ല ഭാഗവും നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം കാരണമാണ് അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അത് ക്രോഡീകരിച്ചത്. അതിനാൽ അദ്ദേഹം അത് ഏടുകളിൽ സമാഹരിച്ചു, റസൂലുല്ലാഹി ﷺ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ ഓരോ സൂറത്തിൻ്റെയും വചനങ്ങൾ കൃത്യമായ ക്രമത്തിൽ അദ്ദേഹം അതിൽ രേഖപ്പെടുത്തി.

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ ക്രോഡീകരണത്തിന് കാരണമായത് പാരായണങ്ങളിലെ വൈവിധ്യമായിരുന്നു, കാരണം ഓരോരുത്തരും അവരവരുടെ ഭാഷാഭേദങ്ങളിലാണ് ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്തിരുന്നത്, അത്തരം ഭാഷാഭേദങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് മറ്റുള്ളവർ തെറ്റാണെന്ന് ഓരോരുത്തരും പറയുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിച്ചു, ഈ വിഷയം നിയന്ത്രണാതീതമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഭയപ്പെട്ടു. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഈ ഏടുകൾ ഒരൊറ്റ മുസ്ഹഫിലേക്ക് പകർത്തിയെഴുതി, അതിൽ സൂറത്തുകൾ കൃത്യമായ ക്രമത്തിലാക്കി; മറ്റ് ഭാഷാഭേദങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഖുറൈശികളുടെ ഭാഷാഭേദം മാത്രം സ്വീകരിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ മറ്റ് ഭാഷാഭേദങ്ങളിൽ പാരായണം ചെയ്യാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ഖുറൈശികളുടെ ഭാഷാഭേദത്തിലാണ് ഖുർആൻ അവതരിച്ചതെന്നതിനാലാണ് അദ്ദേഹം അത് മാത്രം സ്വീകരിച്ചത്. ഇനി പാരായണങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ ആവശ്യമില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടതിനാൽ അദ്ദേഹം അത് ഒരൊറ്റ ഭാഷാഭേദത്തിലേക്ക് ചുരുക്കി.

അൽ-ഖാദി അബൂബക്കർ അൽ-ബാഖില്ലാനി പറഞ്ഞു:

അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഖുർആൻ മുഴുവനായും രണ്ട് ചട്ടകൾക്കുള്ളിൽ സമാഹരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നില്ല; മറിച്ച് റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യിൽ നിന്ന് സ്ഥിരപ്പെട്ട പാരായണങ്ങൾ പിൻപറ്റുന്നതിൽ അവരെ ഒന്നിപ്പിക്കാനും മറ്റുള്ളവയെല്ലാം റദ്ദാക്കാനുമാണ് അദ്ദേഹം ലക്ഷ്യമിട്ടത്. വചനങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ മാറ്റമില്ലാത്തതും, അവതരിച്ച കാര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം വ്യാഖ്യാനങ്ങളൊന്നും എഴുതിച്ചേർക്കാത്തതും, ദുർബ്ബലപ്പെടുത്താത്ത (നസ്ഖ് ചെയ്യപ്പെടാത്ത) വചനങ്ങളോടൊപ്പം ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തിയ വചനങ്ങൾ എഴുതിച്ചേർക്കാത്തതുമായ ഒരു മുസ്ഹഫ് സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ നിർബന്ധിതരാക്കി, അവർക്ക് ശേഷം വരുന്നവർക്ക് എന്തെങ്കിലും കൃത്രിമങ്ങളോ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളോ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു ഇത്.

അൽ-ഹാരിസ് അൽ-മുഹാസിബി പറഞ്ഞു:

ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സുപരിചിതമായ കാര്യം ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിച്ചത് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ആണെന്നതാണ്, എന്നാൽ അതങ്ങനെയല്ല; മറിച്ച് ഇറാഖിലെയും സിറിയയിലെയും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഖുർആൻ വായിക്കേണ്ട ഭാഷാഭേദത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് ഫിത്നയുണ്ടാകുമെന്ന് ഭയപ്പെട്ടപ്പോൾ, താനും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്ന മുഹാജിറുകളും അൻസാറുകളും തിരഞ്ഞെടുത്ത ഒരു പാരായണ രീതിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ജനങ്ങളെ നിർബന്ധിക്കുകയായിരുന്നു ചെയ്തത്. എന്നാൽ അതിനുമുമ്പ്, ഖുർആൻ അവതരിച്ച ഏഴ് ഭാഷാഭേദങ്ങളിലും വായിക്കാവുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു ഖുർആൻ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഖുർആൻ ആദ്യമായി ക്രോഡീകരിച്ചത് അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ആണ്, അലി رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: “ഞാനായിരുന്നു ഖലീഫയെങ്കിൽ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൻ്റെ കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ട മുസ്ഹഫുകൾ ഞാൻ സ്വീകരിക്കുമായിരുന്നു.”

അൽ-ഖുർത്വുബി പറഞ്ഞു:

അബൂബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അത് നേരത്തെ തന്നെ ചെയ്തുകഴിഞ്ഞിരിക്കെ, മുഴുവൻ ജനങ്ങളെയും തൻ്റെ മുസ്ഹഫ് സ്വീകരിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതിനായി ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ എന്തിനാണ് വീണ്ടും ഖുർആൻ ക്രോഡീകരിച്ചത് എന്ന് ചോദിച്ചാൽ അതിനുള്ള മറുപടി ഇതാണ്; ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മുസ്ഹഫ് ക്രോഡീകരിക്കുകയല്ല ലക്ഷ്യമാക്കിയത്, അദ്ദേഹം ഹഫ്സക്ക് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا അയച്ച സന്ദേശത്തിൽ ഇപ്രകാരം പറയുന്നത് കാണുന്നില്ലേ: “താങ്കളുടെ പക്കലുള്ള ആ ഏടുകൾ ഞങ്ങൾക്ക് അയച്ചുതരിക, അതിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ മുസ്ഹഫുകളിലേക്ക് പകർത്തിയെഴുതട്ടെ, അതിനുശേഷം അത് താങ്കൾക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകാം.” സ്വഹാബികൾ വ്യത്യസ്ത നാടുകളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതിൻ്റെ ഫലമായി ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പാരായണങ്ങളിൽ ഭിന്നിക്കാൻ തുടങ്ങിയതുകൊണ്ടാണ് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അങ്ങനെ ചെയ്തത്. പ്രശ്നം കൂടുതൽ വഷളാകുകയും പാരായണത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുകയുമാണ് ചെയ്തത്. എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പാരായണമാണ് ശരിയെന്ന് ഉറപ്പിച്ചുപറഞ്ഞു, ഹുദൈഫ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നിവേദനം ചെയ്തതുപോലെ സിറിയയിലെയും ഇറാഖിലെയും ജനങ്ങൾക്കിടയിലാണ് ആ സംഭവം നടന്നത്. ^{(ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ, സാദിഖ് അർജൂൻ, പേജ് 178. അടിക്കുറിപ്പ് 2: അൽ-ജാമിഉ ലി അഹ്കാമിൽ ഖുർആൻ, 1/87).}

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കൊടുത്തയച്ച മുസ്ഹഫുകളുടെ എണ്ണം

ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മുസ്ഹഫുകൾ പകർത്തിയെഴുതുന്ന ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ, എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും ഓരോ മുസ്ഹഫ് അദ്ദേഹം കൊടുത്തയക്കുകയും, താൻ കൊടുത്തയച്ച മുസ്ഹഫിന് വിരുദ്ധമായ മറ്റ് എല്ലാ മുസ്ഹഫുകളും കത്തിച്ചുകളയാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കൊടുത്തയച്ച മുസ്ഹഫുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ അവർ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പുലർത്തുന്നുണ്ട്. അവ നാലെണ്ണമായിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്, അതാണ് ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായം. അവ അഞ്ചോ, ആറോ, ഏഴോ, അല്ലെങ്കിൽ എട്ടോ ആയിരുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. അവ നാലെണ്ണമായിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, ഒരെണ്ണം മദീനയിൽ വെക്കുകയും മറ്റുള്ളവ സിറിയ, കൂഫ, ബസ്വറ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.

അവ അഞ്ചെണ്ണമായിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, മുകളിൽ പറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ഓരോന്നും അയക്കുകയും അഞ്ചാമത്തേത് മക്കയിലേക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അവ ആറെണ്ണമായിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, അഞ്ചെണ്ണം മുകളിൽ പറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുകയും ആറാമത്തേതിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ അവർ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പുലർത്തുകയും ചെയ്തു; ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അത് തനിക്കായി സൂക്ഷിച്ചുവെന്നും, അതല്ല അദ്ദേഹം അത് ബഹ്റൈനിലേക്ക് അയച്ചുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അവ ഏഴെണ്ണമായിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, ആറെണ്ണം മുകളിൽ പറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും ഏഴാമത്തേത് യെമനിലേക്കും അയക്കപ്പെട്ടു. അവ എട്ടെണ്ണമായിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, ഏഴെണ്ണം മുകളിൽ പറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുകയും എട്ടാമത്തേത് ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പാരായണം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പകർപ്പായിരുന്നു, അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്നത് അതായിരുന്നു.

ഓരോ മുസ്ഹഫിനൊപ്പവും അത് എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ള രീതിക്കും സുസ്ഥിരമായ (മുതവാതിറായ) റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെ നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ട പാരായണ രീതികൾക്കും അനുസരിച്ച് ഖുർആൻ വായിക്കാൻ ജനங்களை പഠിപ്പിക്കാനായി അധ്യാപകരെയും ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അയച്ചിരുന്നു. അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അസ്സാഇബ് മക്കയിലേക്കുള്ള മുസ്ഹഫിനൊപ്പവും; മുഗീറത്ത് ഇബ്നു ശിഹാബ് സിറിയയിലേക്കുള്ള മുസ്ഹഫിനൊപ്പവും; അബൂ അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സുലമി കൂഫയിലേക്കുള്ള മുസ്ഹഫിനൊപ്പവും; ആമിർ ഇബ്നു ഖൈസ് ബസ്വറയിലേക്കുള്ള മുസ്ഹഫിനൊപ്പവും പോയി, മദീനയിൽ അവശേഷിച്ച മുസ്ഹഫ് ഉപയോഗിച്ച് ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ഉസ്മാൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ സൈദ് ഇബ്നു സാബിതിനോട് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ^{(അദ്‌വാഉൽ ബയാൻ ഫി താരീഖിൽ ഖുർആൻ, പേജ് 77. അടിക്കുറിപ്പ് 2: മുൻനിർദ്ദിഷ്ട ഗ്രന്ഥം, പേജ് 78).}