ശൈഖ് ഡോ. അസീസ് ബിൻ ഫർഹാൻ അൽ അനസി
ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ അത്യുന്നത പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരാളും ഹദീസ് വിജ്ഞാന ശാഖയിലും ഹൻബലി കർമ്മശാസ്ത്രത്തിലും സമാനതകളില്ലാത്ത സംഭാവനകൾ അർപ്പിച്ച മഹാപണ്ഡിതനുമാണ് ഇമാം ഇബ്നു റജബ് അൽഹൻബലി رَحِمَهُ اللَّهُ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതാരംഭം, വിജ്ഞാനാന്വേഷണം, ഗുരുക്കന്മാർ എന്നിവയാണ് ഈ ഭാഗത്തിൽ നാം പരിശോധിക്കുന്നത്.
പേരും ജനനവും പശ്ചാത്തലവും
സൈനുദ്ദീൻ അബുൽ ഫറജ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അഹ്മദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അൽഹസൻ ബിൻ മുഹമ്മദ് അസ്സുലമി അൽബഗ്ദാദി അദ്ദിമശ്ഖി എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർണ്ണനാമം. അദ്ദേഹം ലോകപ്രശസ്തനായത് ഇബ്നു റജബ് എന്ന പേരിലൂടെയാണ്. ഈ പേര് ലഭിക്കാനുള്ള കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാമഹൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ജനിച്ചത് ഇസ്ലാമിക മാസമായ റജബിലായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ ആളുകൾ റജബ് എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് ആ കുടുംബം മുഴുവൻ ആ പേരിലേക്ക് ചേർക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.
ഹിജ്റ 736ൽ ഇറാഖിലെ ബാഗ്ദാദിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. വിജ്ഞാനവും ഭക്തിയും നിറഞ്ഞ ഒരു പണ്ഡിത കുടുംബത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാമഹനായ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അൽഹസൻ വലിയൊരു പണ്ഡിതനായിരുന്നു. അതുപോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അഹ്മദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അക്കാലത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന പണ്ഡിതനും ഹദീസ് നിവേദകനുമായിരുന്നു. വിജ്ഞാനത്തോട് വലിയ ആഭിമുഖ്യമുള്ള ഈ കുടുംബ പശ്ചാത്തലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ സുപ്രധാനമായ പങ്കുവഹിച്ചു.
വിജ്ഞാനാന്വേഷണവും യാത്രകളും
തന്റെ കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ പിതാവിന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജ്ഞാന സമ്പാദനം ആരംഭിച്ചു. മകന് ഉന്നതമായ വിജ്ഞാനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ പിതാവ് വലിയ ശ്രദ്ധ പുലർത്തിയിരുന്നു. ഹിജ്റ 744ൽ ഇബ്നു റജബിന് എട്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് അദ്ദേഹത്തെയും കൂട്ടി ശാമിലെ വിജ്ഞാന കേന്ദ്രമായ ഡമാസ്കസിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. അക്കാലത്ത് ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പണ്ഡിതന്മാർ സംഗമിക്കുന്ന ഇടമായിരുന്നു ഡമാസ്കസ്.
മുൻകാല പണ്ഡിതന്മാരുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഹദീസ് ശേഖരണത്തിനായി ഒട്ടനവധി യാത്രകൾ നടത്തി. ജറൂസലേം, ഈജിപ്ത്, മക്ക, മദീന തുടങ്ങിയ ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കെല്ലാം അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഈ യാത്രകളിലെല്ലാം അതാത് നാടുകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം ഹദീസുകളും മറ്റ് വിജ്ഞാന ശാഖകളും കരസ്ഥമാക്കി.
പ്രമുഖ ഗുരുക്കന്മാർ
തന്റെ പിതാവിന് പുറമെ അക്കാലത്തെ അത്യുന്നതരായ അനേകം പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വിജ്ഞാനം നുകർന്നിട്ടുണ്ട്. ഹദീസ്, കർമ്മശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെല്ലാം അദ്ദേഹം വലിയ പാണ്ഡിത്യം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമുഖ ഗുരുക്കന്മാർ താഴെ പറയുന്നവരാണ്:
ഒന്ന്: ഇബ്നു ഖയ്യിം അൽജൗസിയ്യ رَحِمَهُ اللَّهُ. ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യയുടെ رَحِمَهُ اللَّهُ ഏറ്റവും വലിയ ശിഷ്യനായ ഇമാം ഇബ്നു ഖയ്യിമിൽ നിന്നും വിജ്ഞാനം നേടാൻ ഇബ്നു റജബിന് സാധിച്ചു. ഹിജ്റ 751ൽ ഇബ്നു ഖയ്യിം മരണപ്പെടുമ്പോൾ ഇബ്നു റജബിന് ഏകദേശം പതിനഞ്ച് വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. ആ ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഖയ്യിമിന്റെ വിജ്ഞാന സദസ്സുകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ധാരാളമായി പ്രയോജനം നേടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
രണ്ട്: അൽഇറാഖി رَحِمَهُ اللَّهُ. ഈജിപ്തിലേക്കുള്ള തന്റെ യാത്രയിലാണ് അദ്ദേഹം ഹദീസ് വിജ്ഞാന ശാഖയിലെ മഹാരഥനായ സൈനുദ്ദീൻ അൽഇറാഖിയിൽ നിന്നും വിജ്ഞാനം നേടിയത്.
മൂന്ന്: ഇബ്നു അബ്ദിൽ ഹാദി رَحِمَهُ اللَّهُ.
നാല്: ഇബ്നുൽ നഖീബ് رَحِمَهُ اللَّهُ.
അഞ്ച്: മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ അൽഖബ്ബാസ് رَحِمَهُ اللَّهُ.
ഇവരെക്കൂടാതെ ഈജിപ്തിലെയും ഡമാസ്കസിലെയും മക്കയിലെയും നിരവധി മഹാപണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹദീസ് വിജ്ഞാനത്തിലും നിവേദക പരമ്പരകളുടെ സൂക്ഷ്മമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം വലിയ നൈപുണ്യം നേടി. ഹൻബലി മദ്ഹബിലെ ഏറ്റവും വലിയ കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറുകയും ചെയ്തു.
ഇമാം ഇബ്നു റജബ് رَحِمَهُ اللَّهُ വിന്റെ പാണ്ഡിത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരുടെ വിലയിരുത്തലുകളും മഹത്തായ ഗ്രന്ഥരചനകളും വിയോഗവും അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നതാണ്.