ശൈഖ് ഡോ. അസീസ് ബിൻ ഫർഹാൻ അൽ അനസി
ഹദീസ് വിജ്ഞാന ശാഖയിലെ ഏറ്റവും പ്രതിഭാശാലിയായ പണ്ഡിതനും ഹദീസുകളിലെ സൂക്ഷ്മമായ ന്യൂനതകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത വ്യക്തിത്വവുമായ അബുൽ ഹസൻ അദ്ദാറഖുത്നി رَحِمَهُ اللَّهُ വിന്റെ ജീവിതമാണ് നാം ഇവിടെ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. ഹദീസ് ശാസ്ത്രത്തിന് പുറമെ ഖിറാഅത്ത്, കർമ്മശാസ്ത്രം, അറബി ഭാഷ, സാഹിത്യം തുടങ്ങിയ വിജ്ഞാന ശാഖകളിലും അദ്ദേഹം അതുല്യനായിരുന്നു.
ജനനവും പശ്ചാത്തലവും
അബുൽ ഹസൻ അലി ബിൻ ഉമർ ബിൻ അഹ്മദ് ബിൻ മഹ്ദി അൽബഗ്ദാദി അദ്ദാറഖുത്നി എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർണ്ണനാമം. ഹിജ്റ 306ൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന ബാഗ്ദാദിലെ ദാറുൽ ഖുത്ൻ എന്ന പ്രദേശത്താണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ആ നാടിലേക്ക് ചേർത്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം അദ്ദാറഖുത്നി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. വിജ്ഞാനത്തോട് വലിയ താല്പര്യമുള്ള ചുറ്റുപാടിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹം ഹദീസുകൾ കേട്ടെഴുതാനും പഠിക്കാനും ആരംഭിച്ചു. വളരെ ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം മഹാപണ്ഡിതന്മാരുടെ സദസ്സുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.
അത്ഭുതകരമായ ഓർമ്മശക്തി
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മശക്തിയെക്കുറിച്ച് ചരിത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൗമാരപ്രായത്തിൽ ഇസ്മാഈൽ അസ്സഫ്ഫാർ എന്ന പണ്ഡിതന്റെ ഹദീസ് ക്ലാസ്സിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ക്ലാസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഹദീസുകൾ എഴുതിയെടുക്കുന്നതിന് പകരം മറ്റൊരു പുസ്തകം പകർത്തിയെഴുതുകയായിരുന്നു. ഇത് കണ്ട മറ്റൊരു വിദ്യാർത്ഥി അദ്ദേഹത്തെ ശാസിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദാറഖുത്നി ചോദിച്ചു, ശൈഖ് ഇതുവരെ എത്ര ഹദീസുകൾ പറഞ്ഞു എന്ന് താങ്കൾക്കറിയാമോ? ആ വിദ്യാർത്ഥിക്ക് അത് കൃത്യമായി പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, ശൈഖ് ഇതുവരെ പതിനെട്ട് ഹദീസുകൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. തുടർന്ന് ആ പതിനെട്ട് ഹദീസുകളും അവയുടെ നിവേദക പരമ്പരകൾ ഉൾപ്പെടെ യാതൊരു തെറ്റുമില്ലാതെ അദ്ദേഹം മനഃപാഠമായി ചൊല്ലിക്കേൾപ്പിച്ചു. അവിടെയുണ്ടായിരുന്നവരെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഓർമ്മശക്തി കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
വിജ്ഞാനാന്വേഷണ യാത്രകൾ
ബാഗ്ദാദ് അക്കാലത്ത് മഹാപണ്ഡിതന്മാരുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്റെ ആദ്യകാല വിജ്ഞാന സമ്പാദനം അവിടെ വെച്ചുതന്നെ അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി. തുടർന്ന് ഹദീസ് ശേഖരണത്തിനായി അദ്ദേഹം ദീർഘമായ വിജ്ഞാനാന്വേഷണ യാത്രകൾ ആരംഭിച്ചു. ഇറാഖിലെ കൂഫ, ബസ്വറ, വാസിത് തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിലേക്കും പിന്നീട് ഈജിപ്ത്, ശാമ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഈ യാത്രകൾ അദ്ദേഹത്തെ അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹദീസ് പണ്ഡിതനാക്കി മാറ്റി.
ഗുരുക്കന്മാരും ശിഷ്യന്മാരും
ഒട്ടനവധി പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വിജ്ഞാനം നുകർന്നിട്ടുണ്ട്. അബുൽ ഖാസിം അൽബഗവി, അബൂബക്കർ ബിൻ അബീ ദാവൂദ്, യഹ്യ ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ സ്വാഇദ്, ഇബ്നു ഉഖ്ദ രَحِمَهُمُ اللَّهُ തുടങ്ങി നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം മനസ്സിലാക്കി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും വിദ്യാർത്ഥികൾ അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. അൽമുസ്തദ്റകിന്റെ രചയിതാവായ അൽഹാകിം അന്നൈസാപൂരി, അബൂ നുഐം അൽഅസ്ബഹാനി, അബ്ദുൽ ഗനി ബിൻ സഈദ്, അബൂ ഹാമിദ് അൽഇസ്ഫറായിനി, അൽബർഖാനി രَحِمَهُمُ اللَّهُ തുടങ്ങിയ മഹാപണ്ഡിതന്മാരെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമുഖ ശിഷ്യന്മാരാണ്. അൽഹാകിം അന്നൈസാപൂരി തന്റെ ശൈഖായി അദ്ദേഹത്തെ അങ്ങേയറ്റം ആദരവോടെയാണ് പരാമർശിക്കുന്നത്.
പണ്ഡിതന്മാരുടെ പ്രശംസകൾ
അൽഖത്വീബ് അൽബഗ്ദാദി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു, തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഇമാമും ഹദീസ് ശാസ്ത്രത്തിലെ അതുല്യനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഹദീസുകളുടെ ന്യൂനതകളും നിവേദകരുടെ ചരിത്രവും അറിയുന്നതിൽ അദ്ദേഹം സമാനതകളില്ലാത്ത വ്യക്തിയായിരുന്നു.
അൽഹാകിം അന്നൈസാപൂരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു, അദ്ദാറഖുത്നി തന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പകരംവെക്കാനില്ലാത്ത പണ്ഡിതനായിരുന്നു.
അബ്ദുൽ ഗനി ബിൻ സഈദ് رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു, ഹദീസ് വിഷയത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ച മൂന്ന് പേരാണുള്ളത്. അവരിൽ ഒരാൾ അബുൽ ഹസൻ അദ്ദാറഖുത്നിയാണ്.
അബൂ ഹാമിദ് അൽഇസ്ഫറായിനി കർമ്മശാസ്ത്രത്തിൽ അദ്ദാറഖുത്നിക്കുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പാണ്ഡിത്യത്തെക്കുറിച്ച് അങ്ങേയറ്റം പ്രശംസിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ ഖിറാഅത്ത് ശാസ്ത്രത്തിലും അദ്ദേഹം വലിയ പണ്ഡിതനായിരുന്നു. ഖിറാഅത്ത് പണ്ഡിതന്മാർ പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിവ് കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ടിരുന്നു.
മഹത്തായ ഗ്രന്ഥരചനകൾ
ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്തായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ.
ഒന്ന്, സുനൻ അദ്ദാറഖുത്നി. കർമ്മശാസ്ത്ര അധ്യായങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഹദീസുകളിലെ ന്യൂനതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകിയത്.
രണ്ട്, അൽഇലൽ. ഹദീസുകളിലെ സൂക്ഷ്മമായ പിഴവുകൾ വിവരിക്കുന്ന ഈ ബൃഹത്തായ ഗ്രന്ഥം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ ഓർമ്മശക്തിയുടെ തെളിവാണ്. തന്റെ ശിഷ്യനായ അൽബർഖാനിക്ക് സ്വന്തം ഓർമ്മയിൽ നിന്നുമാണ് അദ്ദേഹം ഈ ഗ്രന്ഥം പറഞ്ഞുകൊടുത്തത്.
മൂന്ന്, അൽഇൽസാമാത് വത്തതബ്ബുഅ്. ഇമാം ബുഖാരിയും ഇമാം മുസ്ലിമും സ്വീകരിച്ച അതേ നിബന്ധനകളുള്ള മറ്റ് സ്വഹീഹായ ഹദീസുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥമാണിത്.
നാല്, കിതാബുൽ ഖിറാആത്. ഖുർആൻ പാരായണ ശാസ്ത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം രചിച്ച ബൃഹത്തായ ഗ്രന്ഥമാണിത്.
വിയോഗം
വിജ്ഞാന സേവനത്തിനായി തന്റെ ആയുസ്സ് മുഴുവൻ സമർപ്പിച്ച ആ മഹാപണ്ഡിതൻ ഹിജ്റ 385 ദുൽഖഅദ് മാസം എട്ടാം തീയതി ബാഗ്ദാദിൽ വെച്ച് ഇഹലോകവാസം വെടിഞ്ഞു. മഅ്റൂഫ് അൽകർഖിയുടെ ഖബറിനരികിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഖബറടക്കിയത്.
മുൻഗാമികളിലും പിൻഗാമികളിലുമുള്ള വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ ഇമാം അദ്ദാറഖുത്നി رَحِمَهُ اللَّهُ വിന് മേൽ സലാം ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് മഗ്ഫിറത്തും മർഹമത്തും നൽകി അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. പ്രവാചകന്മാരോടും സിദ്ദീഖുകളോടും ശഹീദുകളോടും സ്വാലിഹുകളോടുമൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെയും നമ്മെയും അല്ലാഹു ﷻ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടട്ടെ.