എങ്ങനെയാണ് ഇസ്ലാം ആളുകൾക്ക് വെളിച്ചമേകുന്നത്?

ഹനീഫ് ഒലിവർ

ഇസ്ലാമിക നാഗരികതയുടെ സംഭാവനകൾ

“നാം അറബികളോട് യാതൊന്നിനും കടപ്പെട്ടിട്ടില്ല” എന്ന തലക്കെട്ടിൽ സൺഡേ എക്സ്പ്രസ്സിൽ വന്ന ഒരു കുപ്രസിദ്ധമായ ലേഖനത്തിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് കോളമിസ്റ്റ് റോബർട്ട് കിൽറോയ്-സിൽക്ക് താഴെ പറയുന്ന പ്രസ്താവന നടത്തി: “പാശ്ചാത്യർ കണ്ടെത്തിയതും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതും പണം നൽകുന്നതുമായ എണ്ണയൊഴികെ – മറ്റെന്താണ് അവർ സംഭാവന ചെയ്യുന്നത്? നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും ഓർക്കാൻ കഴിയുമോ? ശരിക്കും ഉപയോഗപ്രദമായ എന്തെങ്കിലും? ശരിക്കും വിലപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും? നമുക്ക് ശരിക്കും ആവശ്യമുള്ളതും, ഒഴിവാക്കാനാവാത്തതുമായ എന്തെങ്കിലും? ഇല്ല, എനിക്കും കഴിയില്ല.”¹

കിൽറോയ്-സിൽക്ക് തന്റെ അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, പാശ്ചാത്യർ ഇന്ന് മികവ് പുലർത്തുന്ന പല ശാസ്ത്രശാഖകളും വിജ്ഞാന മേഖലകളും അറബികളും മുസ്ലിങ്ങളുമാണ് അവർക്ക് കൈമാറിയതെന്ന വസ്തുത മറന്നുപോയതുപോലെ തോന്നുന്നു. അക്കാദമിക അന്വേഷണം, ശാസ്ത്രം, ജ്യാമിതി, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, ഗണിതം, ബീജഗണിതം (ഇതൊരു അറബി പദമാണ്), രസതന്ത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ചരിത്രം, നിയമം, വൈദ്യശാസ്ത്രം, ഫാർമക്കോളജി, ശുചിത്വം, മര്യാദകൾ, ഒപ്റ്റിക്സ്, വാസ്തുവിദ്യ, കൃഷി, സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരം തുടങ്ങിയവയ്‌ക്കൊപ്പം ആശുപത്രികൾ, വലിയ ലൈബ്രറികൾ, സർവ്വകലാശാലകൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും മുസ്ലിങ്ങൾ നൽകിയ സംഭാവനകളെക്കുറിച്ച് കിൽറോയ്-സിൽക്കിന് ചിന്തിക്കാവുന്നതാണ്.²

ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായിരുന്ന ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ (മരണം: ക്രി.വ. 1956, ഹി. 1376) മുൻതലമുറകളിലെ മുസ്ലിങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അറിവ്, ചിന്തകൾ, വിശ്വാസം, പ്രവൃത്തികൾ എന്നിവയെ എങ്ങനെയാണ് യഥാർത്ഥവും സുസ്ഥിരവുമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ വിജയകരമായി സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗീയ വെളിപാടായ ഗ്രന്ഥങ്ങളും, പ്രവാചകന്മാരുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും, മനുഷ്യരിലും പ്രപഞ്ചത്തിലുമുള്ള അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളും, ശരിയായ ബുദ്ധിയുമാണ്. ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ പിൻപറ്റിയതുകൊണ്ടാണ് അവർ ഇഹത്തിലും പരത്തിലും നന്മയോടെ വിജയിച്ചത്.³

പാശ്ചാത്യർ പല വിജ്ഞാന മേഖലകളിലും തീർച്ചയായും മികവ് പുലർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അസ്സഅ്ദീ മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച സുസ്ഥിരമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ വിജ്ഞാന മേഖലകളെ അവർ വല്ലാതെ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

മാനവികവാദം: പാശ്ചാത്യ ചിന്തയിലും വിശ്വാസത്തിലുമുള്ള വ്യതിയാനത്തിന്റെ കാരണം

പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയുടെ ഒരു പ്രശ്നം അത് മനുഷ്യബുദ്ധിയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നു എന്നതാണ്, എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഗ്രാഹ്യശേഷി വളരെ പരിമിതമാണെന്ന് യുക്തിസഹമായി ചിന്തിക്കുന്നവർക്ക് അറിയാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യന്റെ ഗ്രാഹ്യശേഷി നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും, ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിലെ ചിന്താഗതികളെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി കാണാൻ കഴിയും. അതുപോലെത്തന്നെ, മാനവികവാദ ചിന്തകൾക്ക് മനുഷ്യരാശിയുടെ ദീർഘകാല ലക്ഷ്യങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും താൽപ്പര്യങ്ങളും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല, കാരണം മാനവികവാദം മനുഷ്യബുദ്ധിയെ മാത്രമാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്, അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ വളരെ പരിമിതമാണ്.

وَمَا أُوتِيتُم مِّنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا

‘അറിവിൽ നിന്ന് അൽപമല്ലാതെ നിങ്ങൾക്ക് നൽകപ്പെട്ടിട്ടില്ല.’⁴

പാശ്ചാത്യ സമൂഹം അഭിമാനിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു സാമ്പത്തിക രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആളുകൾ മരിക്കുകയും തങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവിനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും ചെയ്യുന്ന ദിവസത്തിനായി അത് അവരെ സജ്ജമാക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യരുടെ അനശ്വരവും അതിലും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ അസ്തിത്വത്തിനായി ആളുകളെ സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ മാനവികവാദ ചിന്ത പരാജയപ്പെടുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, എന്തിനാണ് തങ്ങൾ ഈ ജീവിതത്തിൽ ഉള്ളതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നതിൽ പോലും അത് പരാജയപ്പെടുന്നു.

يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ

‘ഐഹികജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷമായത് അവർ മനസ്സിലാക്കുന്നു. പരലോകത്തെപ്പറ്റിയാകട്ടെ അവർ തീർത്തും അശ്രദ്ധരാകുന്നു.’⁵

ആത്മാർത്ഥമായ രീതിയിൽ സമീപിക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ അറിവ് നേടുന്നത് സാധാരണയായി വിനയത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. യഥാർത്ഥ അറിവ് നേടുന്ന ഒരാൾ തനിക്ക് എത്രമാത്രം കുറച്ചേ അറിയൂ എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഭൗതികമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയ രീതിയിൽ അതിനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ, അത് ആളുകളെ അഹങ്കാരികളാക്കുന്നു. അറിവ് നേടുന്നതിലെ ഈ തെറ്റായ സമീപനം പുതിയ ഒന്നല്ല, മുൻകാലങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവരിൽ നിന്ന് ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്:

فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِندَهُم مِّنَ الْعِلْمِ

‘അങ്ങനെ അവരുടെ അടുത്ത് അവരുടെ ദൂതന്മാർ വ്യക്തമായ തെളിവുകളുമായി വന്നപ്പോൾ അവരുടെ പക്കലുള്ള അറിവിന്റെ പേരിൽ അവർ അഹങ്കരിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.’⁶

ഈ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, അസ്സഅ്ദീ വിശദീകരിക്കുന്നത്, മനുഷ്യരാശി എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും അപൂർണ്ണരാണെന്നും, അറിവിന്റെയും കഴിവിന്റെയും കാര്യത്തിൽ അവർക്കുള്ളതെല്ലാം അല്ലാഹു അവർക്ക് നൽകിയ അറിവും കഴിവുമാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു എന്നാണ്. അല്ലാഹു മനുഷ്യന്റെ അറിവിനും കഴിവിനും ഒരു പരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, അത് മറികടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും നാം പരിഗണിക്കണം… അവർ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വസ്തുവായിത്തീരുന്നതിന് മുമ്പ് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ അല്ലാഹുവാണെന്നതുപോലെ, ഒന്നും അറിയാത്തവരായി അവരുടെ അമ്മമാരുടെ ഗർഭപാത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നവനും അവനാണ്. അവർക്ക് കേൾക്കാനും കാണാനും ഗ്രഹിക്കാനുമുള്ള കഴിവും, അറിവ് നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളും അവൻ അവർക്കായി സൃഷ്ടിച്ചു.⁷

അറിവ് നേടുന്നതിനോടുള്ള മാനവികവാദത്തിന്റെ പരിമിതമായ സമീപനം, മനുഷ്യർ നേടിയെടുത്ത ഓരോ വിവരവും എല്ലാം അറിയുന്നവനായ സ്രഷ്ടാവിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന കാര്യം അവരെ മറപ്പിച്ചു:

قَالُوا سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۖ إِنَّكَ أَنتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

‘അവർ (മലക്കുകൾ) പറഞ്ഞു: നിനക്ക് സ്തോത്രം. നീ പഠിപ്പിച്ചുതന്നതല്ലാത്ത യാതൊരറിവും ഞങ്ങൾക്കില്ല. നീ തന്നെയാണ് സർവ്വജ്ഞനും യുക്തിമാനും.’⁸

ശാസ്ത്രത്തോടുള്ള അശ്രദ്ധവും അസന്തുലിതവുമായ സമീപനം

അസ്സഅ്ദീ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: “ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഗവേഷണം നടത്തുമ്പോൾ അല്ലാഹുവുമായും അവന്റെ മതവുമായുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും മുറിച്ചുമാറ്റുന്നത് വിജ്ഞാനത്തോടും യാഥാർത്ഥ്യത്തോടും കാണിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വഞ്ചനകളിൽ ഒന്നാണ്. കാരണം, അവർ പ്രപഞ്ചത്തിലെ വിവിധ സൃഷ്ടികളെക്കുറിച്ച് അസംഖ്യം അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും, തങ്ങളുടെ അന്വേഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർ പല നേട്ടങ്ങളും കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ അന്വേഷണങ്ങളിലൊന്നും അവർ ദൈവത്തെ പരാമർശിക്കുന്നതായി നാം കാണുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ ഈ അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ ഈ സൃഷ്ടികളുടെ സ്രഷ്ടാവിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനെയും അവർ അർഹമായ രീതിയിൽ വിലയിരുത്തുന്നുമില്ല. കൂടാതെ, അസംഖ്യം അനുഗ്രഹങ്ങൾ സൃഷ്ടികൾക്ക് നൽകിയവനോട് അവർ യാതൊരു നന്ദിയും കാണിക്കുന്നില്ല, താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് സൃഷ്ടിപ്പിൽ വരുത്തുന്നതിലെ അവന്റെ ഇച്ഛയെയും കഴിവിനെയും കുറിച്ച് അവർ പരാമർശിക്കുന്നുമില്ല. സംശയിക്കുന്നവർ, അല്ല ഗവേഷകരിൽ പലരും, തങ്ങൾ അന്വേഷണം നടത്തുന്ന ഈ വിവിധ സൃഷ്ടികൾ മാത്രമാണ് നിലനിൽക്കുന്നതെന്നും, അവയ്ക്കപ്പുറം ഒരു അസ്തിത്വവുമില്ലെന്നും കരുതുന്ന തരത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, അവർ പരസ്യമായ നിഷേധത്തിലേക്ക് വീഴുകയും, അങ്ങനെ ശരിയായ വിശ്വാസം സ്വീകരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ അവർ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുകയും ചെയ്യുന്നു:

بَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَّرِيجٍ

‘അല്ല, തങ്ങൾക്ക് സത്യം⁹ വന്നെത്തിയപ്പോൾ അവർ അതിനെ നിഷേധിച്ചുതള്ളുകയാണുണ്ടായത്. അങ്ങനെ അവർ ആശയക്കുഴപ്പമുള്ള ഒരു അവസ്ഥയിലാകുന്നു.’¹⁰

തങ്ങളുടെ വിവരങ്ങളെ അവയുടെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനങ്ങളുടെയും മേൽ സ്ഥാപിക്കുകയും, സൃഷ്ടിപ്പിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ അവയുടെ സ്രഷ്ടാവിലേക്ക് ചേർത്തുപറയുകയും, അവർ കാണുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങളെ അത് നൽകിയവനിലേക്ക് ചേർത്തുപറയുകയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ, അവർക്ക് നേരായ മാർഗ്ഗം കാണിച്ചുകൊടുക്കപ്പെടുമായിരുന്നു.”¹¹

ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അസന്തുലിതാവസ്ഥ

പുസ്തകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ച സുസ്ഥിരമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളെ അവഗണിച്ചതിനാൽ,¹² ഭൗതികവാദികളായ പണ്ഡിതന്മാർ മനുഷ്യരാശി നേരിടുന്ന ഏറ്റവും നിർണായകമായ ചില പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും യഥാർത്ഥ ധാരണയും ഉൾക്കാഴ്ചയും തേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അസ്സഅ്ദീ ഈ പണ്ഡിതന്മാരെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ അഭിമാനിക്കുന്ന വിജ്ഞാന മേഖലകളിൽ നിങ്ങൾ ഇപ്പോഴും മുഴുകിയിരിക്കുകയാണ്, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളിൽ മിക്കവരും അംഗീകരിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കണ്ടുപിടിക്കുന്നു, അവയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നു, നിങ്ങൾ അവയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു, അവയുടെ സത്യസന്ധതയെ നിങ്ങൾ ആധികാരികമായി അവകാശപ്പെടുന്നു. ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള ചിന്തയ്ക്കും പരിഗണനയ്ക്കും ശേഷം, നിങ്ങൾ അവയെ സംശയിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഒരുപക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ അവയുടെ അസത്യത്തെ ആധികാരികമായി അവകാശപ്പെടുകയും, പുതിയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായത് കണ്ടുപിടിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു…

ഒരിക്കൽ സത്യമാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന എത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങളെയാണ് നിങ്ങൾ പിന്നീട് നിഷേധിക്കുന്നത്? ഇതാണ് നിങ്ങളുടെ ഉന്നത വിജ്ഞാന മേഖലകളുടെ യാഥാർത്ഥ്യവും ഫലവും. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ബുദ്ധിയുള്ള ഒരാൾക്ക് എങ്ങനെയാണ്, ദൂതന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന സത്യസന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ അനുവദിക്കാൻ കഴിയുക?”¹³

ഒരു സഹസ്രാബ്ദത്തിലേറെക്കാലം അറിവ് നേടാൻ ഇസ്ലാം എങ്ങനെയാണ് ജനതകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത്

കൂടാതെ, അസ്സഅ്ദീ പ്രസ്താവിക്കുന്നു, “നിരീശ്വരവാദികളുടെയും നിരീശ്വരവാദത്തിന്റെ ചില അടിസ്ഥാനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നവരുടെയും നേതാക്കളും പണ്ഡിതന്മാരും ഇപ്പോഴും തങ്ങളുടെ വിവിധ ശ്രമങ്ങളിലൂടെയും ശാസ്ത്രങ്ങളിലൂടെയും ജീവിതത്തിൽ നാം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന വിവിധ പ്രതിസന്ധികൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ സമർപ്പിതരാണ്. വാസ്തവത്തിൽ, ഇത് നിറവേറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൽ സാധ്യമായ എല്ലാ വിധത്തിലും അവർ പരാജയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കാരണം അവർ ഒരു പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുമ്പോഴെല്ലാം, ഈ പരിഹാരത്തിൽ നിന്ന് നിരവധിയായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു…

മനുഷ്യരാശിക്ക് വലിയ കുഴപ്പവും ആശയക്കുഴപ്പവും സൃഷ്ടിച്ച പ്രശ്നങ്ങളുടെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ് അറിവിന്റേത്… കാരണം അത് ശരിയാണെങ്കിൽ, വ്യത്യസ്ത വിശ്വാസങ്ങളും ചിന്താരീതികളും ശരിയായിരിക്കും, അതിൽ അധിഷ്ഠിതമായ പ്രവൃത്തികളും ശരിയായിരിക്കും. തീർച്ചയായും, നിയമമാക്കപ്പെട്ട ഇസ്ലാമിക മതവും ജീവിതരീതിയും ആളുകളെ അറിവ് നേടാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു, അവരിൽ അതിനുള്ള ശക്തമായ ആഗ്രഹം ഉണർത്തുന്നു. ഇഹലോകത്തെയോ മതത്തെയോ സംബന്ധിച്ചുള്ള പ്രയോജനപ്രദമായ എല്ലാ വിജ്ഞാന മേഖലകളും പഠിക്കാൻ അത് മനുഷ്യരോട് കൽപ്പിക്കുന്നു…

മതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിജ്ഞാന മേഖലകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, നിയമമാക്കപ്പെട്ട ഇസ്ലാമിക മതവും ജീവിതരീതിയും അവയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ നിരത്തിയതിന് ശേഷം ഈ വിജ്ഞാന മേഖലകളെ പരമാവധി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭൗതിക കാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിജ്ഞാന മേഖലകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, നിയമമാക്കപ്പെട്ട ഇസ്ലാമിക മതവും ജീവിതരീതിയും അവയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾക്കും തത്വങ്ങൾക്കും അടിത്തറയിടുകയും മനുഷ്യരാശിയെ അവയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു…

ഭൗതികവാദികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അവർ ഭൗതിക കാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിജ്ഞാന മേഖലകളെ മാത്രമേ അറിവായി കണക്കാക്കുന്നുള്ളൂ, അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാനുള്ള വെറുമൊരു ഉപാധി മാത്രമാണ്. കൂടാതെ, അവർ മതപരമായ വിജ്ഞാന മേഖലകളെ അധിക്ഷേപിക്കുകയും തരംതാഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ മതപരമായ വിജ്ഞാന മേഖലകൾക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ മനുഷ്യരാശിക്ക് ഉപകരിക്കുകയില്ല… ഇക്കാരണത്താൽ, അവരുടെ വിജ്ഞാന മേഖലകൾ അസ്ഥിരമാകുകയും, തങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളിലൂടെയും അസ്ഥിരമായ തത്ത്വചിന്തകളിലൂടെയും തങ്ങളെത്തന്നെ ഖണ്ഡിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുകയും ചെയ്തു.

മനുഷ്യരാശി അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രശ്നം സമ്പത്തിന്റെയും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും പ്രശ്നമാണ്: മനുഷ്യർക്ക് സന്തോഷകരമായ ജീവിതം ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിൽ അവരുടെ കാര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമാക്കുന്ന പരിഹാരങ്ങൾ ഈ മതവും ജീവിതരീതിയും നൽകുന്നുവെന്ന് ഇതിനകം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു. എല്ലാ കാലത്തിനും ദേശത്തിനും അനുയോജ്യമായ അനുവദനീയമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ഉപജീവനം തേടാൻ ഈ മതവും ജീവിതരീതിയും ആളുകളോട് കൽപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ഉപജീവനം ലഭിക്കാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം തേടാനും, അത് ലഭിക്കുമ്പോൾ അവസാനം അവർക്ക് ദോഷകരമാകുന്ന വിലക്കപ്പെട്ട മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും അത് മനുഷ്യരോട് കൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ, അത്യാവശ്യമായ വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുന്നതിൽ മനുഷ്യർക്ക് നിർബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ഇസ്ലാം അവരെ നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതുപോലെ, ദാരിദ്ര്യം വരുമ്പോൾ ക്ഷമയോടെയിരിക്കാനും, കീഴടങ്ങലോടെ അതിനെ നേരിടാനും, അവർക്കായി എഴുതപ്പെട്ടതിൽ അസംതൃപ്തരാകാതിരിക്കാനും, വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള ജോലികളിലൂടെയും വരുമാനത്തിലൂടെയും ഉപജീവനം നേടാൻ കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കാനും ഇസ്ലാം മനുഷ്യരോട് കൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, അവരുടെ മതപരവും ഭൗതികവുമായ കാര്യങ്ങളെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്ന മടിയോ അലസതയോ ഒഴിവാക്കാനും ഇസ്ലാം മനുഷ്യരെ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്.”¹⁴

മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയാറുണ്ടായിരുന്നു: “അല്ലാഹുവേ! അലസതയിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് കാവൽ തേടുന്നു.”¹⁵ അതുപോലെ, അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വഹാബിമാർക്ക് താഴെ പറയുന്ന തത്വം വിശദീകരിച്ചുകൊടുത്തിരുന്നു, അത് പ്രാവർത്തികമാക്കിയപ്പോൾ ജനതകളെയും നാഗരികതകളെയും അത് മഹത്വത്തിലേക്ക് നയിച്ചു:

احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَلَا تَعْجَزْ

‘നിനക്ക് ഉപകാരപ്രദമായത് നേടാൻ പരിശ്രമിക്കുക, അല്ലാഹുവിനോട് സഹായം തേടുക, അലസനോ കഴിവുകെട്ടവനോ ആകരുത്.’¹⁶

ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സംശയം: “മുസ്ലിങ്ങളുടെ അവസ്ഥ നോക്കൂ!”

ഭൗതികവാദികളായ ചിന്തകർ ഇന്ന് പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന വാദങ്ങളിലൊന്നിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് അസ്സഅ്ദീ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു: “അവർ പറയുന്നു: ‘മുസ്ലിങ്ങളുടെ അവസ്ഥ നോക്കൂ, അവർ എത്ര ദുർബലരാണ്;’ അവർ തങ്ങളുടെ ഭൗതിക കാര്യങ്ങളിൽ പിന്നിലാണെന്നും, അവരെ പിന്നോട്ടടിച്ചത് അവരുടെ മതമാണെന്നും അവർ പല രൂപത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു.” ഇത് സത്യമാണെന്ന് കരുതുന്നവർ ഇസ്ലാം മതത്തെ തന്നെ പരിശോധിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമെന്ന് അസ്സഅ്ദീ മറുപടി നൽകുന്നു, “കൃത്യതയുടെയും ഔന്നത്യത്തിന്റെയും പൂർണ്ണതയുടെയും കാര്യത്തിൽ അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നതെന്താണെന്നും, എല്ലാവിധ നന്മകളിലേക്കുമുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളുടെയും എല്ലാവിധ ഉപദ്രവങ്ങളിൽ നിന്നും തിന്മകളിൽ നിന്നുമുള്ള സംരക്ഷണത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നതെന്താണെന്നും” അവർ പരിശോധിക്കണം.

“മാത്രമല്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു, “ഇസ്ലാമിന്റെ തുടക്കത്തിൽ അത് നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നതുപോലെ, തങ്ങളുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലും ആളുകൾക്കിടയിലും അതിന്റെ തത്വങ്ങളും വിധികളും നടപ്പിലാക്കുന്നവരുടെ അവസ്ഥ പരിശോധിക്കലും നിർബന്ധമാണ്.¹⁷ കാരണം അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്ക്, നോക്കുന്നവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതും, ദുശ്ശാഠ്യക്കാരുടെ മേൽ തെളിവ് സ്ഥാപിക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. ഇസ്ലാമിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും ഉന്നതമായ തത്വങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ നേരായ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച മുസ്ലിങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുന്നത് തീർച്ചയായും ഒരുതരം അനീതിയാണ്.”¹⁸

അറിവ് നേടുന്നതിൽ സന്തുലിതമായ ഒരു സമീപനത്തിലേക്കുള്ള മടക്കം

സ്രഷ്ടാവ് അവതരിപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ അറിവിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്ത തിരിച്ചറിവുകളിലാണ് എല്ലാ സന്തോഷവും വിജയവും ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും. ഭൗതികവാദ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അറിവിന്റെ ദോഷഫലങ്ങൾ ഇതിനകം തന്നെ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, അത് എല്ലാവർക്കും കാണാവുന്നതുമാണ്. ഭൗതിക ശാസ്ത്രങ്ങളിലേക്ക് അറിവിനെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതും, അതിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടായ ചിന്തയുടെയും ധാർമ്മികതയുടെയും അസ്ഥിരതയും സംഭവിച്ചത്, “ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും അതിന് സന്തോഷം നൽകുകയും, ഔന്നത്യത്തിന്റെ വഴികളിലേക്ക് അതിനെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന യഥാർത്ഥവും പ്രയോജനപ്രദവുമായ അറിവിനെ അവർ നിഷേധിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണെന്ന്” അസ്സഅ്ദീ വിശദീകരിക്കുന്നു.¹⁹

وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَأَبْصَرًا وَأَفْئِدَةً فَمَا أَغْنَى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَا أَبْصَرُهُمْ وَلَا أَفْئِدَتُهُم مِّن شَيْءٍ إِذْ كَانُوا يَجْحَدُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

‘അവർക്ക് നാം കേൾവിയും കാഴ്ചകളും ഹൃദയങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളെ നിഷേധിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അവരുടെ കേൾവിയോ കാഴ്ചകളോ ഹൃദയങ്ങളോ അവർക്ക് യാതൊരു പ്രയോജനവും ചെയ്തില്ല. ഏതൊന്നിനെപ്പറ്റി അവർ പരിഹസിച്ചിരുന്നുവോ അതവരെ വലയം ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി.’²⁰

അവസാനമായി, മനുഷ്യരാശി ഇപ്പോൾ മികവ് പുലർത്തുന്ന വിജ്ഞാന മേഖലകൾ, ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗത്ത് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സുസ്ഥിരമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളുടെ മേൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതുവരെ അവർക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യില്ല.²¹ സ്രഷ്ടാവിൽ നിന്നുള്ള ആധികാരികമായ വെളിപാടിൽ കാണുന്ന അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാന വിഷയങ്ങളെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട്, ഭൗതിക കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ പോലെയുള്ള അറിവിന്റെ ഉപശാഖകളെ മാത്രം അംഗീകരിക്കുന്നതിന്റെ ഉപമ, അടിസ്ഥാനം ഇടാൻ മറന്നുകൊണ്ട് മനോഹരമായ ഒരു കൊട്ടാരം പണിയുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അവസാനം, അത് തകർന്നുപോകാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ تَقْوَىٰ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ شَفَا جُرُفٍ هَارٍ

‘അപ്പോൾ അല്ലാഹുവിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഭക്തിയുടെയും അവന്റെ പ്രീതിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്റെ കെട്ടിടം സ്ഥാപിച്ചവനാണോ ഉത്തമൻ? അതല്ല, പൊളിഞ്ഞുവീഴാറായ ഒരു മൺതിട്ടയുടെ വക്കിൽ കെട്ടിടം സ്ഥാപിക്കുകയും…’²²

---

1. ബ്രയാൻ വിറ്റേക്കർ, കിൽറോയ്-സിൽക്ക് ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റഡ് ഫോർ ആന്റി-അറബ് കമന്റ്സ്, ദി ഗാർഡിയൻ, ജനുവരി 8, 2004.
2. “അറിവ് തേടാനും സ്രഷ്ടാവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾക്കായി പ്രകൃതിയെ വായിക്കാനും മുസ്ലിങ്ങളോട് ഖുർആൻ കൽപ്പിക്കുന്നുവെന്ന്” വിശദീകരിച്ച ശേഷം, ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിലെ സയൻസ് കോളമിസ്റ്റായ ഡെന്നിസ് ഓവർബൈ പറഞ്ഞു: “മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ ശാസ്ത്ര കേന്ദ്രമായിരുന്ന ഒരു സമൂഹം മുസ്ലിങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. 500 വർഷക്കാലം അറബി ഭാഷ എന്നത് പഠനത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും പര്യായമായിരുന്നു, ആ സുവർണ്ണകാലഘട്ടത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളിൽ ആധുനിക സർവ്വകലാശാലകളുടെ മുൻഗാമികൾ, ബീജഗണിതം, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ, എന്തിന് ശാസ്ത്രം ഒരു അനുഭവപരമായ അന്വേഷണമാണെന്ന ആശയം പോലും ഉൾപ്പെടുത്താം. ‘ഏകദേശം 1600 വരെ ഇസ്ലാമിക ലോകത്ത് നടന്നുകൊണ്ടിരുന്ന കാര്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ യൂറോപ്പിലെ യാതൊന്നിനും കഴിഞ്ഞില്ല’ എന്ന് ഒക്ലഹോമ സർവ്വകലാശാലയിലെ ശാസ്ത്ര ചരിത്ര പ്രൊഫസറായ ഡോ. ജാമിൽ റജബ് പറഞ്ഞു. ഈ അറിവ് പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലേക്ക് പകർന്നതാണ് നവോത്ഥാനത്തിനും ശാസ്ത്രവിപ്ലവത്തിനും ആക്കം കൂട്ടിയതെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു.” ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിലെ ജോഹാൻ വുൾഫ്ഗാംഗ് ഗോഥെ സർവ്വകലാശാലയിലെ ശാസ്ത്ര ചരിത്രകാരനായ ഡോ. ഡേവിഡ് കിംഗിനെ ഉദ്ധരിച്ച് ഓവർബൈ പറയുന്നു: “എന്തുകൊണ്ടാണ് മുസ്ലിം ശാസ്ത്രം ക്ഷയിച്ചത്?” അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. “അതൊരു വളരെ പാശ്ചാത്യമായ ചോദ്യമാണ്. അത് ആയിരം വർഷത്തോളം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു – ഭൂമിയിലെ ഒരു നാഗരികതയും ഇത്രയും കാലം അത്തരത്തിൽ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല.” ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെ ഇസ്ലാമിക സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിന്റെ തകർച്ചയെക്കുറിച്ച് ഓവർബൈ പറഞ്ഞു: “19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പാശ്ചാത്യ കൊളോണിയൽ ശക്തികളുമായുള്ള അപമാനകരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ പാശ്ചാത്യ ശാസ്ത്രത്തോടും സാങ്കേതികവിദ്യയോടും, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് അവയ്ക്ക് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാമ്പത്തികവും സൈനികവുമായ ശക്തിയോടുമുള്ള ദാഹം സൃഷ്ടിച്ചുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. പാശ്ചാത്യ ശാസ്ത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പൗരസ്ത്യ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായങ്ങളെ നവീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്ന പരിഷ്കർത്താക്കൾക്ക്, പാശ്ചാത്യർ തുടക്കത്തിൽ ഇസ്ലാമിക ലോകത്ത് നിന്ന് ശാസ്ത്രം പാരമ്പര്യമായി സ്വീകരിച്ചതിനാൽ മുസ്ലിങ്ങൾ തങ്ങളുടേത് തിരിച്ചുപിടിക്കുക മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന് വാദിക്കാമായിരുന്നു.” (ഹൗ ഇസ്ലാം വോൺ, ആൻഡ് ലോസ്റ്റ്, ദ ലീഡ് ഇൻ സയൻസ്, ഡെന്നിസ് ഓവർബൈ, ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്, ഒക്ടോബർ 30, 2001.)
3. ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ, അൽ അദില്ലത്തുൽ ഖവാത്വിഅ് വൽ ബറാഹീൻ ഫീ ഇബ്ത്വാലി ഉസൂലിൽ മുൽഹിദീൻ, ദാറുൽ മിൻഹാജ്, പേജ് 88.
4. സൂറ അൽ ഇസ്രാഅ് 17:85
5. സൂറ അർ റൂം 30:7
6. സൂറ ഗാഫിർ 40:83
7. ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ, മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 55.
8. സൂറ അൽ ബഖറ 2:32
9. അർത്ഥമാക്കുന്നത്: ഖുർആനും അതിലടങ്ങിയ വിജ്ഞാനവും.
10. സൂറ ഖാഫ് 50:5
11. ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ, മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 42-43.
12. ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അധ്യായങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തത് ഒരു സ്രഷ്ടാവിന്റെ അസ്തിത്വം, എന്തുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അവൻ മാത്രം ആരാധിക്കപ്പെടാനും സേവിക്കപ്പെടാനും അർഹനാകുന്നു, ഈ ആരാധനയും സേവനവും എങ്ങനെ നിർവ്വഹിക്കണമെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്ന വെളിപാട് അവൻ എങ്ങനെ അവതരിപ്പിച്ചു എന്നീ വിഷയങ്ങളാണ്.
13. ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ, മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 29.
14. മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 46-47.
15. സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6371
16. സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2664
17. “ഞാനും എന്റെ സ്വഹാബിമാരും നിലകൊള്ളുന്ന പാത” അനുസരിച്ച് ഇസ്ലാം മനസ്സിലാക്കാനും പ്രാവർത്തികമാക്കാനും നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മുസ്ലിങ്ങളോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. (ശൈഖ് അൽബാനി സ്വഹീഹ് സുനൻ അത്തിർമിദിയിൽ (3/54) ഇതിനെ സ്വഹീഹാക്കിയിട്ടുണ്ട്). അതുപോലെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, “മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമർ എന്റെ തലമുറയാണ്, പിന്നീട് അവരുടെ പിന്നാലെ വരുന്നവർ, പിന്നീട് അവരുടെ പിന്നാലെ വരുന്നവർ.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2652).
18. ശൈഖ് അബ്ദുറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദീ, മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 60.
19. മുൻപുദ്ധരിച്ചത്, പേജ് 20.
20. സൂറ അൽ അഹ്ഖാഫ് 46:26
21. ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അധ്യായങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തത് ഒരു സ്രഷ്ടാവിന്റെ അസ്തിത്വം, എന്തുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അവൻ മാത്രം ആരാധിക്കപ്പെടാനും സേവിക്കപ്പെടാനും അർഹനാകുന്നു, ഈ ആരാധനയും സേവനവും എങ്ങനെ നിർവ്വഹിക്കണമെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്ന വെളിപാട് അവൻ എങ്ങനെ അവതരിപ്പിച്ചു എന്നീ വിഷയങ്ങളാണ്.
22. സൂറ അത്തൗബ 9:109