അനാത്തൊലിയയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള അൽ-ബുസ്താൻ മരുഭൂമിയിലേറ്റ കനത്ത പരാജയത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ മംഗോളിയർ ഇറാഖിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവരാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ, സൽജൂഖുകളുടെ തലസ്ഥാനത്ത് താൻ തുടരുന്നത് തനിക്കും ശാമിലെ നാടുകൾക്കും അപകടകരമായേക്കാമെന്ന് സുൽത്താൻ ബൈബർസ് മനസ്സിലാക്കി. കൂടാതെ, സൈന്യത്തിന്റെ കടുത്ത ക്ഷീണവും (കാലിത്തീറ്റയുടെയും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളുടെയും) കുറവും അദ്ദേഹത്തെ ഈ തീരുമാനത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ഈ മഹത്തായ സമുദായത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് നിങ്ങൾ കണ്ണോടിക്കുകയും, അതിന്റെ സംഭവബഹുലമായ ചരിത്രരേഖകളുടെ ഏടുകൾ മറിച്ചുനോക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഈ സമുദായം കടന്നുപോയ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയെ വേഗത്തിൽ ആകർഷിക്കും. ചരിത്രത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾക്കും സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ അതിന്റെ നാഗരികവും ആഗോളവുമായ സ്ഥാനം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ അവർ നേതൃത്വം നൽകി, മറ്റുചിലപ്പോൾ അവർ നയിക്കപ്പെട്ടു; ചിലപ്പോൾ അവർ ഭരിച്ചു, ചിലപ്പോൾ അവർ ഭരിക്കപ്പെട്ടു; ചിലപ്പോൾ അവർ വിജയിച്ചു, ചിലപ്പോൾ അവർ പരാജയപ്പെട്ടു. ഒരുപക്ഷേ ഈ വലിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ഒരൊറ്റ ദശകത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം!!
ഇതിന്റെ പിന്നിലെ രഹസ്യം, ഈ സമുദായത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കുകയും മറ്റ് സമുദായങ്ങൾക്കും നാഗരികതകൾക്കുമിടയിൽ അതിന്റെ സ്ഥാനത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്ത പല നിർണ്ണായക പ്രതിഭാസങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യമാണ്. ആ വലിയ മാറ്റങ്ങളിൽ ഇവയ്ക്ക് പ്രധാന പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. ഈ അടയാളങ്ങളിലും പ്രതിഭാസങ്ങളിലും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് ‘വഞ്ചന’.
സമുദായത്തിന്റെ പല പരാജയങ്ങളിലും, പിന്മാറ്റങ്ങളിലും, തകർച്ചകളിലും, നാഗരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പിന്നോക്കാവസ്ഥകളിലും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും പ്രകടവുമായ പൊതുഘടകം വഞ്ചനയായിരുന്നു. ഈ സമുദായത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ അധ്യായം വഞ്ചനയുടെ അധ്യായമാണെന്ന് നാം പറഞ്ഞാൽ അതിൽ യാതൊരു അതിശയോക്തിയുമില്ല. കാരണം, ഈ സമുദായത്തിലെ ചില അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും, ഇതിലേക്ക് ചേർത്തുപറയപ്പെടുന്നവരിൽ നിന്നും ഒട്ടനവധി ചതികൾക്കും വഞ്ചനകൾക്കും ഈ സമുദായം ഇരയായിട്ടുണ്ട്. ഐഹികലോകത്തിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളും മോടികളും നേട്ടങ്ങളും അവരുടെ കണ്ണഞ്ചിച്ചു. തങ്ങളുടെ സമുദായത്തെയും ദീനിനെയും ബലികഴിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ഭൗതികലോകത്തെ തൃപ്തിപ്പെടുകയും അതിൽ സമാധാനം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
വഞ്ചനയുടെ ചരിത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. വഞ്ചകർക്ക് എങ്ങനെയാണ് അവർക്ക് അർഹമായ അന്ത്യം ലഭിച്ചതെന്നും ഈ ചരിത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അല്ലാഹു ആ വഞ്ചകർക്കെതിരെ ഒരു സിംഹത്തെ അയച്ചു. അദ്ദേഹം അവരുടെ മോഹങ്ങളെ തകർത്തെറിയുകയും, അവരുടെ കേന്ദ്രങ്ങളെ ആക്രമിച്ച് അവരുടെ തലകൾക്ക് മീതെ അത് തകർത്തിടുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധക്കളത്തിൽ സ്വന്തം വഞ്ചനയുടെ ഇരകളായി അദ്ദേഹം അവരെ വലിച്ചെറിഞ്ഞു.
ഇസ്ലാമിക ലോകം കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്കും താത്താരികൾക്കുമിടയിൽ
മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ ഹിജ്റ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഇസ്ലാമിക സമുദായം എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തുടർച്ചയായ ക്രൂരമായ വിദേശ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയായി. കരയിലൂടെയും കടലിലൂടെയും, വടക്കുനിന്നും കിഴക്കുനിന്നും അവർ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. വേദക്കാരിൽ നിന്നും വിഗ്രഹാരാധകരിൽ നിന്നും, യൂറോപ്യന്മാരിൽ നിന്നും ഏഷ്യക്കാരിൽ നിന്നും ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങളുണ്ടായി. ഈ അവസ്ഥ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം തുടർന്നു!!
ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെ സമ്പത്തും പുണ്യഗേഹങ്ങളും ലക്ഷ്യംവെച്ചുകൊണ്ട് ഏഴിലധികം ക്രൂരമായ കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നടന്നു. പച്ചയും കരിഞ്ഞതുമായ എല്ലാത്തിനെയും തിന്നുതീർക്കുന്ന ചിതറിയ വെട്ടുക്കിളികളെപ്പോലെ കിഴക്കിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്ത് നിന്ന് ലോകത്തേക്ക് മുഴുവനായും – ഇസ്ലാമിക ലോകത്തേക്ക് മാത്രമല്ല – കടന്നുവന്ന താത്താരികളുടെ ക്രൂരവും പ്രാകൃതവുമായ ആക്രമണത്തോടെ ഈ ദുരന്തം പൂർണ്ണമായി. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ക്രൂരന്മാരും കടുത്ത അവിശ്വാസികളുമായ ഇവരുടെ സംയുക്ത ആക്രമണത്തെ നേരിടുക എന്നത് ഇസ്ലാമിക സമുദായത്തിന്റെ ബാധ്യതയായിരുന്നു. അവർ അതിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുകയും, പ്രകാശമാനമായ ചരിത്രരേഖകൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു. സെങ്കി രാജവംശം, അയ്യൂബികൾ, പിന്നീട് മംലൂക്കുകൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഇസ്ലാമിക നായകന്മാർ കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്കും താത്താരികൾക്കുമെതിരെ അതിശയകരവും മഹത്തായതുമായ വിജയങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കി. അങ്ങനെ അവർ ആദരവ് നേടുകയും, അപമാനത്തിന്റെയും തകർച്ചയുടെയും നീണ്ട ക്ഷാമവർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ശക്തിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ മുസ്ലിംകൾക്ക് അനുകൂലമായി മാറുകയും ചെയ്തു.
ഇസ്ലാമിക ലോകവും സുൽത്താൻ അദ്ദാഹിർ ബൈബർസും
അയ്യൂബി ഭരണകൂടത്തിലെ അവസാനത്തെ മഹാനായ സുൽത്താൻ നജ്മുദ്ദീൻ അയ്യൂബ് رَحِمَهُ اللَّهُ വിടവാങ്ങിയ ഹിജ്റ 647 മുതൽ ചുരുങ്ങിയ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. അതിനുശേഷം ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പിൽ ഇളക്കങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും, അധികാരത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് നിരവധി സുൽത്താന്മാരുടെയും അമീറുമാരുടെയും, ഷജറത്തുദ്ദുർ എന്ന വനിതയുടെ പോലും കൊലപാതകത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. പിന്നീട് ഹിജ്റ 658-ൽ ഐൻ ജാലൂത്തിൽ താത്താരികൾക്കെതിരെ നേടിയ ആഗോള വിജയത്തിന് ശേഷം സുൽത്താൻ ബൈബർസ് അൽ-ബുന്ദുഖ്ദാരിയുടെ കൈകളിൽ അധികാരം സുസ്ഥിരമായി.
സുൽത്താൻ അദ്ദാഹിർ ബൈബർസിന്റെ ഭരണം രക്തരൂക്ഷിതമായ ഒരു തുടക്കമായിരുന്നെങ്കിലും, ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന് അതൊരു വലിയ നന്മയുടെ തുടക്കമായിരുന്നു. അദ്ദാഹിർ ബൈബർസ് ഒന്നാംകിട ഭരണാധികാരിയും അതുല്യനായ സൈനിക മേധാവിയുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയമായും സൈനികമായും ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിൽ അനുഭവസമ്പത്തുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു. പ്രതിസന്ധികൾ അദ്ദേഹത്തെ പാകപ്പെടുത്തുകയും, കാലം അദ്ദേഹത്തെ പക്വതയുള്ളവനാക്കുകയും, സംഭവവികാസങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ വിലമതിക്കാനാവാത്ത ഉൾക്കാഴ്ചയും അറിവും അനുഭവപരിചയവുമുള്ള ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറി. ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിനെതിരെ ഒന്നിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഇരട്ട ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിൽ തനിക്കും താൻ അധികാരത്തിലേറിയ ഭരണകൂടത്തിനുമുള്ള ചരിത്രപരമായ പങ്ക് അദ്ദേഹം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി.
താത്താരി ശത്രുക്കൾ അവരുടെ നീക്കങ്ങളിൽ കോലാഹലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവരും ആക്രമണങ്ങളിൽ ക്രൂരന്മാരുമാണെങ്കിലും, കുരിശുയുദ്ധക്കാരായ ശത്രുക്കളെ അപേക്ഷിച്ച് അവരുടെ സ്വാധീനം ദുർബലമാണെന്നും അപകടം കുറവാണെന്നും ബൈബർസിന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ശാമിലെ നാടുകളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന കുരിശുയുദ്ധക്കാരെ നേരിടുന്നതിലേക്ക് ബൈബർസ് തന്റെ മുഴുവൻ ശ്രമങ്ങളും കേന്ദ്രീകരിച്ചു. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, അദ്ദേഹം സൈന്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും, പുതിയ നാവികസേനയെ നിർമ്മിക്കുകയും, അതിർത്തികൾ സുരക്ഷിതമാക്കുകയും, രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം സംഘടിപ്പിക്കുകയും വിവരങ്ങൾ കൈമാറുകയും ചെയ്തു. ഹിജ്റ 600-ൽ നടന്ന നാലാം കുരിശുയുദ്ധത്തിൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ പിടിച്ചടക്കിയതിനെ തുടർന്ന് ശാമിലെ കുരിശുയുദ്ധക്കാരോട് ശത്രുത പുലർത്തിയിരുന്ന ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യവുമായി അദ്ദേഹം സൗഹൃദക്കരാറിലേർപ്പെട്ടു. ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് ശാമിലെ കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്ക് ലഭിച്ചേക്കാവുന്ന ഏതൊരു സഹായവും വിതരണവും തടയുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഹിജ്റ 663 മുതൽ ഹിജ്റ 671 വരെ കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്കെതിരെ ബൈബർസ് തുടർച്ചയായതും കഠിനവുമായ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഈ കാലയളവിൽ സുപ്രധാനമായ വിജയങ്ങൾ നേടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ശാമിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ ഭൂരിഭാഗം കോട്ടകളെയും കുരിശുയുദ്ധക്കാരുടെ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ശുദ്ധീകരിച്ചു. അന്ത്യോക്യ മോചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ വിജയങ്ങൾക്ക് മകുടം ചാർത്തി. ഇതിനുശേഷം, താത്താരി ഭീഷണിയെ നേരിടുന്നതിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ തിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
ഐൻ ജാലൂത്തിലെ പരാജയത്തിന് ശേഷം താത്താരികൾ
ഐൻ ജാലൂത്തിലെ വിജയത്തിന്റെ മഹത്വവും അത് സൃഷ്ടിച്ച സുപ്രധാന ഫലങ്ങളും നിലനിൽക്കെത്തന്നെ, ഈ വിജയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നേട്ടം മനോവീര്യം വീണ്ടെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു; അതായത് ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടാത്ത സൈന്യമെന്ന അന്ധവിശ്വാസത്തെ തകർത്തെറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ വിജയം ഈജിപ്തിലും ശാമിലും താത്താരികളുടെ മുന്നേറ്റത്തെ പിന്തിരിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, ഇറാഖിലെയും പേർഷ്യയിലെയും അവരുടെ സാന്നിധ്യം ഇല്ലാതാക്കിയില്ല. ഇറാഖിലും പേർഷ്യയിലുമായി അവർ സ്ഥാപിച്ച തങ്ങളുടെ ഭരണകൂടം അവർ നിലനിർത്തി. ഇത് ഇൽഖാനിദ് സാമ്രാജ്യം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ പേരക്കുട്ടിയും, അവനിൽ നിന്ന് ക്രൂരതയും രക്തദാഹവും മുലകുടിച്ചു വളർന്നവനുമായ ഹുലാഖുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ രാജ്യം. ഇസ്ലാമിക ലോകവുമായി ദീർഘകാലത്തോളം വലിയ പോരാട്ടങ്ങളും സംഭവവികാസങ്ങളും നടക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു അത്.
മുസ്ലിംകൾക്കെതിരെ ക്രൂരവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ നിരവധി കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തതിന് ശേഷം ഹിജ്റ 663-ൽ താത്താരി സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഹുലാഖു നശിച്ചുപോയി. അവന് പകരമായി മകൻ ‘അബാഖ’ അധികാരത്തിലേറി. ക്രൂരതയുടെയും രക്തദാഹത്തിന്റെയും കാര്യത്തിലും, മുസ്ലിംകളോടും ഇസ്ലാമിക ലോകത്തോടുമുള്ള ശത്രുതയുടെ കാര്യത്തിലും അവൻ തന്റെ പിതാവിനേക്കാൾ ഒട്ടും പിന്നിലായിരുന്നില്ല. അവന്റെ പിതാവിന്റെ ഭാര്യയെപ്പോലെ, അവന്റെ ഭാര്യയും ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിനെതിരെ അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു യൂറോപ്യൻ ക്രിസ്ത്യാനിയായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യ നാളുകളിൽ തന്നെ അവൻ കുരിശുയുദ്ധക്കാരുമായി ഒരു സഖ്യമുണ്ടാക്കാൻ തുടങ്ങി. റോമിലെ മാർപ്പാപ്പയായ ‘ക്ലെമന്റ് നാലാമൻ, സ്പെയിനിലെ അരഗോൺ രാജാവായ ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ, ലിയോൺ ചർച്ച് കൗൺസിൽ എന്നിവരിലേക്ക് അവൻ ദൂതന്മാരെ അയച്ചു. മുസ്ലിംകൾക്കെതിരെ പോരാടാനും ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ വളയാനും എല്ലാവരെയും അവൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. വിഗ്രഹാരാധകരും കുരിശുയുദ്ധക്കാരും തമ്മിലുള്ള ഈ സഖ്യത്തിന് സുൽത്താൻ അദ്ദാഹിർ ബൈബർസ് മറുപടി നൽകിയത് മറ്റൊരു സഖ്യത്തിലൂടെയായിരുന്നു. സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ പേരക്കുട്ടിയും നോർത്തേൺ മംഗോളിയരുടെ (കോക്കസസ്, കിഴക്കൻ തുർക്കിസ്ഥാൻ) നേതാവുമായ മുസ്ലിമായ മംഗോളിയൻ സുൽത്താൻ ‘ബർക ഖാനു’മായി അദ്ദേഹം സഖ്യമുണ്ടാക്കി. വിഗ്രഹാരാധകരായ താത്താരികളുടെ ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെ മംലൂക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രതിരോധ നിരയായിരുന്നു ഈ സഖ്യം.
ശാമിലെ അതിർത്തികളിൽ മിന്നലാക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്ന നയം നടപ്പിലാക്കാൻ അബാഖ ബ്നു ഹുലാഖു ശ്രമിച്ചു. ഹിജ്റ 663-ൽ യൂഫ്രട്ടീസ് നദീതീരത്തെ തന്ത്രപ്രധാനമായ അൽ-ബീറ കോട്ടയിൽ അവൻ ആക്രമണം നടത്തി. എന്നാൽ ബൈബർസിന്റെ ബുദ്ധിസാമർത്ഥ്യവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ തയ്യാറെടുപ്പുകളും കാരണം, പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് സൈന്യം പുറപ്പെട്ടയുടൻ തന്നെ ഈ ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. ശക്തമായ ഒരു സൈന്യത്തിന്റെ തലവനായി അദ്ദേഹം നേരിട്ട് പുറപ്പെട്ടു. ഇതിനുമുമ്പ് കുരിശുയുദ്ധക്കാരിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം ഖൈസാരിയ്യയുടെ മതിലുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. വളരെ വേഗത്തിൽ അൽ-ബീറയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം താത്താരികളെ പിന്തിരിഞ്ഞോടാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. മഹാനായ സ്വഹാബി ഖാലിദ് ബ്നുൽ വലീദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന്റെ ധീരതയെയും വേഗതയെയും ഇത് ആളുകളെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
മംലൂക്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ തന്റെ തന്ത്രപരമായ നിലപാട് ദുർബലമാണെന്ന് അബാഖ ബ്നു ഹുലാഖുവിന് മനസ്സിലായി. ഇറാഖിലും പേർഷ്യയിലും താത്താരികൾ കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും, ഇൽഖാനിദ് ഭരണകൂടം തകരുമെന്നും അവൻ ഭയപ്പെട്ടു. പ്രത്യേകിച്ച് അനാത്തൊലിയയിലെ നാടോടികളായ തുർക്കി ഗോത്രങ്ങൾ അവനെതിരെ ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ. അതിനാൽ സുൽത്താൻ ബൈബർസുമായി രണ്ട് തവണ സമാധാന ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കാൻ അവൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ താത്താരി ശത്രുക്കൾക്കെതിരെയുള്ള ജിഹാദ് തുടരുമെന്നും അവരുടെ ഭീഷണി എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കുമെന്നുമുള്ള തന്റെ ഉദ്ദേശ്യവും നിശ്ചയദാർഢ്യവും വ്യക്തമാക്കി ബൈബർസ് ആ വാഗ്ദാനങ്ങൾ നിരസിച്ചു.
വഞ്ചനയുടെ സഖ്യം
യൂഫ്രട്ടീസ് നദീതീരത്ത് താത്താരികൾക്കേറ്റ ഈ അപമാനകരമായ പരാജയം പുതിയൊരു സൈനിക, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. വൃക്ഷത്തെ മുറിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ജീർണ്ണിച്ച ഒരു കൊമ്പിനെപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കാൻ, ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു സഖ്യകക്ഷിയെ അബാഖ ബ്നു ഹുലാഖു അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഏഷ്യാമൈനറിലെ അനാത്തൊലിയൻ സൽജൂഖുകളിൽ അവൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്തി.
അവസാനത്തെ മഹാനായ സൽജൂഖ് സുൽത്താൻ ‘മലിക് ഷാ’യുടെ മരണശേഷം വലിയ സൽജൂഖ് സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് വിഘടിച്ചുപോയ നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് അനാത്തൊലിയൻ സൽജൂഖ് രാജവംശം (ഏഷ്യാമൈനർ സൽജൂഖുകൾ). ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധങ്ങളിൽ ഈ ഭരണകൂടം പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. കർഷകരുടെ കുരിശുയുദ്ധം, കുട്ടികളുടെ കുരിശുയുദ്ധം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് കുരിശുയുദ്ധങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിന് അവർ നേതൃത്വം നൽകി. കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ പാത കരയിലൂടെ എന്നതിൽ നിന്ന് കടലിലൂടെ എന്നതിലേക്ക് മാറ്റാൻ അവർ കുരിശുയുദ്ധക്കാരെ നിർബന്ധിതരാക്കി.
എന്നാൽ അമീറുമാർ തമ്മിലുള്ള അധികാര വടംവലികൾ കാരണവും, കിഴക്കുനിന്നുള്ള താത്താരികളുടെയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നുള്ള ബൈസന്റൈനുകളുടെയും ആക്രമണങ്ങൾ കാരണവും ഈ ഭരണകൂടം ദുർബലമാവുകയും ശിഥിലമാകാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. തന്ത്രപ്രധാനവും നിർണ്ണായകവുമായ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഈ പ്രദേശത്ത് അവർക്ക് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഹിജ്റ 646-ൽ അവരുടെ അവസാനത്തെ ശക്തനായ സുൽത്താൻ അലാഉദ്ദീൻ കൈഖുബാദ് വിടവാങ്ങിയതോടെ, കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്കെതിരെ ജിഹാദ് നടത്തിയതിലും സമുദായത്തെ സംരക്ഷിച്ചതിലും പ്രകാശമാനമായ ചരിത്രമുള്ള ഈ പൗരാണിക ഭരണകൂടം, ഇറാഖിലെയും പേർഷ്യയിലെയും താത്താരി ഇൽഖാനിദ് സാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിലായി മാറി.
സൽജൂഖ് അമീറുമാർക്കിടയിൽ ഭിന്നിപ്പിന്റെയും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുടെയും വിത്തുകൾ പാകാൻ താത്താരികൾ ശ്രമിച്ചു. അവരുടെ വചനം ഒന്നിക്കാതിരിക്കാനും, അവരുടെ പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കാതിരിക്കാനും, താത്താരി ഭരണത്തിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാതിരിക്കാനും വേണ്ടിയാണിത്. അക്കാലത്ത് സൽജൂഖ് സുൽത്താൻ ഇസ്സുദ്ദീൻ കൈകാവൂസ് ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ രുക്നുദ്ദീൻ ഖിലിജ് അർസലാനെ താത്താരികൾ തിരിച്ചുവിട്ടു. അയാൾ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തിരിയുകയും അധികാരത്തിനായി ഇരുവരും പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കൈകാവൂസിന്റെ പക്ഷത്തിന് മുൻതൂക്കം ലഭിച്ചപ്പോൾ, താത്താരികൾ തങ്ങളുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ ഖിലിജ് അർസലാനെ രക്ഷിക്കാൻ തിടുക്കം കൂട്ടി. ഹിജ്റ 656-ൽ ബഗ്ദാദ് പിടിച്ചടക്കിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഹുലാഖു രണ്ട് സഹോദരന്മാരെയും വിളിപ്പിച്ചു. അനാത്തൊലിയ അവർക്കിടയിൽ വിഭജിക്കാനുള്ള തന്റെ തീരുമാനം അവൻ അവരെ അറിയിച്ചു. ഖൈസാരിയ്യയുടെ അതിർത്തി മുതൽ ബൈസന്റൈൻ അതിർത്തി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും അവൻ കൈകാവൂസിന് നൽകി. ഖോനിയ ആയിരുന്നു അതിന്റെ തലസ്ഥാനം. സിവാസ് മുതൽ കരിങ്കടൽ തീരം വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ അവൻ ഖിലിജ് അർസലാന് നൽകി. ഈ അവസാനത്തെ ഭാഗം – അതായത് കിഴക്കൻ ഭാഗം – മംഗോളിയർക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു, കാരണം അത് അവരുടെ നാടുകളുടെ അതിർത്തിയോട് ചേർന്നുള്ളതായിരുന്നു. ഇതിനാലാണ് തങ്ങളോട് കൂറുപുലർത്തുന്ന ഖിലിജ് അർസലാനെ അവർ അവിടെ നിയമിച്ചത്.
കൈകാവൂസ് സുൽത്താൻ അദ്ദാഹിർ ബൈബർസിന് കത്തയക്കുകയും താത്താരികൾക്കും തന്റെ സഹോദരനായ ഖിലിജ് അർസലാനുമെതിരെ ഒരു സഖ്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ബൈബർസ് അത് അംഗീകരിച്ചു. അനാത്തൊലിയയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് താത്താരികളെ വളയാനുള്ള മികച്ചൊരവസരമായി അദ്ദേഹം ഈ സഖ്യത്തെ കണ്ടു. ഈ സഖ്യത്തിന്റെ വാർത്ത ഹുലാഖുവിന് ലഭിച്ചപ്പോൾ അവൻ ഉടൻ തന്നെ ഒരു വലിയ സൈന്യത്തെ അയച്ചു. അവർ കൈകാവൂസിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഖോനിയ നഗരം ഉപരോധിക്കുകയും, അവനെ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി ബൈസന്റൈൻ രാജ്യത്തേക്ക് നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തു. അതോടെ അവന്റെ സഹോദരൻ ഖിലിജ് അർസലാൻ താത്താരികൾക്ക് വേണ്ടി മുഴുവൻ അനാത്തൊലിയയുടെയും ഭരണാധികാരിയായി മാറി.
വഞ്ചകനായ മന്ത്രി പെർവാന സുലൈമാൻ
അനാത്തൊലിയയിലെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ വളരെ അപകടകാരിയും തന്ത്രശാലിയും ദുഷ്ടനുമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം ഉയർന്നുവന്നു; അതാണ് ‘പെർവാന’ എന്ന് വിളിപ്പേരുള്ള മുഈനുദ്ദീൻ സുലൈമാൻ. സുൽത്താന്റെ വ്യക്തിപരമായ സഹായി എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഒരു പേർഷ്യൻ പദമാണ് പെർവാന.
ബുദ്ധിമാനും, വലിയ മോഹങ്ങളുള്ളവനും, കടുത്ത തന്ത്രശാലിയും, സദാചാരബോധമില്ലാത്തവനുമായിരുന്നു പെർവാന. ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും അധികാരവും സ്വാധീനവും പണവും നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു അവസരവാദിയായിരുന്നു അയാൾ. ചരിത്രത്തിൽ പലതവണ ആവർത്തിക്കപ്പെട്ട ഒരു വഞ്ചകന്റെ റോൾ ചെയ്യാൻ അയാളെ ശക്തമായി പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ സ്വഭാവസവിശേഷതകളെല്ലാം!!
ഹിജ്റ 663-ലെ ഹുലാഖുവിന്റെ മരണവും അവന് പകരമായി മകൻ അബാഖ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നതും പെർവാന മുതലെടുത്തു. വിധേയത്വവും കൂറും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി സുൽത്താനോടൊപ്പം അയാൾ തബ്രീസിലെ മംഗോളിയൻ രാജസദസ്സിലേക്ക് പോയി. സന്ദർശനം പൂർത്തിയാക്കി ഖിലിജ് അർസലാൻ തന്റെ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോൾ പെർവാന തബ്രീസിൽ തന്നെ തുടർന്നു. ഖിലിജ് അർസലാനെ താഴെയിറക്കുന്നതിനായി അയാൾക്കെതിരെ വലിയൊരു ഗൂഢാലോചന മെനയുകയായിരുന്നു അയാളുടെ ലക്ഷ്യം. മംഗോളിയർക്കെതിരെ തിരിയുന്ന അല്ലെങ്കിൽ അവരോടുള്ള കൂറിൽ സംശയം തോന്നുന്ന ഏതൊരാളെയും ഇല്ലാതാക്കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ അബാഖ അയാളെ അനാത്തൊലിയയിലെ സുൽത്താന്റെ പ്രതിനിധിയായി നിയമിച്ചു. തന്റെ അപകടകാരിയായ മന്ത്രിയുടെ ആധിപത്യത്തിൽ നിന്നും, വ്യക്തിപരമായി തനിക്ക് ഭീഷണിയായി മാറിയ അയാളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ സുൽത്താൻ ഖിലിജ് അർസലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അയാൾക്കെതിരെ പെർവാന കള്ളക്കേസുകൾ കെട്ടിച്ചമച്ചു. തന്നെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടുവെന്നും മംലൂക്കുകൾക്ക് കത്തെഴുതിയെന്നും അയാൾ സുൽത്താനുമേൽ കുറ്റം ചുമത്തി. തുടർന്ന് മംഗോളിയർ അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടുകയും, ഹിജ്റ 664 ജുമാദൽ ഊലാ 8 ബുധനാഴ്ച അദ്ദേഹത്തെ ശ്വാസംമുട്ടിച്ച് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് പകരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറിയ മകനായ കെയ്ഖുസ്രോവിനെ അവർ അധികാരത്തിലേറ്റുകയും ചെയ്തു. വഞ്ചനയുടെയും ചതിയുടെയും അനന്തരഫലമാണിത്, കാരണം വഞ്ചിച്ചവൻ കുറച്ചുനാൾ കഴിഞ്ഞാലും വഞ്ചിക്കപ്പെടുക തന്നെ ചെയ്യും.
രക്തരൂക്ഷിതമായ അബ്ലസ്തീൻ യുദ്ധം
തന്റെ യജമാനന്മാരെ വഞ്ചിക്കുകയും ഖോനിയയുടെ സിംഹാസനത്തിൽ തനിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്ത വഞ്ചകനായ പെർവാനയുടെ കൂറ് പരീക്ഷിക്കാൻ താത്താരികൾ ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ യൂഫ്രട്ടീസ് നദീതീരത്തുള്ള അൽ-ബീറ, റഹ്ബ കോട്ടകൾക്ക് നേരെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ആക്രമണത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ അവർ അയാളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. പതിനയ്യായിരം പോരാളികളെ ഈ വഞ്ചകൻ അവർക്ക് നൽകി. എന്നാൽ പുതിയ സൈനിക സഖ്യത്തിന്റെ വിവരം ചോർത്തിനൽകിയ തന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ ജാഗ്രതയുടെ ഫലമായി അദ്ദാഹിർ ബൈബർസ് അവരെ കാത്തിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു വലിയ സൈന്യത്തിന്റെ തലവനായി അദ്ദേഹം അതിവേഗം കുതിക്കുകയും, ഹിജ്റ 671-ൽ ‘മഖാദത്തുൽ ഹമാം’ പ്രദേശത്തുവെച്ച് താത്താരി സൈന്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭയാനകത കണ്ട് ആ വഞ്ചകനായ മന്ത്രിയും അയാളുടെ സൈനികരും യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. താത്താരികളെ തങ്ങളുടെ വിധി നേരിടാനായി അവർ തനിച്ചാക്കി. താത്താരികൾക്ക് ദാരുണമായ പരാജയം നേരിട്ടു. ഇത് ഹുലാഖുവിന്റെ മകൻ അബാഖയുടെ കോപം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, തന്റെ പിതാവ് മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ശാമിലെ നാടുകൾ വീണ്ടും ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കാനുള്ള അവന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളും ഗോത്രവർഗ്ഗ സംഘട്ടനങ്ങളും കാരണം അവന് തന്റെ പദ്ധതികൾ കുറച്ചുവർഷങ്ങളോളം വൈകിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു.
ഹിജ്റ 675-ൽ സൽജൂഖ് കുടുംബത്തിലെ നിരവധി അമീറുമാർ സുൽത്താൻ ബൈബർസിന്റെ അടുത്തെത്തി. പെർവാനയുടെ നയങ്ങൾ, സ്വേച്ഛാധിപത്യം, പണം കൊള്ളയടിക്കൽ എന്നിവ കാരണം അവർ അയാളോട് കടുത്ത അമർഷത്തിലായിരുന്നു. പെർവാനയുടെ സഹായത്തോടെ താത്താരികൾ ഹലബിനും ശാമിനും നേരെ വലിയൊരു ആക്രമണത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയാണെന്ന് അവർ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. താത്താരികളെ നേരിടുന്നതിനായി ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പ്രതിരോധ മതിൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, അനാത്തൊലിയൻ നാടുകളെ ഈജിപ്തിലെയും ശാമിലെയും തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികളിലേക്ക് ചേർക്കുന്ന ആശയം അവർ സുൽത്താന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. സുൽത്താൻ ബൈബർസിന് ഈ ആശയം ഇഷ്ടപ്പെടുകയും, അനാത്തൊലിയ പിടിച്ചെടുക്കാനും അവിടെനിന്ന് വഞ്ചകരെ പുറത്താക്കാനും സൈന്യങ്ങളെ സജ്ജമാക്കാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
ഇപ്പോൾ തെക്കൻ തുർക്കിയിലുള്ള മർഅശിന് സമീപമുള്ള അൽ-ബുസ്താൻ എന്ന അബ്ലസ്തീൻ മരുഭൂമിയിൽ, മംഗോളിയൻ സഖ്യകക്ഷികളെയും പെർവാനയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൽജൂഖ് വഞ്ചകരെയും കാത്ത് മംലൂക് സൈന്യം ആ പ്രദേശത്തെ പർവ്വതങ്ങളുടെ മുകളിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. അതികഠിനമായ ഒരു രക്തരൂക്ഷിത പോരാട്ടത്തിൽ മംലൂക് സൈന്യം മംഗോളിയരുടെയും സൽജൂഖുകളുടെയും കഴുത്തുകൾ അതിവേഗം വെട്ടിമാറ്റി. വഞ്ചകനായ പെർവാന തന്റെ പഴയ പ്രവൃത്തി വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുകയും യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോവുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത്തവണ മുസ്ലിംകളുടെ വാളുകൾക്കും അമ്പുകൾക്കുമിടയിൽ ഒരു വലിയ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കായി അയാൾ താത്താരികളെ ഇട്ടേച്ചുപോയി. താത്താരികളിൽ നിന്ന് കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ രക്തം കാരണം ആ യുദ്ധഭൂമി പിന്നീട് ‘രക്തത്തിന്റെ ഉദ്യാനം’ (ബൂസ്താനുദ്ദം – بستان الدم) എന്നറിയപ്പെട്ടു, അതൊരു മരുഭൂമിയായിരുന്നിട്ടുകൂടി. സുൽത്താൻ ബൈബർസ് ഹിജ്റ 675 ദുൽഖഅദ് 15-ന് (ക്രി.വ 1277 ഏപ്രിൽ) സൽജൂഖുകളുടെ തലസ്ഥാനമായ ഖൈസാരിയ്യയിൽ വൻവിജയത്തോടെ പ്രവേശിച്ചു. അവിടുത്തെ എല്ലാ തുറകളിലുമുള്ള ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ തഹ്ലീലുകൾ (ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്) കൊണ്ടും തക്ബീറുകൾ കൊണ്ടും ഹാർദ്ദവമായി സ്വീകരിച്ചു.
വഞ്ചനയുടെ അനന്തരഫലവും ഭവിഷ്യത്തും
അനാത്തൊലിയയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള അൽ-ബുസ്താൻ മരുഭൂമിയിലേറ്റ കനത്ത പരാജയത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ മംഗോളിയർ ഇറാഖിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവരാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ, സൽജൂഖുകളുടെ തലസ്ഥാനത്ത് താൻ തുടരുന്നത് തനിക്കും ശാമിലെ നാടുകൾക്കും അപകടകരമായേക്കാമെന്ന് ബൈബർസ് മനസ്സിലാക്കി. കൂടാതെ, സൈന്യത്തിന്റെ കടുത്ത ക്ഷീണവും കാലിത്തീറ്റയുടെയും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളുടെയും കുറവും ഇതിന് കാരണമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ധാരണ തികച്ചും സത്യമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഖൈസാരിയ്യ വിട്ടതിന് പിന്നാലെ താത്താരി നേതാവായ അബാഖ ഖാൻ ഭീമമായ സൈന്യവുമായി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് നീങ്ങി. അവൻ യുദ്ധക്കളത്തിൽ നേരിട്ട് വന്ന് തന്റെ സൈന്യം തകർക്കപ്പെട്ടതും ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികരുടെ മൃതദേഹങ്ങളും കണ്ടപ്പോൾ, സൽജൂഖ് നേതാവായ പെർവാനയോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ അവൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇരുമ്പുചങ്ങലകളാൽ ബന്ധിതനായി, കടുത്ത അപമാനങ്ങളോടെ അവൻ അയാളെ തന്നോടൊപ്പം ബഗ്ദാദിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ വെച്ച് എല്ലാവരും കാൺകെ ഒരു പൊതുവേദിയിൽ വെച്ച് അവൻ അയാളെ വധിച്ചു. ഇതാണ് വഞ്ചനയുടെ അനന്തരഫലം, അതാണ് അതിന്റെ അനിവാര്യമായ വിധി.
അതായിരുന്നു വഞ്ചനയുടെ അനന്തരഫലം. എന്നാൽ അതിന്റെ ഭവിഷ്യത്ത് ബാധിച്ചത് അനാത്തൊലിയയിലെ തുർക്കി ഗോത്രങ്ങളിലെ മുസ്ലിംകളെയാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഒഗുസ് ഗോത്രങ്ങളെ. പെർവാനയെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം അബാഖ ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. അബ്ലസ്തീനിലെ പരാജയം കാരണം അവനിൽ കോപം ആളിക്കത്തുകയായിരുന്നു. അനാത്തൊലിയയിലെ മുസ്ലിംകളോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ അവൻ തീരുമാനിച്ചു. രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം അനാത്തൊലിയൻ മുസ്ലിംകളെ അവൻ കൊന്നൊടുക്കിയതായി പല ചരിത്രകാരന്മാരും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തനിക്കുണ്ടായ കനത്ത പരാജയത്തിന്റെ ആഘാതം അവനിൽ എത്രത്തോളം പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

