ശൈഖ് അബ്ദുള്ള അൽ-ഉബൈലാൻ
അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പറഞ്ഞു:
«وَيْلٌ لِلْأَتْبَاعِ مِنْ عَثَرَاتِ الْعَالِمِ.» فَقِيلَ: كَيْفَ ذَلِكَ؟ قَالَ: «يَقُولُ الْعَالِمُ شَيْئًا بِرَأْيِهِ، ثُمَّ يَجِدُ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ بِرَسُولِ اللَّهِ ﷺ مِنْهُ، فَيَتْرُكُ قَوْلَهُ ذَلِكَ، ثُمَّ يَمْضِي الْأَتْبَاعُ»
“പണ്ഡിതന്റെ വീഴ്ചകളിൽ നിന്ന് പിൻഗാമികൾക്ക് നാശം!” അപ്പോൾ ചോദിക്കപ്പെട്ടു: “അതെങ്ങനെയാണ്?” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “പണ്ഡിതൻ തന്റെ സ്വന്തം അഭിപ്രായപ്രകാരം ഒരു കാര്യം പറയുന്നു; പിന്നീട് റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യെക്കുറിച്ച് തന്നെക്കാൾ വിവരമുള്ള ഒരാളെ അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തുകയും, അങ്ങനെ തന്റെ ആ വാക്ക് ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ പിൻഗാമികൾ അതിൽ തന്നെ തുടരുന്നു.”1
എത്ര വാചാലമായ വാക്ക്, എത്ര അഗാധമായ ഉൾക്കാഴ്ച! ഇത് പണ്ഡിതന്മാരെ ആക്ഷേപിക്കുന്നില്ല, അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളെ കുറച്ചുകാണുന്നുമില്ല. മറിച്ച്, എല്ലാ കാലത്തും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അപകടത്തെയാണ് അത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. അതായത്, ഒരു പണ്ഡിതൻ തന്റെ അബദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങുന്നതിലൂടെ ആ അബദ്ധം അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നീങ്ങിപ്പോകുന്നു; എന്നാൽ അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളിൽ അവശേഷിക്കുകയും, അവർ അത് അനന്തരമെടുക്കുകയും അതിനുവേണ്ടി പ്രതിരോധം തീർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ വാക്ക് പറഞ്ഞ വ്യക്തിയെക്കാൾ ശക്തമായി അവർ അതിനുവേണ്ടി വാദിച്ചേക്കാം.
പണ്ഡിതന്മാർ പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളും ശരീയത്തിന്റെ വാഹകരുമാണ്. അവരിലൂടെയാണ് അല്ലാഹു ദീനിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആദരിക്കപ്പെടാനും പ്രാർത്ഥിക്കപ്പെടാനും പുകഴ്ത്തപ്പെടാനും അർഹതയുള്ളവരും അവർ തന്നെയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, തങ്ങളുടെ വലിയ പദവികൾക്കിടയിലും അവർ അബദ്ധമുക്തരല്ലാത്ത മനുഷ്യർ മാത്രമാണ്. അവർ ഇജ്തിഹാദ് ചെയ്യുന്നു; അപ്പോൾ അവർക്ക് ശരിയും അബദ്ധവും സംഭവിച്ചേക്കാം. ഈ സമുദായത്തോടുള്ള കാരുണ്യമായിക്കൊണ്ട്, ശരിയായ നിഗമനത്തിലെത്തുന്ന ഒരു മുജ്തഹിദിന് അല്ലാഹു രണ്ട് പ്രതിഫലങ്ങളും, ഇനി അബദ്ധം സംഭവിച്ചാൽ ഒരു പ്രതിഫലവും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. റസൂലുല്ലാഹി ﷺ തന്റെ റബ്ബിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പാപസുരക്ഷിതത്വം ഉള്ളത് എന്ന് വ്യക്തമാക്കാനാണിത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഇമ്മത്തുകൾ തങ്ങളുടെ വാക്കുകളോട് കക്ഷിവാദം (തഅസ്സുബ്) കാണിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും അകന്നുനിൽക്കുന്നവരും, തെളിവുകളെ (ദലീലുകളെ) പിൻപറ്റാൻ ഏറ്റവും ശക്തമായി കൽപ്പിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ വാക്കിനുവേണ്ടി ഒരു സ്വഹീഹായ ഹദീഥ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനോ, അല്ലെങ്കിൽ തങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ തിരുത്തപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്ത ദീനായി മാറ്റപ്പെടുന്നതിനോ അവരിൽ ഒരാളും തൃപ്തിപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, സത്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത് ഒരു ശ്രേഷ്ഠതയായും, അബദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് ഒരു ന്യൂനതയായുമാണ് അവർ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. തെളിവ് വ്യക്തമായാൽ അതിൽ സന്തോഷിക്കുകയും, അഹങ്കരിക്കുകയോ മടികാണിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ അതിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഒരു പണ്ഡിതന്റെ സത്യസന്ധതയിൽ പെട്ടതാണ്.
എന്നാൽ യഥാർത്ഥ അപകടം സംഭവിക്കുന്നത്, ചില പിൻഗാമികൾ അബദ്ധങ്ങളുടെ കാവൽക്കാരായി മാറുമ്പോഴാണ്. അവർ വീഴ്ചകളെ സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തുകയും പണ്ഡിതൻ മടങ്ങിയതിനെ മറന്നുകളയുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ വാക്ക് പറഞ്ഞയാൾ അത് ഉപേക്ഷിച്ചതിന് ശേഷവും അവർ അത് പ്രചരിപ്പിക്കുകയും, പണ്ഡിതൻ അതിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയിട്ടേയില്ല എന്ന മട്ടിൽ അവർ അതിനുവേണ്ടി തർക്കിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്താവ് ഇല്ലാതാക്കിയ ഒന്നിനെ ഇവർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും, അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടിയ ഒരു കാര്യത്തെ ഇവർ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ ആ വീഴ്ച ഒരു മദ്ഹബും (കക്ഷിയും), ആ അബദ്ധം പിൻപറ്റപ്പെടുന്ന ഒരു അഭിപ്രായവുമായി മാറുന്നു.
അതുകൊണ്ടാണ് സലഫുകൾ പണ്ഡിതന്മാരുടെ വീഴ്ചകളെ അന്വേഷിച്ചു നടക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നത്. കാരണം, ഒറ്റപ്പെട്ടതും അസാധാരണവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ദലീലിന് വിരുദ്ധമായിവന്ന ഇജ്തിഹാദുകളിൽ നിന്നോ ദീൻ സ്വീകരിക്കപ്പെടാൻ പാടുള്ളതല്ല. മറിച്ച്, വഹ്യിൽ നിന്നും, വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ആളുകൾ ഏകോപിച്ച (ഇജ്മാഅ് ആയ) കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും, തെളിവ് നിലനിൽക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും മാത്രമാണ് അത് സ്വീകരിക്കപ്പെടേണ്ടത്. ഇളവുകൾ അന്വേഷിച്ചു നടക്കുകയും, തന്റെ തന്നിഷ്ടങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമാകുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ പോകുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, താൻ പണ്ഡിതന്മാരെയാണ് പിൻപറ്റുന്നത് എന്ന് വാദിച്ചാലും യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തം തന്നിഷ്ടങ്ങളെയാണ് (ഹവാ) അവനൊരു ഇമാമായി സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ഹുദൈഫ رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് സ്ഥിരപ്പെട്ടുവന്ന നബി ﷺ യുടെ ഈ വചനം ഈ ആശയത്തിന് കൂടുതൽ വ്യക്തത നൽകുന്നു:
«لاَ تَكُونُوا إِمَّعَةً؛ تَقُولُونَ: إِنْ أَحْسَنَ النَّاسُ أَحْسَنَّا، وَإِنْ ظَلَمُوا ظَلَمْنَا، وَلَكِنْ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ؛ إِنْ أَحْسَنَ النَّاسُ أَنْ تُحْسِنُوا، وَإِنْ أَسَاءُوا فَلَا تَظْلِمُوا»
“നിങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ പിന്നാലെ പോകുന്നവർ (ഇമ്മഅഃ) ആകരുത്; ജനങ്ങൾ നന്മ ചെയ്താൽ ഞങ്ങളും നന്മ ചെയ്യും, അവർ അക്രമം കാണിച്ചാൽ ഞങ്ങളും അക്രമം കാണിക്കും എന്ന് നിങ്ങൾ പറയരുത്. മറിച്ച് നിങ്ങൾ നിങ്ങളെത്തന്നെ പരുവപ്പെടുത്തുക; ജനങ്ങൾ നന്മ ചെയ്താൽ നിങ്ങൾ നന്മ ചെയ്യുക, ഇനി അവർ തിന്മ ചെയ്താൽ നിങ്ങൾ അക്രമം പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുക.”2
സത്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഒരു മുസ്ലിമിനെ സ്വതന്ത്രനായി നിലകൊള്ളാൻ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മഹത്തായ ഒരു അടിസ്ഥാനമാണിത്. അതിനാൽ അവൻ വ്യക്തികളുടെ ശരികളിലും തെറ്റുകളിലും അവരുടെ പിൻഗാമിയാകരുത്. മറിച്ച്, അല്ലാഹുവിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യങ്ങളെ പിൻപറ്റുന്നവനായിരിക്കണം അവൻ. സത്യം എന്നത് പിൻഗാമികളുടെ ആധിക്യം കൊണ്ടോ അത് പറയുന്ന വ്യക്തിയുടെ വലിപ്പം കൊണ്ടോ അല്ല അറിയപ്പെടുന്നത്; മറിച്ച്, അതിന്റെ ദലീൽ കൊണ്ടാണ് അത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇതിനർത്ഥം ഒരു മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാരെ കുറച്ചുകാണണമെന്നോ, അവരുടെ വീഴ്ചകൾ അന്വേഷിച്ചു നടക്കണമെന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ അവരെ ആക്ഷേപിക്കാനുള്ള ഒരു വഴിയായി ഇതിനെ മാറ്റണമെന്നോ അല്ല. കാരണം, പണ്ഡിതന്മാരുടെ മാംസം വിഷലിപ്തമാണ്; അവരുടെ പദവികൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതും അവരുടെ ശ്രേഷ്ഠത മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്നതുമാണ്. മറിച്ച്, നാം അവരോട് കരുണ കാണിക്കുകയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും അവർക്ക് ഏറ്റവും നല്ല ന്യായീകരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് കടമ. അവരുടെ ഇജ്തിഹാദിന്റെ പേരിൽ അവർക്ക് സംഭവിച്ച അബദ്ധങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടുന്നതാണെന്ന് നാം ദൃഢമായി വിശ്വസിക്കുകയും വേണം. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം തന്നെ, അവരുടെ അബദ്ധത്തെ നാം സത്യമാക്കി മാറ്റുകയോ, റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ സുന്നത്തിന് മേലായി ഒരാളുടെയും വാക്കിന് മുൻഗണന നൽകുകയോ ചെയ്യരുത്.
നമ്മുടെ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ അപകടം വളരെ വലുതായിരിക്കുന്നു. മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും നിമിഷങ്ങൾക്കകമാണ് ഓരോ ഫത്വകളും ഇജ്തിഹാദുകളും പ്രചരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് അത് പറഞ്ഞ വ്യക്തി അതിൽ നിന്ന് മടങ്ങുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായത് വ്യക്തമാക്കുകയോ ചെയ്തേക്കാം. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മടക്കം വളരെ കുറച്ചുപേരിലേക്ക് മാത്രമേ എത്തിച്ചേരുകയുള്ളൂ; അതേസമയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ അഭിപ്രായം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൈമാറിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുകയും, ഒടുവിൽ അതൊരു അന്തിമവിധി എന്നതുപോലെ മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അന്വേഷിച്ച് ബോധ്യപ്പെടുകയും സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഓരോ വിജ്ഞാനാന്വേഷിയുടെയും (ത്വാലിബുൽ ഇൽമ്) മാത്രമല്ല, എല്ലാ മുസ്ലിമിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ബാത്വിലിൽ തുടരുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ ഉത്തമമാണ് സത്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത് എന്ന് അവൻ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കണം.
ഒരു റബ്ബാനിയ്യായ പണ്ഡിതൻ സത്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വഴികാട്ടിയാണ്, അല്ലാതെ അദ്ദേഹം തന്നെ സത്യമല്ല. വഴി കാണിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ആ വഴികാട്ടിയെ പിൻപറ്റപ്പെടുന്നു. ഇനി അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ ശരിയായ ഒരു മാർഗ്ഗം വ്യക്തമായാൽ അദ്ദേഹം ആ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കും; അതിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഏറ്റവും അർഹനും അദ്ദേഹം തന്നെയായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാരെ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, അവരുടെ ശരികളിൽ അവർ പിൻപറ്റപ്പെടുന്നതും അവരുടെ അബദ്ധങ്ങളിൽ അവർക്ക് ഒഴികഴിവ് നൽകപ്പെടുന്നതുമാണ് ഇഷ്ടപ്പെടുക. അല്ലാതെ അവരുടെ വീഴ്ചകളെ ശാശ്വതമാക്കി നിർത്തുന്നതിനെയോ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ അബദ്ധങ്ങളെ അല്ലാഹുവിന് ആരാധനകളർപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു ദീനാക്കി മാറ്റുന്നതിനെയോ അല്ല.
ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما യെ അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടട്ടെ! അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് എത്ര സത്യസന്ധമായിരുന്നു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘പണ്ഡിതന്റെ വീഴ്ചകളിൽ നിന്ന് പിൻഗാമികൾക്ക് നാശം!’. ഒരു പണ്ഡിതൻ തന്റെ അബദ്ധത്തിൽ നിന്ന് തൗബ ചെയ്ത് അതിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയേക്കാം. എന്നാൽ കക്ഷിവാദം വെച്ചുപുലർത്തുന്ന ഒരു പിൻഗാമി അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് വരെ ആ അബദ്ധവും പേറി അതിലേക്ക് ജനങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തെയും അവന്റെ റസൂലിന്റെ ﷺ സുന്നത്തിനെയും തന്റെ തുലാസാക്കി മാറ്റിയവനാണ് ഭാഗ്യവാൻ; അവൻ പണ്ഡിതന്മാരെ സ്നേഹിക്കുകയും അവരുടെ അറിവുകൊണ്ട് ഉപകാരം നേടുകയും, അവർക്ക് പിന്നിലായി സത്യത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അല്ലാതെ അവരുടെ വീഴ്ചകൾക്ക് പിന്നാലെയല്ല.
