ശൈഖ് ഡോ. സുറൂർ ബ്നു മുദക്കിർ അൽ-അജമി
അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഹിജ്റ 247 വരെയുള്ള കാര്യങ്ങളാണല്ലോ മുൻ അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ നാം പരിശോധിച്ചത്. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരി ഹാറൂൻ റഷീദിന്റെ പൗത്രനായ ജഅ്ഫർ അൽ മുതവക്കിൽ അലല്ലാഹ് ആയിരുന്നു. അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിലെ കരുത്തരായ അവസാനത്തെ ഖലീഫമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഖുർആൻ സൃഷ്ടിയാണെന്ന വാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫിത്നകളെക്കുറിച്ചും അതിനെതിരെ ഇമാം അഹ്‌മദ് ബിൻ ഹൻബൽ നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചും നാം സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. അഹ്‌ലുസ്സുന്നത്തി വൽ ജമാഅത്തിന്റെ വിശ്വാസികൾ അനുഭവിച്ച ആ വലിയ പരീക്ഷണത്തിന് അറുതിവരുത്തിയത് ഖലീഫ ജഅ്ഫർ അൽ മുതവക്കിൽ അലല്ലാഹ് ആയിരുന്നു. സ്വന്തം സഹോദരനായ അൽ വാസിഖ് ബില്ലാഹിന് ശേഷം ഹിജ്റ 232 മുതൽ 247 വരെ അദ്ദേഹം ഭരണം നടത്തി. എന്നാൽ തുർക്കി സൈനികർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകനായ മുഹമ്മദ് അൽ മുസ്തഈൻ ബില്ലാഹുമായി ചേർന്ന് നടത്തിയ ഗൂഢാലോചനയുടെ ഫലമായി ഖലീഫ വധിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറക്കറയിൽ വെച്ച് പ്രധാനമന്ത്രിയോടൊപ്പമാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവർ കൊലപ്പെടുത്തിയത്. ഖലീഫയെ കൊന്നത് പ്രധാനമന്ത്രിയാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കുകയും തുടർന്ന് അവർ പ്രധാനമന്ത്രിയെയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹിജ്റ 247 മുതൽ 422 വരെ (ഏകദേശം 170 വർഷക്കാലം) നീണ്ടുനിന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തെ അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തളർച്ചയുടെ കാലഘട്ടം അല്ലെങ്കിൽ ‘തുർക്കി സൈന്യത്തിന്റെ കാലഘട്ടം’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഖലീഫയുടെ കൊട്ടാരത്തിലെ കാവൽക്കാരായ തുർക്കി സൈനികർ ഭരണത്തിന്റെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്ത കാലമായിരുന്നു ഇത്. അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളവരെ ഗവർണർമാരായും ഖലീഫമാരായും നിയമിക്കുകയും, ആവശ്യമില്ലാത്തവരെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിലേക്ക് തുർക്കി സൈന്യത്തെ കൊണ്ടുവന്നത് മുഹമ്മദ് അൽ മുഅ്തസിം ബില്ലാഹ് ആയിരുന്നു. ആയുധപരിശീലനം നേടിയ 4000 തുർക്കി സൈനികരെ അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരികയും അവർക്കായി സാമർറാഅ് (سامراء) എന്ന നഗരം നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭരണാധികാരി തന്റെ സ്വന്തം സ്വാധീനത്തേക്കാൾ സൈനികരെ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ ഭരണകൂടം ദുർബലമാകുമെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ ചരിത്രസാക്ഷ്യമാണിത്.
അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഈ ദുർബലാവസ്ഥയിൽ പല പുതിയ ഭരണകൂടങ്ങളും രൂപംകൊള്ളുകയും വിവിധ പ്രവിശ്യകൾ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഒന്നായിരുന്നു ‘ഫാത്വിമിയ്യ ഭരണകൂടം’ എന്ന് വ്യാജമായി അവകാശപ്പെട്ട ‘ഉബൈദിയ്യ ഭരണകൂടം’. പേർഷ്യൻ വംശജനായ അബ്ദുല്ല ബിൻ മൈമൂൻ ബിൻ ദീസാൻ ആയിരുന്നു ഇവരുടെ ആദ്യ പിതാമഹൻ. ഇയാളുടെ പിൻഗാമികളിലൊരാൾ സിറിയയിലെത്തി ഒരു യഹൂദയായ സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവളുടെ ആദ്യ ഭർത്താവ് ഒരു യഹൂദനായ ഇരുമ്പുപണിക്കാരനായിരുന്നു. ആ സ്ത്രീക്ക് ആദ്യ ബന്ധത്തിലുണ്ടായിരുന്ന സഈദ് എന്ന കുട്ടിയെ ഹുസൈൻ ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ മൈമൂൻ ബിൻ ദീസാൻ അൽ ഫാരിസി വളർത്തുകയും ഉബൈദിയ്യ ആശയങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രഹസ്യസ്വഭാവത്തോടെയായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രവർത്തനം. മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ജഅ്ഫർ അസ്സാദിഖിന്റെ മാർഗ്ഗമാണ് തങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നത് എന്ന് അവർ വാദിച്ചിരുന്നു (ഇസ്മാഈലിയ്യ വിഭാഗം). എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ മജൂസി (അഗ്നിയാരാധകർ) വിശ്വാസങ്ങളുടെ സ്വാധീനം അവരിൽ ശക്തമായിരുന്നു. ഫാത്വിമ റളിയള്ളാഹു അൻഹയുടെയും ഹസൻ, ഹുസൈൻ എന്നിവരുടെയും പരമ്പരയിലാണ് തങ്ങൾ ജനിച്ചതെന്ന് അവർ വ്യാജമായി അവകാശപ്പെട്ടു.
അബൂ അബ്ദുല്ല അശ്-ശിയഈ (ഇബ്നു ഹൗശബ്) എന്ന പ്രബോധകനെ അവർ വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് (മൊറോക്കോ) അയച്ചു. അവിടെ ‘കുതാമ’ എന്ന വലിയൊരു ഗോത്രം ഇവർക്ക് പിന്തുണ നൽകി. ഹിജ്റ 293-നും 297-നും ഇടയിൽ ഉബൈദുല്ല അൽ മഹ്ദി എന്ന വ്യാജപ്പേരിൽ സഈദ് സ്വയം ഖലീഫയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അവിടെ ഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരപരാധികളായ മുസ്ലീങ്ങളുടെ രക്തം ചിന്തിയും സമ്പത്ത് കൊള്ളയടിച്ചുമാണ് ഈ ഭരണകൂടം നിലവിൽ വന്നത്. അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ പണ്ഡിതന്മാരെ അവർ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ബാത്വിനിയ്യ-ഇസ്മാഈലിയ്യ വാദങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രവാചകന്റെ അനുചരന്മാരെ (സ്വഹാബത്തിനെ) അസഭ്യം പറയാൻ വിസമ്മതിച്ചതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം 4000 മുസ്ലീങ്ങളെ അവർ കൊലപ്പെടുത്തി. അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ ഒരു പണ്ഡിതൻ ഒരിക്കൽ പറയുകയുണ്ടായി: “എന്റെ പക്കൽ പത്ത് അമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അതിൽ ഒരെണ്ണം ഞാൻ നസ്വാറാക്കൾക്ക് (ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക്) നേരെയും, ഒമ്പതെണ്ണം ഉബൈദിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന് നേരെയും എയ്യുമായിരുന്നു.” ഇതറിഞ്ഞ ഭരണാധികാരി അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി ചോദിച്ചു: “താങ്കളാണോ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്?” പണ്ഡിതൻ മറുപടി നൽകി: “അല്ല, ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിരുന്നത് ഒമ്പതെണ്ണം ഉബൈദിയ്യർക്കും ഒരെണ്ണം നസ്വാറാക്കൾക്കും എന്നാണ്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആ പത്താമത്തെ അമ്പും ഞാൻ ഉബൈദിയ്യർക്ക് നേരെ തന്നെ എയ്യും.” ഇത് കേട്ട് കുപിതനായ ഭരണാധികാരി അദ്ദേഹത്തെ ജീവനോടെ തൊലിയുരിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. തലയുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് തൊലിയുരിഞ്ഞ് ഹൃദയഭാഗത്തെത്തിയപ്പോൾ, വേദനക്കിടയിലും ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ആ പണ്ഡിതനോട് ദയ തോന്നി ആരാച്ചാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വാൾ കയറ്റി വധിക്കുകയാണുണ്ടായത്.
ഉബൈദിയ്യ ഭരണകൂടം സുന്നി മുസ്ലീങ്ങളെ കൊലപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് അധികാരത്തിൽ വന്നത്. അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടവും തുടക്കത്തിൽ രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും അധികാരമുറപ്പിക്കാൻ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, അബൂ ജഅ്ഫർ അൽ മൻസൂറിന്റെയും അബ്ദുല്ല അസ്സഫ്ഫാഹിന്റെയും പിതൃവ്യനായ അബ്ദുല്ല ബിൻ അലി, ഉമയ്യ വംശജരെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്തി കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത സംഭവം). എന്നാൽ അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടം അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ മാർഗ്ഗം പിന്തുടരുന്നവരായിരുന്നു. അബ്ദുല്ല ബിൻ അലിയുടെ ക്രൂരതകൾക്ക് പ്രഗത്ഭ പണ്ഡിതനായ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ബാസ് ഒരിക്കലും ഉത്തരവാദിയാകില്ല. പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു:
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ
‘ഒരാളുടെ പാപഭാരം മറ്റൊരാൾ ചുമക്കുന്നതല്ല.’¹
എന്നാൽ ഉബൈദിയ്യ ഭരണകൂടം ഇസ്‌ലാമിക വിശ്വാസങ്ങളെ തകർക്കുകയും സ്വഹാബത്തിനെ അസഭ്യം പറയുകയും പ്രവാചകന്മാരെ നിന്ദിക്കുകയും ഖുർആനെ പരിഹസിക്കുകയും ഫവാഹിശുകൾ (മ്ലേച്ഛതകൾ) സമൂഹത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഹിജ്റ 297-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ഭരണകൂടം ഈജിപ്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ഹിജ്റ 569 വരെ, അതായത് 260-ലധികം വർഷങ്ങൾ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്തു.
മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ രഹസ്യസ്വഭാവം പുലർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഉമർ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് പറഞ്ഞത് ചരിത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്: “إذا رأيت اثنين يتناجون في أمر الدين دون العامة فاعلم أنهم على باب ضلالة” ‘രണ്ടുപേർ പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി മതപരമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് രഹസ്യമായി മന്ത്രിക്കുന്നത് നീ കണ്ടാൽ, ഉറപ്പായും അവർ വഴികേടിന്റെ പടിവാതിലിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക’. ഇസ്‌ലാമിക പ്രബോധനങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും എല്ലാവർക്കും തുറന്ന പുസ്തകമാണ്; മതത്തിൽ യാതൊരുവിധ രഹസ്യങ്ങളുമില്ല. ഒരു വ്യക്തിയുടെ തെറ്റുകൾ തിരുത്താൻ അയാളെ രഹസ്യമായി ഉപദേശിക്കുന്നത് ഇസ്‌ലാം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്; എന്നാൽ ദീനിന്റെ കാര്യത്തിൽ രഹസ്യ സംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നത് സ്വാർത്ഥ താല്പര്യങ്ങൾക്കും അധികാരമോഹങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയാണ്. ഇത്തരം രഹസ്യ സംഘങ്ങൾ മുസ്ലീം സമുദായത്തിന് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ മാത്രമേ വരുത്തിവെച്ചിട്ടുള്ളൂ.
ഉബൈദിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് രൂപംകൊണ്ട മറ്റൊരു വിഭാഗമായിരുന്നു അൽ അഹ്‌സായിൽ സ്ഥാപിതമായ അബൂ ത്വാഹിർ അൽ ഖർമത്വിയുടെ ഖർമത്വിയ്യ ഭരണകൂടം. വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലെ ഉബൈദിയ്യരുമായി ഇവർക്ക് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ഹജ്ജ് വേളയിൽ മക്കയിൽ വെച്ച് ഹാജിമാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുകയും, മൃതദേഹങ്ങൾ സംസാർ (സംസം) കിണറ്റിൽ വലിച്ചെറിയുകയും ചെയ്തു. അവർ ഹജറുൽ അസ്‌വദ് (കറുത്ത കല്ല്) ഇളക്കിയെടുത്ത് അൽ അഹ്‌സായിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ഏകദേശം 22 വർഷക്കാലം അത് അവിടെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
അബ്ബാസിയ്യ ഖലീഫമാരുടെ ദൗർബല്യം മുതലെടുത്ത് മറ്റ് പലരും സ്വതന്ത്ര ഭരണകൂടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഈജിപ്തിലെ ഗവർണറായിരുന്ന കായ്‌ബക് അത്തുർക്കിയുടെ അനന്തരവനായ അഹ്‌മദ് ബിൻ തൂലൂൻ ഈജിപ്തിൽ ‘തൂലൂനിയ്യ’ ഭരണകൂടം സ്ഥാപിച്ചു. അതുപോലെ, പേർഷ്യൻ പശ്ചാത്തലമുള്ള, ശിയാ ഇസ്നാ അശരിയ്യ വിശ്വാസക്കാരായ ദയ്‌ലം ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട ബുവൈഹിയ്യ കുടുംബം ഇറാഖിന്റെ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു (ബുവൈഹിയ്യ ഭരണകൂടം). മുഇസ്സുദ്ദൗല അൽ ബുവൈഹി ബാഗ്ദാദിലെ യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരിയായി മാറി. ഖബറുകൾക്ക് മുകളിൽ കെട്ടിടങ്ങളും മഖാമുകളും നിർമ്മിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം ഇസ്‌ലാമിക ലോകത്ത് ആദ്യമായി കൊണ്ടുവന്നത് ഇവരാണ്. അലി റളിയള്ളാഹു അൻഹുവിന്റെ പേരിലുള്ള വ്യാജ ഖബർ ഇവർ നിർമ്മിച്ചതാണ്. ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ വ്യക്തമാക്കിയതുപോലെ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മുഗീറ ബിൻ ശുഅ്ബ റളിയള്ളാഹു അൻഹുവിന്റെ ഖബറാണ്. ഹുസൈൻ റളിയള്ളാഹു അൻഹുവിനും അവിടെ പ്രത്യേക ഖബറില്ല; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിരസ്സ് മാതാവായ ഫാത്വിമ റളിയള്ളാഹു അൻഹയുടെ ഖബറിനരികിൽ മദീനയിലാണ് മറവ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ബുവൈഹിയ്യർ ബാഗ്ദാദിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ച ഹിജ്റ 334 മുതലാണ് ഇത്തരം ബിദ്അത്തുകൾ പ്രചരിച്ചത്.
അതുപോലെ, അദ്നാനി അറബ് പരമ്പരയായ തഗ്‌ലിബ് ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട അഹ്‌മദ് ബിൻ ഹംദൂൻ (നാസിറുദ്ദൗല അൽ ഹംദാനി) മൗസിലിൽ ഹംദാനിയ്യ ഭരണകൂടം സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ സൈഫുദ്ദൗലയുടെ സഹായത്തോടെ ഇത് അലപ്പോ, ഹിംസ്, അന്ത്യോക്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു. കവി അൽ മുതനബ്ബിയുടെ കവിതകളിലൂടെ സൈഫുദ്ദൗല ചരിത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധനാണ്.
തൂലൂനിയ്യ ഭരണകൂടത്തിന് ശേഷം ഈജിപ്തിൽ മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്‌ജ് അൽ ഇഖ്‌ശീദി ഇഖ്‌ശീദിയ്യ ഭരണകൂടം സ്ഥാപിച്ചു. ഇവർ ഈജിപ്ത്, സിറിയ, ഫലസ്തീൻ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു. മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്‌ജ് അൽ ഇഖ്‌ശീദിയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ കാഫൂർ എന്ന പേരുള്ള ഒരു കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരനായ അടിമയുണ്ടായിരുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 17 ദിർഹമിന് വിൽക്കപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം പിന്നീട് 1000 ദീനാറിന് ഇഖ്‌ശീദിയുടെ അടുത്തെത്തി. മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്‌ജ് ഇദ്ദേഹത്തെ തന്റെ മക്കളുടെ അധ്യാപകനായി നിയമിച്ചു. മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്‌ജിന്റെ മരണശേഷം ഈ കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷകനായി കാഫൂർ അൽ ഇഖ്‌ശീദി ഈജിപ്തിന്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു (ഹിജ്റ 332 മുതൽ 357 വരെ). വളരെ ബുദ്ധിമാനും നീതിമാനുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഉബൈദിയ്യ സൈന്യത്തെ ഈജിപ്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ശക്തമായി തടഞ്ഞുനിർത്തി. “കറുത്ത കല്ല് (കാഫൂറിനെയാണ് അവർ ഉദ്ദേശിച്ചത്) നീങ്ങാതെ നിങ്ങൾക്ക് ഈജിപ്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്ന് ഉബൈദിയ്യർ തന്നെ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു. മുതനബ്ബി എന്ന കവി കാഫൂറിനെ പ്രശംസിച്ച് കവിതകൾ പാടിയിരുന്നെങ്കിലും, മുതനബ്ബിയുടെ ലക്ഷ്യം അധികാരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ കാഫൂർ അദ്ദേഹത്തിന് യാതൊരു പദവികളും നൽകിയില്ല. ഇത് ചരിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബുദ്ധിക്ക് തെളിവാണ്.
അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടം പലതായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട ഈ കാലത്താണ് അന്തുലുസിൽ അബ്ദുറഹ്മാൻ അന്നാസിർ സ്വയം ഖലീഫയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. ഹിജ്റ 247 മുതൽ 422 വരെയുള്ള ഈ കാലയളവിൽ അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തിൽ 16 ഖലീഫമാരാണ് അധികാരത്തിൽ വരികയും തുർക്കി സൈന്യത്താൽ പുറത്താക്കപ്പെടുകയോ വധിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തത്. വരും കാലഘട്ടത്തിൽ സൽജൂഖിയ്യ, സങ്കിയ്യ ഭരണകൂടങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഹിജ്റ 656-ൽ (ക്രിസ്തുവർഷം 1258) ഹുലാകൂ ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മംഗോളിയർ അബ്ബാസിയ്യ ഭരണകൂടത്തെ തകർത്തതിനെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കുന്നതാണ്.
ചരിത്രത്തിൽ അറബികളും അനറബികളുമായ വിവിധ വംശജരെ നാം കണ്ടു. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിൽ വംശീയതയ്ക്ക് യാതൊരു സ്ഥാനവുമില്ല. ഒരു വ്യക്തിയുടെ നന്മകളെ നാം പ്രശംസിക്കുകയും തിന്മകളെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യും. നബി ﷺ പറയുന്നു:
لَا فَضْلَ لِعَرَبِيٍّ عَلَى أَعْجَمِيٍّ، وَلَا لِعَجَمِيٍّ عَلَى عَرَبِيٍّ، وَلَا لِأَبْيَضَ عَلَى أَسْوَدَ، وَلَا لِأَسْوَدَ عَلَى أَبْيَضَ إِلَّا بِالتَّقْوَى
‘ഒരു അറബിക്ക് അനറബിയേക്കാളോ, ഒരു അനറബിക്ക് അറബിയേക്കാളോ യാതൊരു ശ്രേഷ്ഠതയുമില്ല. അതുപോലെ വെളുത്തവന് കറുത്തവനേക്കാളോ, കറുത്തവന് വെളുത്തവനേക്കാളോ യാതൊരു ശ്രേഷ്ഠതയുമില്ല; തഖ്‌വ (ഭയഭക്തി) കൊണ്ടല്ലാതെ.’²
ചരിത്രമെന്നത് സംഭവങ്ങളും വ്യക്തികളും കാലഘട്ടങ്ങളും അടങ്ങിയതാണ്. ഓരോ ഭരണകൂടങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കാൻ ഇവിടെ പരിമിതികളുണ്ട്. അല്ലാഹു നമുക്കെല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്രദമായ വിജ്ഞാനവും സൽകർമ്മങ്ങളും ചെയ്യാനുള്ള തൗഫീഖ് നൽകുമാറാകട്ടെ.
- സൂറത്ത് ഫാത്വിർ – 18
- മുസ്നദ് അഹ്‌മദ് – 22978