ശൈഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സഈദ് റസ്ലാൻ
ദീനിലെ അടിസ്ഥാനപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. പലപ്പോഴും ആളുകൾക്ക് തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടാകുന്ന ചില പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.
1. തൗഹീദിനെ ശുദ്ധീകരിക്കലും (تجريد التوحيد) പദവികളെ അനാദരിക്കലും (هضم أرباب المراتب)
തൗഹീദിനെ കലർപ്പില്ലാതെ ശുദ്ധീകരിക്കുക (تجريد التوحيد) എന്നതും, സൃഷ്ടികൾക്ക് അർഹമായ പദവികൾ നൽകാതിരിക്കുക (هضم المراتب) എന്നതും രണ്ടും രണ്ടാണ്. ഇത് പലരും കൂട്ടിക്കലർത്താറുണ്ട്.
തൗഹീദിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുക (تجريد التوحيد): സ്രഷ്ടാവിന്റെ അവകാശങ്ങളിലും പ്രത്യേകതകളിലും (خصائص) സൃഷ്ടികൾക്ക് യാതൊരു പങ്കും നൽകാതിരിക്കലാണിത്.
- സൃഷ്ടിയെ ആരാധിക്കാനോ, അവർക്ക് വേണ്ടി നമസ്കരിക്കാനോ, സുജൂദ് ചെയ്യാനോ, അവരുടെ പേരിൽ സത്യം ചെയ്യാനോ, അവർക്ക് വേണ്ടി നേർച്ച നേരാനോ പാടില്ല.
- സൃഷ്ടികളിൽ ഭരമേൽപ്പിക്കാനോ (തവക്കുൽ), അവരെ റബ്ബിനോട് സമമാക്കാനോ പാടില്ല.
- “അല്ലാഹുവും നീയും ഉദ്ദേശിച്ചത്” (ما شاء الله وشئت), “ഇത് അല്ലാഹുവിൽ നിന്നും നിന്നിൽ നിന്നുമാണ്”, “എനിക്ക് അല്ലാഹുവും നീയും മാത്രമേയുള്ളൂ” എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ പാടില്ല.
- മരിച്ചവരുടെ ഖബറുകൾക്ക് സുജൂദ് ചെയ്യുക, അവരോട് സഹായം തേടുക (ഇസ്തിഗാസ), അല്ലാഹുവിന്റെ കോപമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക, അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നതിനേക്കാളും ഭയപ്പെടുന്നതിനേക്കാളും അവരെ സ്നേഹിക്കുകയും ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്യുക എന്നിവയെല്ലാം തൗഹീദിന് എതിരാണ്.
പദവികളെ തരംതാഴ്ത്തലല്ല: സൃഷ്ടികൾക്ക് റുബൂബിയ്യത്തിന്റെ (രക്ഷിതാവ് എന്ന നിലയിലുള്ള) കഴിവുകളില്ലെന്ന് പറയുന്നതും, അവർ വെറും അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളാണെന്ന് (അബ്ദ്) പറയുന്നതും അവരെ അപമാനിക്കലല്ല. മറിച്ച് അവർക്ക് ഗുണമോ ദോഷമോ, മരണമോ ജീവിതമോ നൽകാൻ കഴിവില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നത് തൗഹീദാണ്; അനാദരവല്ല. നബി ﷺ പറഞ്ഞു: “ക്രിസ്ത്യാനികൾ മർയമിന്റെ മകനെ പുകഴ്ത്തി അതിരുകവിഞ്ഞതുപോലെ നിങ്ങൾ എന്നെ പുകഴ്ത്തരുത്. ഞാൻ ഒരു അടിമ (അബ്ദ്) മാത്രമാണ്. അതിനാൽ നിങ്ങൾ ‘അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമയും അവന്റെ ദൂതനും’ (عبد الله ورسوله) എന്ന് പറയുക.” [ബുഖാരി, അഹ്മദ്].
ഒരാൾ നബി ﷺ യോട് “അല്ലാഹുവും അങ്ങയും ഉദ്ദേശിച്ചത്” (ما شاء الله وشئت) എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അവിടുന്ന് കോപിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു: “നീ എന്നെ അല്ലാഹുവിന് സമമാക്കിയോ (നിദ്ദ്)? അല്ലാഹു മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ചത് എന്ന് നീ പറയുക.” [അഹ്മദ്]. “അല്ലാഹുവും നീയും ഉദ്ദേശിച്ചത്” എന്ന് പറയരുത്, മറിച്ച് “അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചു, പിന്നീട് (ثم) നീയും ഉദ്ദേശിച്ചു” എന്ന് പറയാം. കാരണം ‘പിന്നീട്’ (സുമ്മ) എന്നത് പദവിയുടെ വ്യത്യാസത്തെ കാണിക്കുന്നു.
നബി ﷺ തന്റെ മകൾ ഫാത്തിമയോടും (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا), പിതൃവ്യൻ അബ്ബാസിനോടും (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ), അമ്മായി സ്വഫിയ്യയോടും (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് യാതൊന്നും നേടിത്തരാൻ എനിക്ക് ഉടമസ്ഥതയില്ല (لا أملك لكم من الله شيئا).” [ബുഖാരി, മുസ്ലിം]. ഇത് പ്രവാചകന്റെ പദവിയെ കുറക്കലല്ല; മറിച്ച് തൗഹീദിനെ സ്ഥാപിക്കലാണ്. എന്നാൽ മുശ്രിക്കുകൾക്ക് ഇത് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്നില്ല. അവർ തങ്ങളുടെ ശൈഖുമാർക്കും ആരാധ്യവസ്തുക്കൾക്കും അല്ലാഹുവിന് മാത്രമുള്ള കഴിവുകൾ ചാർത്തിക്കൊടുക്കുന്നു. അത് നിഷേധിക്കുന്നവരെ ഔലിയാക്കളെ നിന്ദിക്കുന്നവരായി (മുൻഖിസ്) അവർ മുദ്രകുത്തുന്നു. {അല്ലാഹുവെപ്പറ്റി മാത്രം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടാൽ പരലോകത്തിൽ വിശ്വസിക്കാത്തവരുടെ ഹൃദയങ്ങൾക്ക് വെറുപ്പുണ്ടാകുന്നതാണ്. അവനു പുറമെയുള്ളവരെപ്പറ്റി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടാലോ അവരതാ സന്തുഷ്ടരാകുന്നു.} [അസ്-സുമർ: 45].
2. പ്രവാചകനെ പിന്തുടരലും (تجريد المتابعة) പണ്ഡിതന്മാരുടെ വാക്കുകളെ തള്ളിക്കളയലും (إهدار أقوال العلماء)
ഇവിടെയും വലിയൊരു തെറ്റിദ്ധാരണ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. പ്രവാചകനെ ﷺ മാത്രം മാതൃകയാക്കുക (ഇത്തിബാഅ്) എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ വാക്കുകളെ പാടെ തള്ളിക്കളയുക എന്നാണെന്ന് ചിലർ ധരിക്കുന്നു. ഇത് തെറ്റാണ്.
പ്രവാചകനെ പിന്തുടരൽ (تجريد المتابعة):
- നബി ﷺ യുടെ വചനത്തിന് മുകളിൽ മറ്റൊരാളുടെയും വാക്കിനോ അഭിപ്രായത്തിനോ (റഅ്യ്) സ്ഥാനം നൽകാതിരിക്കുക.
- ഒരു ഹദീസ് സ്വഹീഹാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ, പിന്നെ ആരുടെ വാക്ക് നോക്കിയും അത് ഉപേക്ഷിക്കാൻ പാടില്ല.
- എന്നാൽ ഇതിനർത്ഥം പണ്ഡിതന്മാരെ ബഹുമാനിക്കരുതെന്നോ, അവരുടെ വാക്കുകൾ നോക്കരുതെന്നോ അല്ല. അവർ ദീൻ സംരക്ഷിച്ചവരും, വിശ്വസ്തരുമാണ്. അവർക്ക് പ്രതിഫലമുണ്ട്.
പണ്ഡിതന്മാരുടെ സ്ഥാനം: ഒരു പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായം ഹദീസിന് എതിരായി വന്നാൽ, നാം ഹദീസ് സ്വീകരിക്കുന്നു. അതിനർത്ഥം ആ പണ്ഡിതനെ നാം അപമാനിച്ചു എന്നല്ല. കാരണം, ആ പണ്ഡിതന് ചിലപ്പോൾ ആ ഹദീസ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകില്ല, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം അത് മൻസൂഖ് (ദുർബലപ്പെട്ടത്) ആണെന്ന് കരുതിയിട്ടുണ്ടാകാം. ഇമാം ശാഫിഈ (رَحِمَهُ اللَّهُ) പറഞ്ഞു: “എന്റെ വല്ല വാക്കും നബി ﷺ യുടെ ഹദീസിന് എതിരാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ഹദീസ് സ്വീകരിക്കുക; എന്റെ വാക്ക് ചുവരിലേക്ക് എറിഞ്ഞേക്കുക.” അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ ഒരു ഹദീസ് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഒരാൾ ചോദിച്ചു: “അബൂ അബ്ദില്ലാ, താങ്കൾ ഇതുകൊണ്ട് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ടോ (അമല് ചെയ്യുന്നുണ്ടോ)?” ഇമാം ശാഫിഈ (رَحِمَهُ اللَّهُ) ദേഷ്യത്തോടെ ചോദിച്ചു: “ഞാനെന്താ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയിൽ നിന്നാണോ വരുന്നത്? എന്റെ അരയിൽ ‘സുന്നാർ’ (അവിശ്വാസികളുടെ അരപ്പട്ട) ഉണ്ടോ? റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യുടെ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്തിട്ട് ഞാൻ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെന്നോ?!”
അന്ധമായ അനുകരണവും (التقليد) വെളിച്ചം തേടലും (الاستضاءة): പണ്ഡിതന്മാരെ അന്ധമായി അനുകരിക്കുന്നതും (തഖ്ലീദ്), അവരുടെ അറിവിൽ നിന്ന് വെളിച്ചം തേടുന്നതും (ഇസ്തിളാഅ) രണ്ടും രണ്ടാണ്.
- തഖ്ലീദ്: തെളിവുകൾ നോക്കാതെ, ഒരാളുടെ വാക്ക് കണ്ണുമടച്ച് സ്വീകരിക്കൽ. ഇത് മൃഗത്തെ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടിവലിക്കുന്നത് പോലെയാണ്.
- ഇസ്തിളാഅ: പണ്ഡിതന്മാരുടെ അറിവും ഗ്രാഹ്യശക്തിയും (ഫഹ്മ്) ഉപയോഗിച്ച് പ്രവാചകനിലേക്ക് എത്താൻ ശ്രമിക്കൽ. മരുഭൂമിയിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവൻ നക്ഷത്രം നോക്കി കഅ്ബയുടെ ദിശ മനസ്സിലാക്കുന്നത് പോലെയാണിത്. കഅ്ബ കണ്ടാൽ പിന്നെ നക്ഷത്രത്തെ നോക്കേണ്ടതില്ല. അതുപോലെ ഹദീസ് വ്യക്തമായി ലഭിച്ചാൽ പിന്നെ പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായം നോക്കേണ്ടതില്ല.
3. അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളും (أولياء الرحمن) പിശാചിന്റെ മിത്രങ്ങളും (أولياء الشيطان)
അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കൾ ആരാണെന്നും, പിശാചിന്റെ മിത്രങ്ങൾ ആരാണെന്നും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് വഴിപിഴക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കൾ (أولياء الرحمن): അവർ വിശ്വാസികളും (മുഅ്മിനുകൾ), അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുന്നവരും (മുത്തഖികൾ) ആണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: {ശ്രദ്ധിക്കുക: തീര്ച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ മിത്രങ്ങളാരോ അവര്ക്ക് യാതൊരു ഭയവുമില്ല. അവര് ദുഃഖിക്കേണ്ടി വരികയുമില്ല. വിശ്വസിക്കുകയും സൂക്ഷ്മത പാലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരത്രെ അവര്.} [യൂനുസ്: 62-63]. അവർ നബി ﷺ യെ പൂർണ്ണമായി പിന്തുടരുന്നവരാണ്. ബിദ്അത്തുകളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നവരാണ്. അവർ സംഗീതത്തെയോ (സമാഅ്), വിനോദങ്ങളെയോ ദീനായി കാണില്ല.
പിശാചിന്റെ മിത്രങ്ങൾ (أولياء الشيطان): ഇവർ പിശാച് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ (ശിർക്ക്, ബിദ്അത്ത്, പാപങ്ങൾ) ചെയ്യുന്നവരാണ്. ഇവർക്ക് ചിലപ്പോൾ അത്ഭുതങ്ങൾ (കശ്ഫ്/കറാമത്ത് എന്ന വ്യാജേന) കാണിക്കാൻ സാധിച്ചേക്കാം. വായുവിൽ പറക്കുകയോ, വെള്ളത്തിന് മീതെ നടക്കുകയോ ചെയ്തേക്കാം. പക്ഷെ അതൊന്നും അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കാളാണെന്നതിന് തെളിവല്ല. പൂർവ്വകാല പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു: “ഒരാൾ വായുവിൽ പറക്കുന്നതോ വെള്ളത്തിൽ നടക്കുന്നതോ കണ്ടാൽ നിങ്ങൾ വഞ്ചിതരാകരുത്; അയാളുടെ ജീവിതം ഖുർആനും സുന്നത്തും അനുസരിച്ചാണോ എന്ന് നോക്കുന്നത് വരെ.” അത് സുന്നത്തിന് എതിരാണെങ്കിൽ അവൻ പിശാചിന്റെ മിത്രമാണ്.
ഒരു സംഭവം: ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ (رَحِمَهُ اللَّهُ) യുടെ അടുക്കൽ ചില ശിഷ്യന്മാർ വന്നു പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ മരുഭൂമിയിൽ വഴിതെറ്റിയപ്പോൾ അങ്ങയുടെ ശബ്ദം കേട്ടു, അങ്ങ് ഞങ്ങൾക്ക് വഴി കാണിച്ചു തന്നു.” ശൈഖ് പറഞ്ഞു: “അത് ഞാനല്ല. എന്റെ ശബ്ദവുമല്ല. അത് നിങ്ങളെ സഹായിച്ച ഒരു ജിന്നാണ്.” അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിന്റെ വലിയ വലിയ്യ് ആയിരുന്നിട്ടും ആ സംഭവം തന്നിലേക്ക് ചേർത്തില്ല. മറിച്ച് സത്യം വ്യക്തമാക്കി. കാരണം പിശാചുക്കൾ ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യരെ വഴിതെറ്റിക്കാൻ ഇത്തരം സഹായങ്ങൾ ചെയ്യാറുണ്ട്.
4. ഈമാനികമായ അവസ്ഥയും (الحال الإيماني) പൈശാചികമായ അവസ്ഥയും (الحال الشيطاني)
ഈമാനികമായ അവസ്ഥ: ഇത് പ്രവാചകനെ പിൻപറ്റുന്നതിലൂടെയും (ഇത്തിബാഅ്), തൗഹീദ് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിലൂടെയും ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഇത് മുസ്ലിംകൾക്ക് ഗുണകരമായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്: ഉമർ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) മിമ്പറിൽ വെച്ച് “സാരിയാ, മല ശ്രദ്ധിക്കുക!” (يا سارية الجبل) എന്ന് വിളിച്ചുപറഞ്ഞതും, അത് ദൂരെയുള്ള സാരിയ കേട്ടതും ഈമാനികമായ അവസ്ഥയാണ് (കറാമത്ത്). ഇത് ഉമർ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) വിന്റെ തഖ്വയുടെ ഫലമാണ്.
പൈശാചികമായ അവസ്ഥ: ഇത് പിശാചുക്കളുമായുള്ള സഹവാസത്തിലൂടെയും, ശിർക്കിലൂടെയും ലഭിക്കുന്നതാണ്. തീ തിന്നുക, ശരീരം മുറിവേൽപ്പിക്കുക, പാമ്പുകളെ പിടിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രകടനങ്ങൾ ഇതിൽ പെടുന്നു. ഇത് കാണുമ്പോൾ പാമരജനങ്ങൾ അത്ഭുതപ്പെടുകയും ഇവർ വലിയ ആളുകളാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഇത് പിശാചിന്റെ വിദ്യകളാണ്.
5. അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട വിധിയും (الحكم المنزل) വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ട വിധിയും (الحكم المؤول)
അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട വിധി (الحكم المنزل): ഇത് അല്ലാഹുവും റസൂലും ﷺ വിധിച്ച കാര്യങ്ങളാണ്. ഇത് അനുസരിക്കൽ നിർബന്ധമാണ് (വാജിബുൽ ഇത്തിബാഅ്). ഇതിൽ എതിരഭിപ്രായമില്ല. ഇത് നിഷേധിക്കൽ കുഫ്റാണ്.
വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ട വിധി (الحكم المؤول): ഇത് പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ (ഇജ്തിഹാദ്) കണ്ടെത്തിയ അഭിപ്രായങ്ങളാണ്. ഇത് ശരിയാകാം, തെറ്റാകാം.
- അബൂഹനീഫ (رَحِمَهُ اللَّهُ) പറഞ്ഞു: “ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായമാണ്. ഇതിനേക്കാൾ നല്ലത് ആരെങ്കിലും കൊണ്ടുവന്നാൽ നാം അത് സ്വീകരിക്കും.”
- മാലിക് (رَحِمَهُ اللَّهُ) തന്റെ ‘മുവത്വ’ എന്ന ഗ്രന്ഥം ജനങ്ങളെക്കൊണ്ട് നിർബന്ധപൂർവ്വം അംഗീകരിപ്പിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു.
- പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തെറ്റാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അത് തള്ളിക്കളയുന്നത് പാപമല്ല. എന്നാൽ ഖുർആനും സുന്നത്തും തള്ളിക്കളയാൻ പാടില്ല.
മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവ് (നഫ്സ്) മൂന്ന് തരത്തിലുണ്ട്:
- നഫ്സുൽ അമ്മാറ (النفس الأمارة): തിന്മക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന മനസ്സ്. ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും ഈ അവസ്ഥയിലാണ്.
- നഫ്സുൽ ലവ്വാമ (النفس اللوامة): കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന മനസ്സ് (തെറ്റ് ചെയ്താൽ കുറ്റബോധം തോന്നുന്നത്).
- നഫ്സുൽ മുത്വ്മഇന്ന (النفس المطمئنة): ശാന്തമായ മനസ്സ്. ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തിയടഞ്ഞ, ഏറ്റവും ഉന്നതമായ അവസ്ഥയാണ്.
ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ (ഫുറൂഖ്) തിരിച്ചറിയുന്നവർക്ക് മാത്രമേ സത്യത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ (സ്വിറാത്തുൽ മുസ്തഖീം) സഞ്ചരിക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.