ഇഖ്‌ലാസ്: അർത്ഥതലങ്ങളും പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിലെ വെല്ലുവിളികളും

ശൈഖ്’ അഹ്മദ് സ്വാലിഹ് അൽ-സഹ്‌റാനി

ഇഖ്‌ലാസ് എന്ന അത്യുന്നതമായ പദവിയെക്കുറിച്ച് ഒരാൾ സംസാരിക്കുക എന്നത് ചിലപ്പോൾ അയാൾക്ക് വലിയൊരു പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. കാരണം, സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളിൽ ഈ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ഇഖ്‌ലാസ് നേടിയെടുത്ത ഒരാളാണ് താൻ എന്ന് സ്വയം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നതിന് അത് തുല്യമാവുകയും, അങ്ങനെ അയാൾ വഞ്ചിതനാവുകയും ചെയ്തേക്കാം. എങ്കിലും, ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും വായനകളിൽ നിന്നും ഇഖ്‌ലാസിനെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ച ചില സുപ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഇവിടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇഖ്‌ലാസിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും താല്പര്യവും

ഇഖ്‌ലാസിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കുന്നതിനോടൊപ്പം, മതവിദ്യാർത്ഥികളും അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം എന്താണെന്ന് നിർബന്ധമായും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അല്ലാഹു അല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാറ്റിനോടുമുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും കർമ്മങ്ങളെ മുക്തമാക്കുക എന്നതാണ് ഇഖ്‌ലാസിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലം അല്ലാതെ മറ്റൊരു നിയ്യത്തും കർമ്മങ്ങളിൽ ഇല്ലാതിരിക്കുക എന്നതാണത്. ഇതിനാണ് ‘നിയ്യത്തും ഇഹ്തിസാബും’ (النية والاحتساب) എന്ന് പറയുന്നത്. റമദാനിൽ ഒരാൾ നോമ്പെടുക്കുന്നതും നിന്നുനമസ്കരിക്കുന്നതും ഈ നിയ്യത്തോടും ഇഹ്തിസാബോടും കൂടിയായിരിക്കണം.

ലൗകികമായ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും കർമ്മങ്ങളെ ശുദ്ധിയാക്കലാണ് ‘ഇഹ്തിസാബ്’. നമ്മളിൽ പലരും അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി മാത്രം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരായിരിക്കാം, എന്നാൽ പരലോകത്തെ പ്രതിഫലത്തേക്കാൾ ഇഹലോകത്തെ പ്രതിഫലമായിരിക്കും അവർ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്! സമ്പത്തിലോ മക്കളിലോ ഉള്ള ബറക്കത്തോ, ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യമോ ഒക്കെയായിരിക്കും അവരുടെ ലക്ഷ്യം. അതിനാൽ നാം ആദ്യം പഠിക്കേണ്ടത് ഇഖ്‌ലാസിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമാണ്.

ഇഖ്‌ലാസിനെ നശിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ

ഇഖ്‌ലാസ് പഠിക്കുന്നതോടൊപ്പം, അതിനെ നശിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും നാം അറിഞ്ഞിരിക്കണം. വലിയ ശിർക്കും ഇസ്‌ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വിവിധയിനം ചെറിയ ശിർക്കുകളും ഇതിൽ പെടുന്നു. ഇവ പഠിക്കാൻ ഏറ്റവും മികച്ച ഗ്രന്ഥമാണ് ഇമാം മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ വഹാബ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘കിതാബുത്തൗഹീദ്’.

ഇവയ്ക്ക് പുറമെ, തൗഹീദിന്റെ പൂർണ്ണതയെ നശിപ്പിക്കുന്ന മാലിന്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും നാം ജാഗ്രത പുലർത്തണം. വലിയ ഭക്തന്മാരായ ആളുകൾക്ക് പോലും ഇതിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ സാധിച്ചെന്നുവരില്ല! കാരണം, ഭൗതികമായ ആഗ്രഹങ്ങളുമായി ഇത് കൂടിക്കലർന്നിട്ടുണ്ടാകും. അല്ലാഹുവിന്റെ തൗഫീഖ് ഇല്ലെങ്കിൽ ഇത് തിരിച്ചറിയുക എന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്: അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടൊപ്പം, ദുനിയാവിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തെത്തണം എന്ന ലക്ഷ്യം കൂടി ഒരാളിൽ കടന്നുവരാം. അല്ലെങ്കിൽ, ദീനിനെ സഹായിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടൊപ്പം സ്വന്തം നഫ്സിനെയോ, താൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കക്ഷിയെയോ, കൂട്ടത്തെയോ വിജയിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യവും അതിൽ കലരാം. ഇതൊന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കാതെ, താൻ അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന ധാരണയിൽ അയാൾ തന്റെ കക്ഷിക്കോ സ്വന്തം നഫ്സിനോ ദുനിയാവിനോ വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനായി മാറിയേക്കാം. ഈ മാലിന്യങ്ങൾ കർമ്മങ്ങളിൽ കലരുമ്പോൾ അത് കർമ്മങ്ങളുടെ ബറക്കത്ത് നശിപ്പിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ കർമ്മങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ അറിവുണ്ടായിരിക്കണം.

ഇഖ്‌ലാസ് നേടിയെടുക്കാനുള്ള വഴികൾ

പ്രധാനമായും രണ്ട് കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ചയിലൂടെയാണ് ഒരാൾക്ക് ഇഖ്‌ലാസ് നേടിയെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്നത്:

1. അല്ലാഹുവെക്കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ച (البصيرة بالله): അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുക. അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നതിലും, സൃഷ്ടിപ്പിലും, ജീവിതവും മരണവും നൽകുന്നതിലും അവൻ മാത്രമാണ് ഏകൻ എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. ഉപകാരവും ഉപദ്രവവും അവന്റെ കൈകളിൽ മാത്രമാണ്. ഈ ചിന്ത അല്ലാഹു അല്ലാത്ത മറ്റാരോടും ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ നിന്നും മനുഷ്യനെ തടയുന്നു.
2. സ്വന്തം നഫ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ച (البصيرة بالنفس): തന്റെ നഫ്സിന്റെ ദൗർബല്യങ്ങളെയും, ഭയത്തെയും, അത്യാഗ്രഹങ്ങളെയും, ദേഹേച്ഛകളെയും, അജ്ഞതയെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുക. ഇതവനെ വിനയാന്വിതനാക്കുന്നു. തന്റെ കർമ്മങ്ങളിലൊന്നും അവൻ സ്വന്തത്തിന് ഒരു പങ്കും കാണുകയില്ല. സ്വന്തം പ്രശസ്തിക്ക് വേണ്ടിയോ, തന്നെത്തന്നെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടിയോ അവൻ അറിവ് നേടുകയോ പോരാടുകയോ ഇല്ല. അവന്റെ പ്രതിരോധം അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി മാത്രമായിരിക്കും. സ്വന്തം കാര്യങ്ങളിൽ അവൻ എപ്പോഴും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയും പൊറുത്തുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. ഭൗതികമായ നേതൃസ്ഥാനങ്ങൾക്കോ മറ്റോ വേണ്ടി അവൻ ഒരിക്കലും മത്സരിക്കുകയില്ല.

നിരന്തരമായ പരിശ്രമവും പാപങ്ങളെ കരിച്ചുകളയുന്ന തൗഹീദും

ഒറ്റയടിക്ക് നേടിയെടുക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല ഇഖ്‌ലാസ്. അത് വളരെ വിലപിടിപ്പുള്ള ഒരു ഫലമാണ്. നിരന്തരമായ പരിശീലനത്തിലൂടെയും കഠിനമായ പോരാട്ടത്തിലൂടെയും മാത്രമേ അത് നേടിയെടുക്കാനാകൂ. ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ വീണുപോയാലും ഒരിക്കലും നിരാശപ്പെടരുത്; മറിച്ച് നിരന്തരം കർമ്മങ്ങളെ തിരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ് അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖിന് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ നബി ﷺ ഈ പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്തത്:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لاَ أَعْلَمُ

“അല്ലാഹുവേ, എനിക്കറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നോട് ഞാൻ ശിർക്ക് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് നിന്നോട് ഞാൻ കാവൽ തേടുന്നു. എനിക്കറിയാത്തവയിൽ ഞാൻ നിന്നോട് പാപമോചനം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു.” [അദബുൽ മുഫ്‌റദ് – 716]

അടിസ്ഥാനപരമായി ഓരോ മുസ്‌ലിമും ഒരു മുവഹ്ഹിദാണ് (തൗഹീദുള്ളവൻ). എന്നാൽ എല്ലാ മുവഹ്ഹിദും മുഖ്‌ലിസാകണമെന്നില്ല (ഇഖ്‌ലാസുള്ളവൻ). ഇഖ്‌ലാസിന്റെ പദവികൾ വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അശ്രദ്ധയുടെ പേരിൽ ഇതിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യപ്പെട്ടേക്കാം. എന്നാൽ അറിവുള്ള പണ്ഡിതന്മാരും മതവിദ്യാർത്ഥികളും പ്രബോധകരും അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിലെ നേരിയ വ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് പോലും വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടേക്കാം.

എല്ലാ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധിയാക്കപ്പെട്ട ഇഖ്‌ലാസുള്ള ഈ തൗഹീദാണ് അന്ത്യനാളിൽ പാപങ്ങളെ കരിച്ചുകളയുന്നത്. തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പത് പാപങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളുള്ളയാളുടെ (حديث البطاقة) തിന്മകളെ എരിച്ചുകളഞ്ഞത് ഈ തൗഹീദാണ്. ഇഖ്‌ലാസിലേക്കുള്ള യാത്ര ഒരുപക്ഷെ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നേക്കാം. ഈ വിഷയത്തിൽ സലഫുകളുടെ അനുഭവങ്ങൾ ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം, ഇബ്നു റജബ് رَحِمَهُ اللَّهُ തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ ധാരാളമായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നമസ്കാരത്തിൽ ശരീരത്തിന്റെ ചലനങ്ങളില്ലാതെ പൂർണ്ണമായ ഭയഭക്തിയോടെ നിൽക്കാൻ പലർക്കും സാധിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ഹൃദയത്തെ അല്ലാഹുവുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിച്ചു നിർത്തുക എന്നതാണ് ഇതിലെ യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി.

ലൗകിക താല്പര്യങ്ങളും ഇഖ്‌ലാസും: ചില പ്രായോഗിക ഉദാഹരണങ്ങൾ

ഒരു പള്ളിയിലെ ഇമാം തന്റെ ഇഖ്‌ലാസിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് എപ്രകാരമാണ്? പള്ളിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യം തന്റെ ഇഖ്‌ലാസിനെ ബാധിക്കാതെ അയാൾ എങ്ങനെ നോക്കും? അതുപോലെ ഒരു ഇസ്‌ലാമിക ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ശമ്പളം അയാളുടെ ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധിയെ ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ എന്താണ് വഴി? ശമ്പളം നൽകാൻ കഴിയില്ല എന്ന് കേന്ദ്രം പറഞ്ഞാൽ, അവിടെ നിന്ന് ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു പോരുന്നത് അയാളുടെ ഇഖ്‌ലാസിന് കുറവുണ്ടെന്നതിന്റെ തെളിവാണോ? അല്ല, ഒരിക്കലുമല്ല. കാരണം അവനും തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ഉപജീവനം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. തനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ദീനീ പഠന മേഖലയിൽ നിന്ന് തന്നെ അവന് വരുമാനം ലഭിക്കുന്നു എന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ തൗഫീഖ് മാത്രമാണ്. ഇവിടെ പ്രശ്നമുണ്ടാകുന്നത് ആ സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമാകുമ്പോഴാണ്. സലഫുകൾ ഇഹലോകത്തെ കണ്ടിരുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്; അത് വന്നാലും പോയാലും അവരതിനെ വകവെച്ചിരുന്നില്ല. അത് ലഭിച്ചാൽ അൽഹംദുലില്ലാഹ്, ഇനി അത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അതവരുടെ കർമ്മങ്ങളെ ബാധിച്ചിരുന്നുമില്ല. സ്ഥാനമാനങ്ങൾ, പ്രശസ്തി, ജനക്കൂട്ടം എന്നിവയെല്ലാം ഒരാളുടെ പ്രഭാഷണങ്ങളുടെയും ക്ലാസ്സുകളുടെയും ലക്ഷ്യമായി മാറിയാൽ, പിന്നീട് ഈ കാര്യങ്ങൾ ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ ആത്മാർത്ഥമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ അയാൾക്ക് സാധിക്കാതെ വരും.

പ്രശസ്തിയും ജനപ്രീതിയും: പ്രബോധകർ നേരിടുന്ന പരീക്ഷണങ്ങൾ

ഒരു പ്രബോധകൻ തന്റെ ക്ലാസ്സുകളിലെ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ കണ്ട് ശീലിച്ചവനായിരിക്കാം. അയാൾ ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രഭാഷണത്തിനായി പോകുമ്പോൾ വിമാനത്താവളത്തിലെ വൻ സ്വീകരണവും വൻ ജനക്കൂട്ടവുമൊക്കെ മനസ്സിൽ കണ്ടായിരിക്കും പോകുന്നത്. എന്നാൽ അവിടെ എത്തുമ്പോൾ വെറും 20 ആളുകൾ മാത്രമാണ് ഉള്ളതെങ്കിൽ അയാളുടെ ഹൃദയത്തിൽ സങ്കടവും പ്രയാസവുമുണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ, അത് വ്യക്തമാക്കുന്നത് അയാളുടെ ഇഖ്‌ലാസിലെ ഗുരുതരമായ പാളിച്ചയെയാണ്. അയാളുടെ ബന്ധം അല്ലാഹുവോടായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ആ ജനക്കൂട്ടത്തോടായിരുന്നു! എന്നാൽ അവിടെ 20 ആളുകളോ 20,000 ആളുകളോ ഇരുന്നാലും അയാൾക്കത് ഒരുപോലെയാണെങ്കിൽ അത് പൂർണ്ണമായ ഇഖ്‌ലാസിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. കാരണം അവൻ കൂലി ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ജനങ്ങളിൽ നിന്നല്ല, അല്ലാഹുവിൽ നിന്നാണ്. അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടിയല്ല ഈ കർമ്മങ്ങൾ എന്ന് വരുമ്പോഴാണ് ആളുകൾ കയ്യടിക്കണമെന്നും പ്രകീർത്തിക്കണമെന്നുമുള്ള ആഗ്രഹം ഉടലെടുക്കുന്നത്.

പ്രശസ്തനായ ഒരു പ്രബോധകൻ ഒരു സ്ഥലത്ത് ക്ലാസ്സിനായി വന്നപ്പോൾ, താൻ പ്രതീക്ഷിച്ച ജനക്കൂട്ടമില്ലാത്തതിന്റെ പേരിൽ ക്ലാസ്സെടുക്കാതെ തിരിച്ചുപോയ ഒരു സംഭവമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്! തന്നെ കേൾക്കാൻ വന്ന ആ കുറച്ച് ആളുകളെങ്കിലും അവിടെ കാത്തിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. നബി ﷺ യുടെ അടുക്കൽ അബ്ദുല്ല ഇബ്നു ഉമ്മി മക്തൂം എന്ന അന്ധനായ സ്വഹാബി വന്നപ്പോൾ, സമൂഹത്തിലെ പ്രമാണിമാർക്ക് ഇസ്‌ലാം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന തിരക്കിലായതിനാൽ നബി ﷺ അദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇത് സംബന്ധിച്ച് അല്ലാഹു നബി ﷺ യെ ശാസിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞ വചനം നാം ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്:

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ ۝ أَن جَاءَهُ الْأَعْمَىٰ

“അദ്ദേഹം മുഖം ചുളിക്കുകയും പിന്തിരിഞ്ഞ് കളയുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ അടുത്ത് ആ അന്ധന്‍ വന്നതിനാലാണ് (അങ്ങനെ ചെയ്തത്‌).” [സൂറത്ത് അബസ – 1, 2]

ആ പ്രമാണിമാർ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചാൽ അതൊരു വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കുമല്ലോ എന്ന നല്ല ഉദ്ദേശ്യമായിരുന്നു നബി ﷺ ക്കുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നിട്ടും അല്ലാഹു നബി ﷺ യെ തിരുത്തുകയുണ്ടായി. സത്യം അന്വേഷിച്ചു വരുന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരനിലൂടെയായിരിക്കും ഒരുപക്ഷെ അല്ലാഹു ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബറക്കത്ത് നൽകുന്നത്.

ഇഖ്‌ലാസ് പരിശോധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു മേഖലയാണ് ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഇടപാടുകൾ. ഒരു വിവാഹ സൽക്കാരത്തിന് ക്ഷണം ലഭിക്കുമ്പോൾ അവിടെ പോകുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പന അനുസരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടായിരിക്കണം. എന്നാൽ അവിടെ ചെല്ലുമ്പോൾ തനിക്കൊരു വി.ഐ.പി പരിഗണന ലഭിക്കണമെന്നും, ആളുകൾ തന്റെ ചുറ്റും കൂടണമെന്നും നഫ്സും പിശാചും ആഗ്രഹിച്ചേക്കാം. അവിടെ ചെന്നപ്പോൾ ആരും തന്നെ ഗൗനിച്ചില്ല, തനിക്ക് പ്രത്യേകമായ പരിഗണനയൊന്നും നൽകിയില്ല എന്ന് കണ്ട് ഹൃദയത്തിന് സങ്കടം തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ നിന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ വലിയ മായം കലർന്നിട്ടുണ്ട് എന്ന് നീ തിരിച്ചറിയുക. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഏറ്റവും പിറകിലുള്ള സീറ്റിൽ പോയിരുന്ന് സ്വന്തം നഫ്സിനെ നാം പാഠം പഠിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സലഫുകളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉജ്ജ്വല മാതൃകകൾ

നമ്മുടെ കർമ്മങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർ കാണാതിരിക്കാൻ പരമാവധി നാം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുൻഗാമികളായ സലഫുകൾ ഇരുപത് വർഷത്തോളം രാത്രി എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിച്ചത് അവരുടെ സ്വന്തം ഭാര്യമാർ പോലും അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല! ഭാര്യ ഉറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞതിന് ശേഷം മാത്രം എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിക്കുന്നവരായിരുന്നു അവർ. ഭർത്താവ് രാത്രി കരഞ്ഞ് പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നത് ഭാര്യമാർ അറിഞ്ഞിരുന്നത് നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ തലയിണ നനഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ മാത്രമായിരുന്നു! ചിലർക്ക് പുറത്ത് വർഷങ്ങളോളം വലിയ വ്രണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഭാര്യമാർ പോലും അതറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇവർ തങ്ങളുടെ സൽകർമ്മങ്ങൾ അത്രത്തോളം മറച്ചുവെച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് സ്വന്തം ആരാധനകൾ മക്കളും ഭാര്യയുമൊക്കെ കണ്ട് പുകഴ്ത്തണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ് പലരും.

ഇമാം അഹ്‌മദ് ബിൻ ഹൻബൽ رَحِمَهُ اللَّهُ വിന്റെ ജീവിതം ഇതിനൊരു വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. വലിയൊരു പരീക്ഷണ ഘട്ടം കഴിഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി ലോകമെങ്ങും വ്യാപിച്ചു. അപ്പോൾ ആ പ്രശസ്തിയെ അദ്ദേഹം വലിയൊരു പരീക്ഷണമായിട്ടാണ് കണ്ടത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവൻ ഹൻബൽ കടന്നുവരുമ്പോൾ അദ്ദേഹം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറയുമായിരുന്നു: “അമ്മാവാ, പ്രശസ്തികൊണ്ട് ഞാൻ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.” ഇന്ന് പ്രശസ്തി ലഭിക്കാൻ വേണ്ടി പണം കൊടുത്ത് ആളുകളെ വെച്ച് നാം ഇന്റർനെറ്റിലും ട്വിറ്ററിലുമൊക്കെ പരസ്യം നൽകുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത് എന്നോർക്കണം. അദ്ദേഹം ആളുകളിൽ നിന്നകന്നുമാറി. ഖലീഫ മുതവക്കിലിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള ക്ഷണങ്ങളും പാരിതോഷികങ്ങളും അദ്ദേഹം സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ സ്വാലിഹ് അന്ന് ഖാദിയായിരുന്നു. സ്വാലിഹ് ഖലീഫ നൽകിയ ഭക്ഷണം സ്വീകരിച്ചുവെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇമാം അഹ്‌മദ് رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെയും മകന്റെയും വീടുകൾക്കിടയിൽ ഒരു മതിൽ പണിയുകയും, മരണം വരെ മകന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷണം അദ്ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു! സ്വന്തം ഇഖ്‌ലാസ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങൾ അത്രത്തോളം കഠിനമായിരുന്നു.

മറ്റൊരു വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ഉവൈസുൽ ഖർനി رَحِمَهُ اللَّهُ വിന്റേത്. അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടിയാൽ അദ്ദേഹത്തോട് ദുആ ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടണമെന്ന് നബി ﷺ ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അദ്ദേഹത്തെ അന്വേഷിക്കുകയും ഒടുവിൽ കണ്ടുമുട്ടുകയും ചെയ്തു. തനിക്കുവേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, “താങ്കളെന്നെ വെറുതെ വിടണം, ഞാൻ ആരാണെന്ന് പുറത്താരോടും പറയരുത്” എന്ന് ഉമർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിനോട് അദ്ദേഹം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ ആരും കണ്ടിട്ടില്ല! കൂഫയിൽ വെച്ച് ചിലർ അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ അവിടെ നിന്നും അദ്ദേഹം ഓടിമറയുകയായിരുന്നു. ഇമാം ദഹബി ഇത് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ഇഖ്‌ലാസും കൂട്ടി അദ്ദേഹം ജനങ്ങളിൽ നിന്നും ഓടിയകലുകയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ കാലത്താണ് തന്റെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കും എന്ന് നബി ﷺ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഒരാളറിയുന്നതെങ്കിൽ, അയാൾ ദുആ ചെയ്യാൻ വേണ്ടി മാത്രം ഒരു കട തുറന്ന് ആളുകളെ കാത്തിരിക്കുമായിരുന്നു! അവിടെയാണ് ഇത്തരം സലഫുകളുടെ മഹത്വം നാം തിരിച്ചറിയേണ്ടത്.

കർമ്മങ്ങളിലെ മാലിന്യങ്ങളെയും ഭൗതികമായ ആഗ്രഹങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനാണ് ‘ഇഖ്‌ലാസ്’ എന്ന് പറയുന്നത്. ഇഖ്‌ലാസുള്ള കർമ്മങ്ങൾ വളരെ ചെറുതാണെങ്കിലും അവ വലിയ പാപങ്ങളെയും തിന്മകളെയും തകർത്തുകളയും. വെറും ഒരു ഗ്രാം യുറേനിയം ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന അണുബോംബ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന വലിയ പ്രഹരം പോലെയാണത്! സുന്നത്തായ കാര്യങ്ങളിലുള്ള മിതത്വമാണ് ബിദ്അത്തുകളിലെ കഠിനാധ്വാനത്തേക്കാൾ ഉത്തമം (اقتصاد في سنة، خير من اجتهاد في بدعة). ഏറ്റവും മഹത്തായ സുന്നത്ത് എന്നത് അത് ഇഖ്‌ലാസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു എന്നതാണ്.

നമ്മുടെ വാക്കുകളിലും കർമ്മങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായ ഇഖ്‌ലാസ് നൽകാൻ നാം അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.