ഖവാരിജുകളും ബുഗാത്തുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

ശരീഅത്ത് ചർച്ചകളിൽ, ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ സമാനമെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും വാസ്തവത്തിൽ ഒരേപോലെയല്ലാത്ത ചില പദപ്രയോഗങ്ങളുണ്ട്. അതിൽ പെട്ടതാണ് ഖവാരിജ് (خوارج), ബുഗാത്ത് (بغات) എന്നീ പദങ്ങൾ. മുസ്‌ലിംകളുടെ ഇമാമിനെ (ഭരണാധികാരിയെ) അനുസരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുക എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇവ രണ്ടും സമാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ചില ആളുകൾ ഇവ രണ്ടിനെയും ഒരേപോലെ കാണുന്നു. എന്നാൽ, പണ്ഡിതന്മാർ ഖവാരിജുകളെയും ബുഗാത്തുകളെയും അവയുടെ യാഥാർത്ഥ്യം, അവ രൂപപ്പെടാനുള്ള കാരണം, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിധികൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വേർതിരിച്ചു കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ വിഷയം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. കാരണം, ഈ രണ്ട് പദങ്ങളും കൂട്ടിക്കുഴച്ചാൽ, ഒരാൾക്ക് വിധികൾ തെറ്റായി പ്രയോഗിക്കാൻ കാരണമായേക്കാം. ഏതൊരു ഭരണവിരുദ്ധ (അനുസരണക്കേടിന്റെ) പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ‘ഖവാരിജ്’ എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്നവരുണ്ട്. നേരെമറിച്ച്, ഖവാരിജുകളുടെ വ്യതിയാനങ്ങളെ നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുകയും, അവരെ സാധാരണ ‘ബുഗാത്തു’കൾ മാത്രമായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരുമുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇവ രണ്ടും ഒന്നല്ല എന്നാണ് ശരീഅത്തിന്റെ പ്രമാണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

അല്ലാഹു തന്റെ വചനത്തിൽ പറയുന്നു:

وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا ۖ فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَىٰ فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّىٰ تَفِيءَ إِلَىٰ أَمْرِ اللَّهِ

സത്യവിശ്വാസികളിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ പരസ്പരം പോരടിക്കുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ അവർക്കിടയിൽ രഞ്ജിപ്പുണ്ടാക്കുക. ഇനി അവരിലൊരു വിഭാഗം മറുവിഭാഗത്തിനെതിരിൽ അതിക്രമം കാണിക്കുകയാണെങ്കിൽ (ബുഗാത്ത് ആവുകയാണെങ്കിൽ) ആ അതിക്രമം കാണിക്കുന്ന വിഭാഗത്തോട് അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപനയിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ സമരം ചെയ്യുക. [സൂറത്ത് അൽ ഹുജുറാത്ത് – 9]

ഈ ആയത്തിൽ, പരസ്പരം പോരടിക്കുന്ന ആ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളെയും സത്യവിശ്വാസികൾ (മുഅ്മിനുകൾ) എന്ന് തന്നെയാണ് അല്ലാഹു വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഖവാരിജുകളെക്കുറിച്ച് നബി ﷺ അരുളിയത് ഇപ്രകാരമാണ്:

يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ

വില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പ് തെറിച്ചുപോകും പോലെ അവർ മതത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നതാണ്. [സഹീഹ് ബുഖാരി – 6930, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1064]

ഈ രണ്ട് ദലീലുകളിൽ (തെളിവുകളിൽ) നിന്ന് തന്നെ ബുഗാത്തും ഖവാരിജും ഒരേ ചർച്ചയല്ല എന്ന് വ്യക്തമാണ്.

എന്താണ് ഖവാരിജ്?

‘ഖവാരിജ്’ എന്നത് ‘ഖാരിജി’ (خارجي) എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്; ‘പുറത്തുപോയി’ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ‘ഖറജ’ (خرج) എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് വന്നിട്ടുള്ളത്. മുസ്‌ലിംകളുടെ ഇമാമിനെ അനുസരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയതുകൊണ്ടാണ് അവരെ ഖവാരിജ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, പണ്ഡിതന്മാർ അവർ പുറത്തുപോയി എന്ന വശം മാത്രമല്ല നോക്കിക്കാണുന്നത്. മറിച്ച്, ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള അഖീദപരമായ നാശങ്ങളും അവർ മനസ്സിലാക്കുന്നു. ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യഃ رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു:

والخوارج هم أول من كفّر المسلمين بالذنوب، وكفّروا من خالفهم في بدعتهم، واستحلوا دمه وماله

പാപങ്ങളുടെ പേരിൽ മുസ്‌ലിംകളെ ആദ്യമായി കാഫിറാക്കിയത് ഖവാരിജുകളാണ്. തങ്ങളുടെ ബിദ്അത്തുകളിൽ തങ്ങളോട് എതിർപ്പുള്ളവരെ അവർ കാഫിറാക്കുകയും, അവരുടെ രക്തവും സമ്പത്തും അനുവദനീയമാക്കുകയും ചെയ്തു. [ഇബ്നു തൈമിയ്യഃ, മജ്മൂഉൽ ഫതാവാ 5/199]

ഖവാരിജുകൾ കേവലം ഒരു ഭരണവിരുദ്ധ (വിമത) വിഭാഗം മാത്രമല്ല എന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. നാശമടഞ്ഞ ചിന്താപരമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളുള്ള (ഉസ്വൂലുകളുള്ള) ഒരു വിഭാഗമാണവർ. യാതൊരു അർഹതയുമില്ലാതെ മുസ്‌ലിംകളെ കാഫിറാക്കുക (തക്ഫീർ ചെയ്യുക) എന്നതും അവരുടെ രക്തം ഹലാലാക്കുക എന്നതുമാണ് അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രകടമായ സവിശേഷതകളിൽ ഒന്ന്.

വളരെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ഹദീസിൽ നബി ﷺ അവരുടെ വിശേഷണങ്ങൾ ഇപ്രകാരം വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്:

يَخْرُجُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلاَتَكُمْ مَعَ صَلاَتِهِمْ، وَصِيَامَكُمْ مَعَ صِيَامِهِمْ، وَعَمَلَكُمْ مَعَ عَمَلِهِمْ، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ

ഈ സമുദായത്തിൽ ഒരു വിഭാഗം ആളുകൾ പുറത്തുവരും. അവരുടെ നമസ്കാരങ്ങളുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ നമസ്കാരങ്ങളെ നിങ്ങൾ നിസ്സാരമായി കാണും; അവരുടെ നോമ്പുകളുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ നോമ്പുകളെയും, അവരുടെ കർമ്മങ്ങളുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളെയും നിങ്ങൾ നിസ്സാരമായി കാണും. അവർ ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യും, എന്നാൽ അത് അവരുടെ തൊണ്ടക്കുഴികൾ കടക്കുകയില്ല. വില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പ് തെറിച്ചുപോകും പോലെ അവർ മതത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നതാണ്. [സഹീഹ് ബുഖാരി – 6930, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1064]

ഖവാരിജുകൾ എപ്പോഴും ആരാധനകളും മതപരമായ ആവേശവും പ്രകടിപ്പിക്കാറുണ്ട് എന്ന് ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ആ ആവേശം ശരിയായ ധാരണയുടെ (മനസ്സിലാക്കലിന്റെ) മേലല്ല പടുത്തുയർത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.

ഖവാരിജുകളുടെ ഉത്ഭവം

നബി ﷺ യുടെ കാലത്തുതന്നെ ഖവാരിജുകളുടെ വിത്ത് മുളച്ചിരുന്നു. ദിൽ ഖുവൈസ്വിറഃ അത്തമീമിയുടെ സംഭവത്തിൽ ഇത് വ്യക്തമാണ്. നബി ﷺ സമ്പത്ത് വീതിച്ചു നൽകിയപ്പോൾ അവൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: “മുഹമ്മദ്, താങ്കൾ നീതി കാണിക്കുക.”

അപ്പോൾ നബി ﷺ അരുളി:

وَيْلَكَ وَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ

നിനക്ക് നാശം! ഞാൻ നീതി കാണിച്ചില്ലെങ്കിൽ പിന്നെ ആരാണ് നീതി കാണിക്കുക? [സഹീഹ് ബുഖാരി – 6933, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1064]

ആ റിപ്പോർട്ടിന്റെ തുടർച്ചയിൽ, ഇത്തരം ആളുകളിൽ നിന്ന് ധാരാളമായി ആരാധനകൾ ചെയ്യുന്ന, എന്നാൽ മതത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്ന ഒരു വിഭാഗം ഉയർന്നുവരുമെന്ന് നബി ﷺ പറയുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട്, തെറ്റിദ്ധാരണ (മോശമായ ചിന്ത), തങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ശരി എന്ന തോന്നൽ, അങ്ങനെ നാശമടഞ്ഞ ധാരണകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിധികൾ കൽപ്പിക്കാനുള്ള ധൈര്യം എന്നിവയാണ് ഖവാരിജുകളുടെ ചിന്താഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

അലി ബിൻ അബീ ത്വാലിബിന്റെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഭരണകാലത്ത് നടന്ന ‘തഹ്കീം’ (മധ്യസ്ഥ ശ്രമം) സംഭവത്തിന് ശേഷമാണ് അവർ വലിയൊരു വിഭാഗമായി ഉയർന്നുവന്നത്. അലിയുടെ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് അവർ പുറത്തുപോകുകയും, അലിയെയും തഹ്കീം സ്വീകരിച്ച മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളെയും അവർ കാഫിറാക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെനിന്നാണ് അവർ ഖവാരിജുകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്.

അഹ്‌മദ് ബിൻ അലി അസ്സമീലി അസീരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു:

الخوارج؛ لأنهم يغلون في الدين ويكفرون المسلمين بالذنوب التي لم يجعلها الإسلام مكفرة، وقد خرجوا في زمن علي بن أبي طالب

ഖവാരിജുകൾ; കാരണം അവർ മതത്തിൽ അതിരുകവിയുന്നവരാണ്. ഇസ്‌ലാം ഒരാളെ കാഫിറാക്കാത്ത പാപങ്ങളുടെ പേരിൽ അവർ മുസ്‌ലിംകളെ കാഫിറാക്കുന്നു. അലി ബിൻ അബീ ത്വാലിബിന്റെ കാലത്താണ് അവർ പുറത്തുവന്നത്. ^{[അഹ്‌മദ് ബിൻ അലി അസ്സമീലി അസീരി, ‘മൻഹജുശ്ശൈഖ് അബ്ദുറസാഖ് അഫീഫി വ ജുഹൂദുഹു ഫീ തഖ്‌രീരിൽ അഖീദഃ വ റദ്ദ് അലൽ മുഖാലിഫീൻ’, പേജ് 614]}

എന്താണ് ബുഗാത്ത്?

‘ബുഗാത്ത്’ (بغات) എന്നത് ‘ബാഗിൻ’ (باغٍ) എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. അതിക്രമം കാണിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ അതിരുകവിയുക എന്നർത്ഥം വരുന്ന ‘അൽ-ബഗ്‌യ്’ (البغي) എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് വന്നിട്ടുള്ളത്.

ഫിഖ്ഹീ സാങ്കേതിക ശബ്ദത്തിൽ, ശരിയാണെന്ന് അവർ കരുതുന്ന വല്ല വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെയും (തഅ്‌വീൽ) അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇമാമിനെ അനുസരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്ന, ശക്തിയുള്ള മുസ്‌ലിംകളാണ് ബുഗാത്ത്. ശൈഖ് യാസിർ ബിൻ അഹ്‌മദ് ബിൻ ബദ്ർ അന്നജ്ജാർ അദ്ദിംയാത്വി തന്റെ ‘മൗസൂഅത്തുൽ ഫിഖ്ഹി അലൽ മദാഹിബിൽ അർബഅഃ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:

وقالَ الحَنابلةُ: البُغاةُ: قومٌ مِنْ أهلِ الحَقِّ يَخرجونَ عن قَبضةِ الإمامِ ويَرومونَ خَلْعَه لتأويلٍ سائغٍ

ഹനാബിലകൾ (ഹൻബലി മദ്‌ഹബുകാർ) പറയുന്നു: ‘ന്യായമായതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന വല്ല വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെയും പേരിൽ ഇമാമിന്റെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുകയും അദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അഹ്‌ലുൽ ഹഖിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വിഭാഗമാണ് ബുഗാത്ത്.’ ^{[ശൈഖ് യാസിർ ബിൻ അഹ്‌മദ് ബിൻ ബദ്ർ അന്നജ്ജാർ അദ്ദിംയാത്വി, ‘മൗസൂഅത്തുൽ ഫിഖ്ഹി അലൽ മദാഹിബിൽ അർബഅഃ’ 6/21]}

ഈ നിർവ്വചനം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. കാരണം, ബുഗാത്തുകളെ അടിസ്ഥാനപരമായി മുസ്‌ലിംകളായിത്തന്നെയാണ് വിധിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ തിരിഞ്ഞതുകൊണ്ടോ യുദ്ധം ചെയ്തതുകൊണ്ടോ മാത്രം അവർ ഇസ്‌ലാമിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നില്ല. മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച സൂറത്ത് അൽ ഹുജുറാത്തിലെ 9-ാമത്തെ ആയത്താണ് ഇതിനുള്ള തെളിവ്. പരസ്പരം പോരടിക്കുന്ന ആ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളെയും സത്യവിശ്വാസികൾ (മുഅ്മിനുകൾ) എന്ന് തന്നെയാണ് അല്ലാഹു വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇമാം നവവി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു:

وَلَا يُكَفَّرُونَ بِالْبَغْيِ

ബുഗാത്ത് (അതിക്രമം) കാണിച്ചതിന്റെ പേരിൽ അവരെ കാഫിറാക്കപ്പെടുന്നതല്ല. ^{[അന്നവവി, റൗദത്തുത്ത്വാലിബീൻ വ ഉംദത്തുൽ മുഫ്തീൻ 10/50]}

അതുകൊണ്ട്, ഭരണാധികാരികൾക്കെതിരെ തിരിയുന്ന മുസ്‌ലിംകളാണ് ബുഗാത്ത്; എന്നാൽ ഖവാരിജുകളുടെ അഖീദയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല അവർ അത് ചെയ്യുന്നത്.

ബുഗാത്ത് എന്ന ചർച്ച എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്?

ആയുധമെടുക്കുന്ന മുസ്‌ലിം വിഭാഗങ്ങളെ നേരിടുന്നതിൽ സ്വഹാബത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നും ഖുർആനിൽ നിന്നുമാണ് ബുഗാത്ത് എന്ന ചർച്ച കടന്നുവരുന്നത്. കാരണം ഇമാമിനെതിരെ പുറത്തുവരുന്ന എല്ലാവർക്കും ഒരേ വിധിയല്ല നൽകുന്നത്. ചിലർ കൊള്ളക്കാരായിരിക്കും, ചിലർ ഖവാരിജുകൾ ആയിരിക്കും, മറ്റുചിലർ ബുഗാത്തുകൾ ആയിരിക്കും.

അതുകൊണ്ടാണ് ഫുഖഹാക്കൾ (ഫിഖ്ഹ് പണ്ഡിതന്മാർ) ‘അഹ്കാമുൽ ബുഗാത്ത്’ (ബുഗാത്തുകളുടെ വിധികൾ) എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രത്യേക അധ്യായം തന്നെ രചിച്ചത്. ബുഗാത്ത് വിഭാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിധികൾ, എപ്പോഴാണ് അവരെ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്, എപ്പോഴാണ് അവരോട് യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത്, അവരോട് എങ്ങനെയാണ് പെരുമാറേണ്ടത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ അവർ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. ശൈഖ് സുലൈമാൻ ബിൻ മുഹമ്മദ് അല്ലുഹൈമിദ് رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘ദുറൂസ് ഫിഖ്ഹിയ്യഃ (അൽ-ഫിഖ്ഹു കാമിലൻ)’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു:

البغاة جمع باغ، وهو لغة: الظلم ومجاوزة الحد، سموا بذلك لظلمهم وعدولهم عن الحق. واصطلاحاً: هم الخارجون على الإمام بتأويل سائغ ولهم شوكة

ബുഗാത്ത് എന്നത് ‘ബാഗിൻ’ എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. ഭാഷാപരമായി അതിനർത്ഥം അതിക്രമം കാണിക്കുക, അതിരുകവിയുക എന്നാണ്. അവരുടെ അതിക്രമം കാരണത്താലും സത്യത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചതുകൊണ്ടുമാണ് അവരെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ: ന്യായമായതെന്ന് അവർ കരുതുന്ന ഒരു വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ (തഅ്‌വീൽ) അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇമാമിനെതിരെ പുറത്തുവന്നവരാണവർ; അവർക്ക് സ്വന്തമായി ശക്തിയുമുണ്ടായിരിക്കും. ^{[ശൈഖ് സുലൈമാൻ ബിൻ മുഹമ്മദ് അല്ലുഹൈമിദ്, ദുറൂസ് ഫിഖ്ഹിയ്യഃ (അൽ-ഫിഖ്ഹു കാമിലൻ) 5/193]}

ഇതിൽ നിന്ന് ബുഗാത്തിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതലും ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിലാണെന്ന് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഖവാരിജുകളെക്കുറിച്ച് അഖീദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലാണ് കൂടുതലും ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. അവ രണ്ടും ഒന്നല്ല എന്ന് ഇത് തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഖവാരിജും ബുഗാത്തും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ

ഖവാരിജുകൾക്ക് അഖീദപരമായ വ്യതിയാനങ്ങളുണ്ട് എന്നതാണ് ഇവ തമ്മിലുള്ള ഏറ്റവും വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം. എന്നാൽ ബുഗാത്തുകൾക്ക് അങ്ങനെയുണ്ടായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. ഖവാരിജുകൾ ഇമാമിനെതിരെ പുറത്തുവരുന്നത് നാശമടഞ്ഞ വിശ്വാസങ്ങളുമായാണ്. അവർ അന്യായമായി മുസ്‌ലിംകളെ കാഫിറാക്കുന്നു, വൻപാപങ്ങളെ കുഫ്‌റായി കണക്കാക്കുന്നു, മുസ്‌ലിംകളുടെ രക്തം ഹലാലാക്കുന്നു. എന്നാൽ ബുഗാത്തുകളാകട്ടെ, വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെയോ, സംശയങ്ങളുടെയോ, അല്ലെങ്കിൽ ചില പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങളുടെയോ പേരിലാണ് പുറത്തുവരുന്നത്; അല്ലാതെ ഖവാരിജുകളെപ്പോലെ തക്ഫീർ (കാഫിറാക്കുക) എന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് പണ്ഡിതന്മാർ ഖവാരിജുകളെ ഫിർഖകളുടെയും അഖീദയുടെയും അധ്യായങ്ങളിൽ ചർച്ച ചെയ്തത്, എന്നാൽ ബുഗാത്തുകളെ പൊതുവെ ഫിഖ്ഹിന്റെ അധ്യായങ്ങളിലാണ് ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.

അവരുടെ വിധികളിലാണ് അടുത്ത വ്യത്യാസം കാണാൻ കഴിയുന്നത്. സൂറത്ത് അൽ ഹുജുറാത്തിലെ 9-ാമത്തെ ആയത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയതുപോലെ ബുഗാത്തുകളെ സത്യവിശ്വാസികളായി തന്നെയാണ് വിധിക്കുന്നത്. ഖവാരിജുകളുടെ കാര്യമെടുത്താൽ, അവർ കാഫിറുകളാണോ അല്ലയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അവർ കാഫിറുകളല്ല (മുത്‌ലഖായി കാഫിറുകളല്ല) എന്നാണ് ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്; അവർ തികച്ചും വഴിപിഴച്ച അഹ്‌ലുൽ ബിദ്അത്തിൽ പെട്ടവരാണെങ്കിലും ശരി.

ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ അബ്ദില്ലാഹ് അർറാജിഹി പറയുന്നു:

إن الخوارج ليسوا كفاراً

തീർച്ചയായും ഖവാരിജുകൾ കാഫിറുകളല്ല (ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായപ്രകാരം). ^{[ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ അബ്ദില്ലാഹ് അർറാജിഹി, ശറഹു കിതാബിസ്സുന്നഃ ലിൽ ബർബഹാരി 10/38]}

എങ്കിലും, ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും അവരെ പൂർണ്ണമായി (മുത്‌ലഖായി) കാഫിറാക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അവരുടെ അപകടം വളരെ വലുതാണ്. കാരണം അവർ മതത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം മുസ്‌ലിംകളുടെ സമാധാനവും നശിപ്പിക്കുന്നു. മുസ്‌ലിംകളോടുള്ള അവരുടെ സമീപനത്തിലാണ് മറ്റൊരു വ്യത്യാസം കാണാൻ കഴിയുന്നത്. നബി ﷺ അരുളി:

يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ

അവർ മുസ്‌ലിംകളെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ബിംബാരാധകരെ വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. [സഹീഹ് ബുഖാരി – 3344, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1064]

ഇത് ഖവാരിജുകളുടെ വലിയൊരു അടയാളമാണ്. അവർ മുസ്‌ലിംകളോട് കർക്കശമായി പെരുമാറുന്നു, എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിന്റെ യഥാർത്ഥ ശത്രുക്കളോട് അവർ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നില്ല. എന്നാൽ ബുഗാത്തുകളാകട്ടെ, ഇമാമിനോടോ മറ്റ് മുസ്‌ലിം വിഭാഗങ്ങളോടോ അവർ യുദ്ധം ചെയ്തേക്കാമെങ്കിലും, തക്ഫീർ ചെയ്യുക, മുസ്‌ലിംകളുടെ രക്തം ഹലാലാക്കുക എന്നീ അടിസ്ഥാനങ്ങളിലല്ല അവരത് ചെയ്യുന്നത്.

മറ്റൊരു വ്യത്യാസം, ഭരണാധികാരിക്കെതിരെ തിരിയുന്ന എല്ലാവരെയും നേരിട്ട് ഖവാരിജ് എന്ന് വിളിക്കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നതാണ്. അയാൾ ബുഗാത്ത് ആകാം, കൊള്ളക്കാരനാകാം, അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ കുറ്റവാളിയാകാം. അതുകൊണ്ട്, ഖവാരിജ് എന്ന പദം തോന്നുംപടി ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല.

ഇബ്നു തൈമിയ്യഃ رَحِمَهُ اللَّهُ ഖവാരിജുകളെ മറ്റ് ഭരണവിരുദ്ധ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇപ്രകാരം വിശദീകരിക്കുന്നു: സുന്നത്തിൽ നിന്നും ജമാഅത്തിൽ നിന്നും പുറത്തുപോകുന്നവരും, തങ്ങളോട് എതിർപ്പുള്ളവരെ കാഫിറാക്കുന്നവരുമാണ് ഖവാരിജുകൾ. ^{[ഇബ്നു തൈമിയ്യഃ, മജ്മൂഉൽ ഫതാവാ 28/497-500].} ഖവാരിജുകൾക്ക് അവരുടേതായ പ്രത്യേക സവിശേഷതകളുണ്ടെന്നും, അത് എല്ലാ ബുഗാത്തുകൾക്കും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല എന്നും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഖവാരിജുകളുടെ അപകടം വളരെ വലുതാണ്

ബുഗാത്തുകളെക്കാൾ അപകടകാരികൾ ഖവാരിജുകളാണ്. കാരണം, അവർ വെറുതെ കുഴപ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്, മറിച്ച് മതപരമായ സംശയങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്നു. ആരാധനകൾ, മതപരമായ ആവേശം, അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമം നടപ്പിലാക്കൽ എന്നിവയുടെ പേരുപറഞ്ഞാണ് അവർ സംസാരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ അതിന്റെ പിന്നിലുള്ളത് നാശമടഞ്ഞ ധാരണകളാണ്.

അതുകൊണ്ടാണ് നബി ﷺ അവർക്കെതിരെ വളരെ ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത്. അവിടുന്ന് ﷺ അരുളി:

لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ عَادٍ

ഞാൻ അവരെ (ഖവാരിജുകളെ) കണ്ടെത്തുകയാണെങ്കിൽ ആദ് സമുദായം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് പോലെ തീർച്ചയായും ഞാൻ അവരെ കൊലപ്പെടുത്തും. [സഹീഹ് ബുഖാരി – 3344, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1064]

ഖവാരിജുകൾ വെറുമൊരു സാധാരണ ഭരണവിരുദ്ധ വിഭാഗമല്ല എന്ന് ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ നിലപാട്

ഈ വിഷയത്തിൽ അഹ്‌ലുസ്സുന്നഃ മിതമായ നിലപാടാണ് (മധ്യനിലപാടാണ്) സ്വീകരിക്കുന്നത്. അവർ ഒരിക്കലും അതിക്രമത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ഭരണാധികാരികളുടെ അതിക്രമങ്ങളെ നേരിടുന്നതിൽ അവർ ഖവാരിജുകളുടെ വഴി സ്വീകരിക്കുന്നുമില്ല. ശർഇയ്യായ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഭരണാധികാരികളെ ഉപദേശിക്കാനും, വ്യക്തമായ കുഫ്‌റിലേക്ക് (കുഫ്‌ർ ബവ്വാഹ്) എത്തിച്ചേരാത്ത അതിക്രമങ്ങളിൽ ക്ഷമിക്കാനും, മുസ്‌ലിംകളുടെ രക്തം സംരക്ഷിക്കാനും, അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തമായ തെളിവുള്ള, നഗ്നമായ കുഫ്‌ർ കണ്ടാലല്ലാതെ ഭരണാധികാരിക്കെതിരെ പുറത്തുപോകാതിരിക്കാനും അഹ്‌ലുസ്സുന്നഃ കൽപ്പിക്കുന്നു. നബി ﷺ അരുളി:

إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ فِيهِ مِنَ اللَّهِ بُرْهَانٌ

അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തമായ തെളിവ് നിങ്ങളുടെ പക്കലുള്ളതായ, നഗ്നമായ കുഫ്‌ർ നിങ്ങൾ കണ്ടാലല്ലാതെ (നിങ്ങൾ അനുസരണക്കേട് കാണിക്കരുത്). [സഹീഹ് ബുഖാരി – 7056, സഹീഹ് മുസ്‌ലിം – 1709]

അതുകൊണ്ട് അഹ്‌ലുസ്സുന്നയുടെ മാർഗ്ഗം എന്നത് വികാരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പടുത്തുയർത്തിയ ഭരണവിരുദ്ധ നീക്കങ്ങളോ, മുസ്‌ലിംകളുടെ രക്തത്തെ നിസ്സാരമായി കാണലോ അല്ല.

സംഗ്രഹം

മുകളിലെ ചർച്ചകളിൽ നിന്ന്, ഖവാരിജ്, ബുഗാത്ത് എന്നീ രണ്ട് പദങ്ങളും ഒന്നല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം; മുസ്‌ലിംകളുടെ ഇമാമിനെ അനുസരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുക എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇവ രണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പോലും.

നാശമടഞ്ഞ വിശ്വാസങ്ങളുമായി, പ്രത്യേകിച്ചും മുസ്‌ലിംകളെ തക്ഫീർ ചെയ്യുകയും അവരുടെ രക്തം ഹലാലാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന വിശ്വാസവുമായി ഇമാമിനെതിരെ പുറത്തുവരുന്ന വിഭാഗമാണ് ഖവാരിജുകൾ. അതുകൊണ്ട്, ഖവാരിജ് എന്നത് ഒരേസമയം അഖീദയിലുമുള്ള മൻഹജിലുമുള്ള വ്യതിയാനമാണ്.

എന്നാൽ സംശയങ്ങളുടെയോ ചില പ്രത്യേക വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെയോ പേരിൽ ഇമാമിനെതിരെ പുറത്തുവരുന്ന മുസ്‌ലിംകളാണ് ബുഗാത്തുകൾ. അവർ ഭരണവിരുദ്ധ നീക്കങ്ങളും അതിക്രമങ്ങളും കാണിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവരെ സത്യവിശ്വാസികളായി (മുഅ്മിനുകളായി) തന്നെയാണ് വിധിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയുക എന്നത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യമാണ്. അപ്പോൾ ഒരാൾക്കും മറ്റുള്ളവരെ തെറ്റായി മുദ്രകുത്താൻ സാധിക്കില്ല; അതുപോലെ ഖവാരിജുകളുടെ അപകടത്തെ നിസ്സാരവൽക്കരിക്കാതിരിക്കാനും, ശരീഅത്തിന്റെ വിശദീകരണമനുസരിച്ച് വിധികൾ അതാതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നൽകാനും ഇത് സഹായിക്കും.

ഏറ്റവും ശരിയായത് അല്ലാഹുവിന് നന്നായി അറിയാം.