ശൈഖ് ഡോ. സ്വാലിഹ് ബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് അൽ-ഉസൈമി – വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തൽ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
സർവ്വസ്തുതിയും അല്ലാഹുവിനാണ്. മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവരൊക്കെയും അവനെ മഹത്വപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വിജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഓരോ പഠിതാവും അവനിലേക്ക് നടന്നടുക്കുന്നു.
അല്ലാഹു അല്ലാതെ ആരാധനക്ക് അർഹനായി മറ്റാരുമില്ലെന്ന് ഞാൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. അവൻ ഏകനാണ്, അവന് പങ്കുകാരില്ല. ശിർക്കിന്റെ കെണിയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കുന്ന സാക്ഷ്യമാണത്. അതുവഴി വിനാശത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷ ഞങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധമാവുകയും ചെയ്യും. നിശ്ചയം, മുഹമ്മദ് ﷺ അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമയും ദൂതനുമാണെന്നും ഞാൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. സന്മാർഗ്ഗവും സത്യദീനുമായി തന്റെ റബ്ബ് അദ്ദേഹത്തെ അയച്ചു. ബഹുദൈവവിശ്വാസികൾ വെറുത്താലും മറ്റെല്ലാ ദീനുകളേക്കാളും അതിനെ വിജയിപ്പിക്കാനായി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം തന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കുകയും അത് നിർവഹിക്കുകയും, വിശ്വസിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെട്ട അമാനത്ത് കൈമാറുകയും അത് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബോധനം കൊണ്ട് ഏറ്റവും വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ സ്ഥാപിതമായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് സംശയങ്ങളും വാശിയേറിയ തർക്കങ്ങളും (കുതർക്കങ്ങളും) ഇല്ലാതായി.അങ്ങനെ വെണ്മയാർന്ന നേർവഴിയും തിളക്കമാർന്ന സുന്നത്തും അദ്ദേഹം ഞങ്ങൾക്ക് അനന്തരമായി നൽകി. അതിൽ അന്വേഷകൻ വഴിപിഴച്ചു പോകുകയില്ല, അതിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചം തേടുന്നവൻ തടയപ്പെടുകയുമില്ല. പഠിക്കുകയും പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവരുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ സ്വലാത്തും സലാമും അദ്ദേഹത്തിലും കുടുംബത്തിലും സ്വഹാബികളിലും വർഷിക്കുമാറാകട്ടെ.
വിജ്ഞാനം തലമുറകളായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മഹത്തായ ഒരു അനന്തര സ്വത്താണ്. ഉന്നതി തേടുന്നവർക്ക് അതല്ലാതെ മറ്റൊരു ലക്ഷ്യമില്ല. അതല്ലാത്ത മറ്റൊന്നും അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല. അതെങ്ങനെ ആവാതിരിക്കും?! അതു മുഖേനയാണ് ഇഹപര സൗഭാഗ്യവും ഇരുജീവിതങ്ങളിലെ സന്തോഷവും കരസ്ഥമാവുന്നത്.
അത് അസ്തിത്വത്തിന്റെ മഹത്വവും, താഴ്വാരങ്ങളുടെയും കുന്നുകളുടെയും പ്രകാശവുമാണ്. മഹാന്മാരുടെ ആഭരണവും കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദവുമാണ്. അതിലേക്ക് ചായുന്നവൻ സൗഭാഗ്യം നേടി, അതുമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ നേട്ടമുണ്ടാക്കി, അതിന് വഴങ്ങുന്നവൻ സുരക്ഷിതനായി.
അതൊരു വിൽപനച്ചരക്കായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനായി വലിയ സമ്പാദ്യങ്ങൾ ചെലവഴിക്കപ്പെടുമായിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അത് ആകാശത്തേക്ക് കയറുന്ന ഒന്നായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഉന്നതരായ ആത്മാക്കൾ അതിലേക്ക് കുതിക്കുമായിരുന്നു.
അത് കച്ചവടങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ലാഭകരമായതും, അഭിമാനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതുമാണ്. അതിന്റെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഏറ്റവും ആദരണീയമായ പാരമ്പര്യങ്ങളാണ്, അതിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ ഏറ്റവും പ്രശംസനീയമായ ഉറവിടങ്ങളാണ്. അതിനാൽ, അതിനുവേണ്ടി സ്വയം പ്രേരിപ്പിക്കുകയും, തന്റെ ആത്മാവിന്റെ വാഹനത്തെ അതിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്. അതിൽ നിന്ന് വിരക്തി കാണിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ വിരക്തനാക്കപ്പെടുകയോ, അതിൽ നിന്ന് അകലുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അകറ്റപ്പെടുകയോ ചെയ്തവൻ പരാജിതനാണ്. അവന്റെ മൂക്ക് വിജ്ഞാനത്തിന്റെ സുഗന്ധം ശ്വസിക്കാനാവാത്ത വിധം അടഞ്ഞതാണ്. അവന്റെ പിരടിയിലെ മുദ്ര ഇതാണ്: ‘ഇവൻ അനുഗ്രഹങ്ങൾ തടയപ്പെട്ട അടിമയാണ്’.
വിജ്ഞാനം, വിജയിയായ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു, ഒരു കാവൽക്കാരനോ അനുവാദമോ കൂടാതെ. പരാജിതൻ അവന്റെ പരാജയം കാരണം അതിനെ തള്ളിക്കളയുന്നു. അല്ലാഹുവേ, ഈ പരാജയം കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ നീ പരീക്ഷിക്കരുതേ.
നിശ്ചയം, മനസ്സിന് സന്തോഷം നിറക്കുന്നതും, ഹൃദയത്തിന് വിശാലത നൽകുകയും അതിനെ പ്രകാശപൂരിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്; ജനങ്ങൾ വിജ്ഞാന സദസ്സുകളിലേക്ക് മുന്നിടുന്നതും അതിന്റെ നേരായ പാത അന്വേഷിക്കുന്നതും.
അതിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയതും സത്യസന്ധവുമായ തെളിവ്: വിജ്ഞാന ദർസുകളുടെ വർദ്ധനവും പഠന കോഴ്സുകളുടെ തുടർച്ചയുമാണ്. മുഅ്മിനുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ മാധുര്യവും, കാഫിറുകളുടെയും മുനാഫിഖുകളുടെയും തൊണ്ടയിൽ ഒരു മുള്ളുമായി അത് നിലകൊള്ളുന്നു. ദർസുകൾ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, കാൽമുട്ടുകൾ (വിജ്ഞാനത്തിനായി) വിനയത്തോടെ മടക്കിയിരിക്കുന്നു, വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഉദിച്ചുയരുന്നു, ആത്മാക്കൾ അതിനായി കൊതിക്കുന്നു. ശൈഖുമാർ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മുത്തുകൾ പുറത്തെടുക്കുന്നു, വിദ്യാർത്ഥികൾ അതിന്റെ മാല കോർക്കുന്നു.
ഈ മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കും, വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകുന്ന തലമുറകൾക്കും ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നന്മകളിൽ പെട്ടതാണ്, വിജ്ഞാനം കരസ്ഥമാക്കുന്നതിന്റെ രഹസ്യത്തിലേക്ക് അവർക്ക് മാർഗ്ഗദർശനം നൽകുക എന്നത്. അത് അവരുടെ പ്രതീക്ഷകൾക്ക് വിജയം നൽകുകയും, അവരെ സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യും. അഭിപ്രായങ്ങളുടെ മരുഭൂമിയിലും തന്നിഷ്ടങ്ങളുടെ ഇരുട്ടിലും നഷ്ടപ്പെട്ടു പോകുന്നതിൽ നിന്ന് അവരോടുള്ള കാരുണ്യമാണിത്.
ഈ അടിസ്ഥാനം പ്രാവർത്തികമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി – അല്ലയോ മുഅ്മിനുകളെ – വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരം മനോഹരമായിരിക്കുന്നു. കാരണം, ഒരു അടിമക്ക് വിജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഓഹരി, അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അതിനോടുള്ള മഹത്വത്തിനും ആദരവിനും അനുസരിച്ചായിരിക്കും. ആരുടെ ഹൃദയം വിജ്ഞാനത്തോടുള്ള മഹത്വവും ആദരവും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞുവോ, അവൻ അതിനൊരു പാത്രമാകാൻ യോഗ്യനായി. ഹൃദയത്തിൽ വിജ്ഞാനത്തോടുള്ള ഭയഭക്തി കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച്, അടിമക്ക് അതിൽ നിന്നുള്ള ഓഹരിയും കുറയും. അവസാനം ചില ഹൃദയങ്ങളിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരംശം പോലുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ വരും.
ആര് വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തിയോ, അവന്റെ മേൽ അതിന്റെ പ്രകാശങ്ങൾ വെളിപ്പെടും. അതിന്റെ വിവിധ ശാഖകളിൽ നിന്നുള്ള ദൂതന്മാർ അവനിലേക്ക് വന്നെത്തും. അത് സ്വീകരിക്കുന്നതിനപ്പുറം അവന്റെ ഇച്ഛാശക്തിക്ക് മറ്റൊരു ലക്ഷ്യമുണ്ടാവുകയില്ല. അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നതിലല്ലാതെ അവന്റെ മനസ്സിന് മറ്റൊരാനന്ദം കണ്ടെത്താനാവില്ല. ഇമാം അബൂ മുഹമ്മദ് അദ്-ദാരിമി (الحافظ) ഈ ആശയം ഗ്രഹിച്ചത് പോലെ തോന്നുന്നു. അതുകൊണ്ടാണദ്ദേഹം തന്റെ ‘അൽ-മുസ്നദ് അൽ-ജാമിഅ്’ എന്ന് പേരുള്ള ‘സുനനി’ലെ ‘കിതാബുൽ ഇൽമ്’ (വിജ്ഞാനത്തിന്റെ അദ്ധ്യായം) അവസാനിപ്പിച്ചത് ‘വിജ്ഞാനത്തെ ആദരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബാബ്’ കൊണ്ടാണ്.
വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിനും ആദരിക്കുന്നതിനും ഏറ്റവും സഹായകമായ കാര്യം, അതിനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനങ്ങൾ (معاقد تعظيمه) അറിയലാണ്. അവ ഹൃദMയത്തിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്വം ഉറപ്പിക്കുന്ന സമഗ്രമായ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളാണ്. ആര് അവയെ മുറുകെ പിടിച്ചുവോ, അവൻ വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവനും ആദരിക്കുന്നവനുമായി.
ആര് അവയെ പാഴാക്കിയോ, അവൻ സ്വന്തത്തെ തന്നെയാണ് പാഴാക്കിയത്, തന്റെ തന്നിഷ്ടത്തെയാണ് അവൻ അനുസരിച്ചത്. അതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞാൽ അവൻ അവനെയല്ലാതെ മറ്റാരെയും കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല. (ഒരു അറബി പഴഞ്ചൊല്ല്:) ‘നിന്റെ കൈകൾ തന്നെയാണ് കെട്ടിയത്, നിന്റെ വായ തന്നെയാണ് ഊതിയത്’. ആര് വിജ്ഞാനത്തെ ആദരിക്കുന്നില്ലയോ, വിജ്ഞാനം അവനെയും ആദരിക്കുകയില്ല.
അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്ന ഇരുപത് അടിസ്ഥാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് (معقداً) നാം സംസാരിക്കുന്നതാണ്. അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാതെ തന്നെ. കാരണം ഈ സന്ദർഭം അതിന് യോജിച്ചതല്ല. ഓരോ അടിസ്ഥാനത്തിന്റെയും പൂർണ്ണമായ വിശദീകരണത്തിന് ദീർഘമായ സമയം ആവശ്യമാണ്. ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഒരു ഉൾക്കാഴ്ചയും ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ്. ഉപകാരപ്പെടുന്ന നിലയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന അൽപം, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അധികത്തെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്.
അതിനാൽ, ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയൊരു പങ്ക് നീ സ്വീകരിക്കുക. എങ്കിൽ വിജ്ഞാന ശാഖകളുടെ പൂന്തോപ്പുകളിൽ നിന്നും വിജ്ഞാനങ്ങളുടെ ആരാമങ്ങളിൽ നിന്നും നിനക്ക് പൂർണ്ണമായ ഓഹരി ലഭിക്കും. ഹൃദയങ്ങൾ മറക്കപ്പെടുകയും മനസ്സുകൾ ദുർബലമാവുകയും ചെയ്ത ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ വാദങ്ങളിലേക്ക് ചാഞ്ഞുപോകുന്നത് നീ സൂക്ഷിക്കുക. അവർ വാദിച്ചു: ഈ അവസ്ഥകളെല്ലാം അതിരുകവിച്ചിലും തീവ്രതയുമാണ്, അത് സ്വീകാര്യമല്ലാത്ത കാർക്കശ്യമാണ്. അവർക്കും അതിനുമിടയിൽ ഒരു മതിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അതിനൊരു വാതിലുണ്ട്. അതിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് കാരുണ്യവും, പുറംഭാഗത്ത് ശിക്ഷയുമാണ്.
ഈ ആളുകളുടെ വാദത്തിന്, അതിനെ സത്യപ്പെടുത്തുന്ന ശരീഅത്തിന്റെ തെളിവുകളോ, അതിനെ ഉറപ്പിക്കുന്ന ഖദ്റിന്റെ സാക്ഷ്യങ്ങളോ ഇല്ല. മറിച്ച്, അത് മടിയന്റെ ഒഴികഴിവും, കഴിവില്ലാത്തവന്റെ ന്യായവുമാണ്.
വഹ്യ് സാക്ഷിയായ, ആദ്യ തലമുറ നടന്ന ഒരു കാര്യത്തിൽ എവിടെയാണ് അതിരുകവിച്ചിലും തീവ്രതയുമുള്ളത്?! അതിലെ ഓരോ അടിസ്ഥാനവും ഖണ്ഡിതമായ ആയത്ത് കൊണ്ടോ, സത്യപ്പെടുത്തുന്ന സുന്നത്ത് കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ കഴിഞ്ഞുപോയ ഉത്തമ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള അസറുകൾ കൊണ്ടോ സ്ഥിരപ്പെട്ടതാണ്.
അതിന്റെ സത്യസന്ധതയിൽ നിനക്ക് ഉറപ്പാവുകയും, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യവും സന്ദേശവും നീ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്താൽ, മടിയുടെയും അലസതയുടെയും പ്രസംഗത്തിൽ നിന്റെ ഇച്ഛാശക്തി തളർന്നിരിക്കരുത്. അത് നിന്നിലേക്ക് നുഴഞ്ഞുകയറുകയും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യും: ‘ഇവയെല്ലാം സമുദായത്തിലെ സലഫുകളിൽ നിന്നും ഉത്തമരായവരിൽ നിന്നും കഴിഞ്ഞുപോയവരുടെ അവസ്ഥകളാണ്. എവിടെയാണ് ഭൂമി, എവിടെയാണ് ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രക്കൂട്ടം?’ അല്ല, ആരുടെ മനസ്സ് അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഉയർന്നുവോ, അവൻ അത് നേടിയെടുക്കുക തന്നെ ചെയ്യും:
“അവർക്ക് തുല്യരാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും അവരെപ്പോലെയാവുക, നിശ്ചയം, ഉന്നതരെപ്പോലെയാകുന്നത് വിജയമാണ്.”
അതിനാൽ, ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നിന്റെ ഹൃദയത്തെ സാക്ഷിയാക്കുക. അതിലെ ഉദ്ധരണികളെയും ആശയങ്ങളെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുക. അതിന്റെ പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവുമായ അർത്ഥങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. കാരണം, വാക്കുകൾ അർത്ഥങ്ങളുടെ ഖജനാവുകളാണ്.
ഗ്രന്ഥകർത്താവ് തന്റെ ഗ്രന്ഥം ആരംഭിച്ചത് ‘ബസ്മല’, ‘ഹംദല’, അല്ലാഹുവിന്റെ ഏകത്വത്തിനുള്ള സാക്ഷ്യം, മുഹമ്മദ് ﷺ യുടെ രിസാലത്തിനുള്ള സാക്ഷ്യം, നബിﷺ യുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും സ്വഹാബികളുടെയും മേലുള്ള സ്വലാത്ത് എന്നിവ കൊണ്ടാണ്. ഈ നാല് കാര്യങ്ങൾ ഗ്രന്ഥരചനയുടെ മര്യാദകളിൽ പെട്ടതാണെന്നതിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് ഏകാഭിപ്രായമുണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ളത് ‘ബസ്മല’യാണ്. കാരണം, എഴുത്തുകളിലും കത്തുകളിലും നബിﷺ യുടെ സുന്നത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടത് അതാണ്. ഗ്രന്ഥരചനകളും അതിന്റെ സ്ഥാനത്താണ് വരുന്നത്. അതിനാൽ, ഗ്രന്ഥരചനകൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായ മര്യാദ ‘ബസ്മല’ കൊണ്ട് തുടങ്ങലാണ്.
ഗ്രന്ഥകർത്താവ് ‘ഹംദല’യിൽ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്ക്: “(وَسَارَ إِلَيْهِ رَاغِبٌ مُتَعَلَّمُ) അതായത്: വിജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പഠിതാവ് അല്ലാഹുവിലേക്ക് നടന്നു.”
അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള നടത്തം എന്നത് അവന്റെ പാത മുറുകെ പിടിക്കലാണ്; അത് സ്വിറാത്തുൽ മുസ്തഖീമിലൂടെ സഞ്ചരിക്കലാണ്. അബുൽ ഫറജ് ഇബ്നു റജബ് ‘അൽ-മഹജ്ജ ഫീ സൈരിദ്-ദുൽജ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇത് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അപ്പോൾ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ സംസാരത്തിൽ ‘അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള നടത്തം’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, ഇസ്ലാം ദീൻ മുറുകെ പിടിച്ചുകൊണ്ട് സ്വിറാത്തുൽ മുസ്തഖീമിലൂടെ സഞ്ചരിക്കലാണ്.
അതിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരം നടക്കുന്നത്, അടിമ തന്റെ ഹൃദയത്തെ ഇബാദത്തിന്റെ പദവികളിലൂടെ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ്. കാരണം, അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള യാത്ര മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് ഹൃദയവും ഇച്ഛാശക്തിയും കൊണ്ടാണ്, ശരീരം കൊണ്ടല്ല. ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) ‘അൽ-ഫവാഇദ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു: “അറിയുക, നിശ്ചയം അടിമ അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള യാത്രാ പദവികൾ മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് അവന്റെ ഹൃദയവും ഇച്ഛാശക്തിയും കൊണ്ടാണ്, ശരീരം കൊണ്ടല്ല.” അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസാരം അവസാനിച്ചു. ഈ ആശയത്തിൽ ചിലർ പാടി:
“അവനിലേക്കുള്ള ദൂരം താണ്ടുന്നത് ഹൃദയങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്, വാഹനങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾക്ക് മുകളിലൂടെയുള്ള യാത്ര കൊണ്ടല്ല.”
അല്ലാഹുവിന്റെ ഏകത്വത്തിനുള്ള സാക്ഷ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ വാക്കുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു: “(شَهَادَةً نَبْرَأُ بِهَا مِنْ شَرَكِ الإِشْرَاكِ) ശിർക്കിന്റെ കെണിയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ മോചിതരാകുന്ന സാക്ഷ്യം”. ‘ശറക്’ (الشَّرَكُ) എന്നതിലെ ‘റാഅ്’ അക്ഷരത്തിന് ഫത്ഹ് നൽകിയും സുക്കൂൻ നൽകിയും ഉച്ചരിക്കാം. ‘ശറകുൻ’, ‘ശർകുൻ’ എന്നിങ്ങനെ പറയാം. അതിന്റെ അർത്ഥം: വേട്ടക്കാരൻ തന്റെ ഇരയെ പിടിക്കാൻ വേണ്ടി വെക്കുന്ന കെണി എന്നാണ്.
സാഹിത്യകാരന്മാരുടെ മനോഹരമായ വാക്കുകളിൽ പെട്ടതാണ് അവരുടെ ഈ വാക്ക്: “(البِدْعَةُ شَرَكُ الْإِشْرَاكِ) ബിദ്അത്ത് ശിർക്കിന്റെ കെണിയാണ്”. ‘നിഹായത്തുൽ അറബ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കർത്താവും മറ്റുള്ളവരും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതായത്, ബിദ്അത്ത് പിശാച് ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി വെക്കുന്ന കെണികളിൽ ഒന്നാണ്. അവർ അതിൽ കുടുങ്ങിയാൽ, അവൻ അവരെ അതുപയോഗിച്ച് പിടികൂടുകയും, പിന്നീട് ശിർക്കിൽ വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്യും.
മുഹമ്മദ് ﷺ യുടെ രിസാലത്തിനുള്ള സാക്ഷ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ വാക്കുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു: “(وَأَنْدَفَعَتْ بِبَيِّنَاتِهِ الشُّبُهَاتُ وَاللَّجَجُ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് സംശയങ്ങളും തർക്കങ്ങളും ഇല്ലാതായി”. ‘അൽ-ലജജ്’ (اللَّجَجُ) – ‘ലാം’ അക്ഷരത്തിന് ഫത്ഹ് നൽകി – എന്നതിനർത്ഥം: തർക്കത്തിൽ ശഠിച്ചു നിൽക്കലാണ്. എന്നാൽ ‘അൽ-ലുജജ്’ (اللُّجَجُ) – ‘ലാം’ അക്ഷരത്തിന് ളമ്മ് നൽകി – എന്നത് ‘ലുജ്ജ’ എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. അതിന്റെ അർത്ഥം: വിശാലത കാരണം രണ്ട് അറ്റങ്ങളും കാണാത്ത ജലാശയം എന്നാണ്.
പിന്നീട് ഗ്രന്ഥകർത്താവ് വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ ഒരു ലേഖനം പറഞ്ഞു. അതിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്: “(هُوَ شَرَفُ الوُجُودِ، وَنُورُ الأَغْوَارِ وَالنُّجُودِ) അത് അസ്തിത്വത്തിന്റെ മഹത്വവും, താഴ്വാരങ്ങളുടെയും കുന്നുകളുടെയും പ്രകാശവുമാണ്”. അതായത്: അവ രണ്ടിനെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. ‘അൽ-അഗ്വാർ’ (الأَغْوَارُ) എന്നത് ‘ഗൗർ’ (غَوْر) എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. ‘അൻ-നുജൂദ്’ (النُّجُودُ) എന്നത് ‘നജ്ദ്’ (نَجْد) എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. ‘ഗൗർ’ എന്നാൽ ഭൂമിയിലെ താഴ്ന്നതും നിരപ്പായതുമായ പ്രദേശമാണ്. ‘നജ്ദ്’ എന്നാൽ ഭൂമിയിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തിന് പറയുന്ന പേരാണ്. അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ ‘ഗൗർ’ തിഹാമയാണ്, അതിന്റെ ‘നജ്ദ്’ അവിടെ നിന്ന് ഇറാഖ് വരെ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളുമാണ്.
വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം കൂടി പറഞ്ഞു: “(حِلْيَةُ الأَكَابِرِ) മഹാന്മാരുടെ ആഭരണം”. അതായത്: അവരുടെ അലങ്കാരം. ‘ഹിൽയ’ (الحِلْيَةُ) എന്നാൽ അലങ്കരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾക്ക് പറയുന്ന പേരാണ്. അത് രണ്ട് തരമുണ്ട്:
ഒന്ന്: ആന്തരികമായ ആഭരണം (الحِلْيَةُ البَاطِنَةُ). അതിന്റെ സ്ഥാനം ഹൃദയമാണ്. മറ്റൊന്ന്: ബാഹ്യമായ ആഭരണം (الحِلْيَةُ الظَّاهِرَةُ). അതിന്റെ സ്ഥാനം ശരീരത്തിന്റെ പുറംഭാഗമാണ്. വിജ്ഞാനം ആന്തരികമായ ആഭരണത്തിൽ പെട്ടതാണ്. അതിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
അതിനിടയിൽ അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം കൂടി പറഞ്ഞു: “(الدُّرُوسُ مَعْقُودَةٌ، وَالرُّكَبُ مَعْكُوفَةٌ) ദർസുകൾ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, കാൽമുട്ടുകൾ (വിജ്ഞാനത്തിനായി) തടഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു”. അതായത്: തടഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ടത്. ‘ഉകൂഫ്’ (العُكُوفُ) എന്നാൽ ഒരിടത്ത് താമസിക്കുകയും തങ്ങുകയും ചെയ്യലാണ്. അതിൽ പെട്ടതാണ് അല്ലാഹുﷻ യുടെ വാക്ക്: “നിങ്ങൾ പൂജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ പ്രതിമകൾ എന്താകുന്നു?” [അൽ-അൻബിയാഅ്: 52]. അതായത്: നിങ്ങൾ അവയുടെ അടുത്ത് തങ്ങുന്നവരും വിട്ടുപോകാത്തവരുമാണ്.
‘റുകബ്’ (കാൽമുട്ടുകൾ) ‘അക്ഫ്’ ചെയ്യുക എന്നത് അതിന്റെ ചലനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണമല്ല. മറിച്ച്, അതിന്റെ ചലനത്തെക്കുറിച്ച് അവർ പറയുന്നത് ‘സൻയുർ-റുകബ്’ (കാൽമുട്ടുകൾ മടക്കൽ) എന്നാണ്. സിയാദ് ബ്നു വാസ്വിലു സ്സുലമി പറഞ്ഞു:
“അല്ലയോ നാഫിഅ്, കളവായ ഹദീസുകളുടെ തിന്മ, ഒട്ടകത്തെ മുട്ടുകുത്തിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് കാൽമുട്ട് മടക്കുന്നത് നിനക്ക് മതിയാകും.”
അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം കൂടി പറഞ്ഞു: “(الأَشْيَاخُ يَنْتِلُونَ دُرَرَ العِلْمِ) ശൈഖുമാർ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മുത്തുകൾ പുറത്തെടുക്കുന്നു”. അതായത്: അവർ അത് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നു. അതിൽ പെട്ടതാണ് അവരുടെ വാക്ക്: ‘നസലൽ കിനാന’. ‘കിനാന’ എന്നാൽ അമ്പുകൾ വെക്കുന്ന ആവനാഴിയാണ്. അതിലുള്ള അമ്പുകളും മറ്റും പുറത്തെടുത്താൽ ‘നസലൽ കിനാന’ എന്ന് പറയും. അപ്പോൾ ‘അൻ-നസ്ൽ’ എന്നാൽ പുറത്തെടുക്കലാണ്.
പിന്നീട് ഗ്രന്ഥകർത്താവ് പറഞ്ഞു, വിജ്ഞാനം തേടുന്നവർക്ക് ചെയ്യുന്ന നന്മകളിൽ പെട്ടതാണ്, അത് കരസ്ഥമാക്കുന്നതിന്റെ രഹസ്യത്തിലേക്ക് അവർക്ക് മാർഗ്ഗദർശനം നൽകുക എന്നത്. അതാണ് വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തലും ആദരിക്കലും. വിജ്ഞാനം തേടുന്നവൻ അവന്റെ ലക്ഷ്യം നേടുന്നത്, അതിനോടുള്ള അവന്റെ മഹത്വപ്പെടുത്തലിന്റെ തോതനുസരിച്ചായിരിക്കും. ആര് വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തിയോ, അവൻ അത് കരസ്ഥമാക്കുകയും നേടുകയും ചെയ്യും. ആര് അതിനെ വിലവെക്കാതിരിക്കുകയും അതിന്റെ ഖദ്ർ അറിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തോ, അവനിൽ നിന്ന് അത് തടയപ്പെടും.
വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്ക് എത്താൻ ഏറ്റവും സഹായകമായ കാര്യം, അതിനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനങ്ങൾ (معاقد تعظيمه) അറിയലാണ്. ‘മആഖിദു തഅ്ളീമിൽ ഇൽമ്’ കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്: ഹൃദയത്തിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്വം ഉറപ്പിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളാണ്.
ഈ രിസാലയിൽ, വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഇരുപത് അടിസ്ഥാനങ്ങൾ, സംക്ഷിപ്തതയുടെയും അതിവിശദീകരണത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള ഒരു മധ്യമ മാർഗ്ഗത്തിൽ അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. “(ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്) ഒരു ഉൾക്കാഴ്ചയും ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ്. ഉപകാരപ്പെടുന്ന നിലയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന അൽപം, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അധികത്തെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്”. കാരണം, ആത്മാക്കൾ മഹത്വപ്പെടുന്നത് അവ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന്റെ തോതനുസരിച്ചാണ്. വിജ്ഞാനം കേവലം അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും പരപ്പും കൊണ്ട് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല. മറിച്ച്, അത് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത് ഗ്രാഹ്യശക്തിയുടെ പൂർണ്ണതയും പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതും കൊണ്ടാണ്.
ശരീഅത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം: സത്യം കൊണ്ട് സൃഷ്ടികൾക്ക് ഉപകാരം ചെയ്യലാണ്. വാക്കുകൾ വിഘടിപ്പിക്കുന്നത് ചിലപ്പോൾ ഉന്നതമായ ആശയങ്ങൾക്ക് തടസ്സമായേക്കാം. കാരണം, ഉപകാരപ്രദമായ കാര്യങ്ങൾ സമഗ്രമായ വാക്കുകളിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നത് മനസ്സുകളിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും, അതിനെക്കുറിച്ച് ദീർഘമായി സംസാരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രയോജനകരവുമാണ്.
ഈ രിസാലയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട അടിസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നത് ഒരു ശറഇയ്യായ പാതയും, ഉന്നതമായ സുന്നത്തിന്റെ മാർഗ്ഗവുമാണ്. ജനങ്ങൾ അതിനെ ഉപേക്ഷിച്ചത്, അവരുടെ അടുക്കൽ അതിനെ അതിരുകവിച്ചിലും തീവ്രതയുമാക്കി മാറ്റി. ഹൃദയത്തിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്വം ഉറപ്പിക്കുന്ന ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിനെക്കുറിച്ച് അവരിൽ ഒരാളെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തിയാൽ, അവൻ അതിൽ നിന്ന് മടി കാണിക്കുകയും, അത് ജനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിന് വിപരീതമാണെന്ന് കാണുകയും, അങ്ങനെ അതിനെ തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്യും.
അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞതയും, ജനങ്ങൾ അത് നിർവഹിക്കാത്തതും കാരണമാണ് അവൻ അതിനെ തള്ളിക്കളയുന്നത്. ഇത് അജ്ഞതയും വഞ്ചനയുമാണ്. കാരണം, ആർക്കെങ്കിലും ഒരു കാര്യം അറിയില്ലെങ്കിൽ അവൻ അത് പഠിക്കണം. അവൻ അത് പഠിക്കുകയും, അതിനുള്ള തെളിവ് ഖുർആനിൽ നിന്നും സുന്നത്തിൽ നിന്നും ലഭിക്കുകയും, ആ രൂപത്തിൽ പ്രവർത്തനം നടന്നുപോരുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കണ്ടാൽ, അവൻ അത് അനുഷ്ഠിക്കണം. ജനങ്ങൾ അത് ഉപേക്ഷിച്ചവരാണെങ്കിൽ പോലും. കാരണം, കാലങ്ങളുടെയും ഭരണകൂടങ്ങളുടെയും മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ജനങ്ങളിൽ പല അവസ്ഥകളും ഉണ്ടാകും. അത് അവരെ ശരീഅത്തിന്റെ കൽപ്പനകൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിൽ നിന്നും, അതിന്റെ ആളുകളുടെ പാത പിന്തുടരുന്നതിൽ നിന്നും പുറത്തു കൊണ്ടുപോകും.
ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളെ, ഇന്ന് നാം വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതുമായി താരതമ്യം ചെയ്താൽ, നമ്മുടെ അവസ്ഥ ദുഃഖകരവും അല്ലാഹുവിനോട് പരാതിപ്പെടേ-ണ്ടതുമാണെന്ന് നിനക്ക് കാണാൻ കഴിയും.
ഹൃദയങ്ങളെ ദുർബലമാക്കുകയും വിജ്ഞാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ അവയെ బలഹീനമാക്കുകയും ചെയ്ത ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ഒരു മാർഗ്ഗവുമില്ല, ഖുർആനിലും സുന്നത്തിലും വന്നതും, ആദ്യ തലമുറയും ഉത്തമരായ മുൻഗാമികളും പിൻപറ്റിയിരുന്നതുമായ വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തലും ആദരിക്കലും അനുഷ്ഠിക്കുക എന്നതല്ലാതെ. എങ്കിൽ വിജ്ഞാനം തേടുന്നവൻ അവന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയേക്കാം.
ഹൃദയം ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങളുടെ മാധുര്യം കൊണ്ട് നിറയുകയും, ഒരു വ്യക്തി അത് തന്നിൽ തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവന്റെ ഹൃദയം വിജ്ഞാനത്തിന് ഒരു പാത്രമാകാൻ യോഗ്യമാകും. കാരണം, വിജ്ഞാനം ഒരു ദൈവിക അനുഗ്രഹവും റബ്ബാനിയായ ദാനവുമാണ്. അല്ലാഹുﷻ , വിജ്ഞാനത്തിനും ഗ്രാഹ്യത്തിനുമുള്ള നന്മയുടെ ഖജനാവുകൾ, വിജ്ഞാനത്തിന് യോജിക്കാത്തതും അതിനെ മഹത്വപ്പെടുത്താത്തതുമായ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയില്ല.
അവരിൽ നിന്ന് തടയപ്പെടുന്ന വിജ്ഞാനം കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത് മസ്അലകൾ മനസ്സിലാക്കലല്ല. കാരണം, മസ്അലകൾ മനസ്സിലാക്കൽ, ശരീഅത്തിന് എതിരായി രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ജീവിക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗം ആളുകളിലും കാണാൻ കഴിയും. അവർ വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിന്ന് പല വാതിലുകളിലും അകന്നവരാണ്. എന്നാൽ, വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വിജ്ഞാനം കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്: ദുനിയാവിലും ആഖിറത്തിലും അടിമക്ക് നന്മയായി ഭവിക്കുന്ന ഉപകാരപ്രദമായ വിജ്ഞാനമാണ് (العلم النافع).
എന്നാൽ കേവലം മസ്അലകൾ മനസ്സിലാക്കുക എന്ന വിജ്ഞാനം, അത് ദുനിയാവിലും ആഖിറത്തിലും അടിമക്ക് ഒരു വിപത്തായിരിക്കും. ദുനിയാവിൽ അവന്റെ മേലുള്ള തെളിവ് ഗൗരവതരമാവുകയും, ആഖിറത്തിൽ അവൻ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
അതിനാൽ, ആരെങ്കിലും ദുനിയാവിൽ തന്റെ വഴി പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, ഖബ്റിൽ തന്റെ ഏകാന്തതക്ക് കൂട്ടാകുന്ന, ആഖിറത്തിൽ ഉന്നതമായ പദവികളും സ്ഥാനങ്ങളും നേടിക്കൊടുക്കുന്ന ഉപകാരപ്രദമായ വിജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ‘തഅ്ളീമുൽ ഇൽമ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാൻ ഏറ്റവും അർഹനാണ്.
ഈ ഉന്നതമായ പദവികൾ നേടുന്നതിനായി, സമഗ്രമായ അടിസ്ഥാനങ്ങളും തത്വങ്ങളും അവൻ അനുഷ്ഠിക്കണം. അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്വം ഉറപ്പിക്കുന്ന ആ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ഒഴിവായാൽ, നല്ല ഗ്രാഹ്യശക്തി, നല്ല മനഃപാഠം, അതിന്റെ ശക്തി തുടങ്ങിയ ബാഹ്യമായ കഴിവുകളൊന്നും അവന് ഉപകാരപ്പെടുകയില്ല. കാരണം, ബാഹ്യമായ കഴിവുകൾ ചിലപ്പോൾ വിജ്ഞാനം കൊണ്ട് പ്രയോജനം നേടുന്നതിലെ വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അടിമയെ തടഞ്ഞേക്കാം.
അതിനാൽ, ദുനിയാവിലും ആഖിറത്തിലും വിജ്ഞാനം കൊണ്ട് നന്മ നേടാനുള്ള വഴി: നീ വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്.
അതുകൊണ്ട്, ഈ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ അറിയാൻ നിന്റെ ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കട്ടെ. പിന്നീട്, അവ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിൽ നീ നിന്നോട് തന്നെ ജിഹാദ് ചെയ്യുക. കാരണം, ഈ രിസാല പഠന പദ്ധതിയുടെ മുന്നോടിയായി വായിക്കുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം: എല്ലാ മനസ്സുകളെയും വിജ്ഞാനത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നത് അനുഷ്ഠിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കലാണ്, അവർക്ക് അതിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നേടാനായി.

