ആഇശ (റ) യുടെ വിവാഹപ്രായം: വിമർശകരോടും വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടുന്നവരോടും

സഫീർ അൽ ഹികമി

ഇസ്‌ലാമിനെയും അതിന്റെ പ്രമാണങ്ങളെയും വിമർശിക്കാൻ ചിലർ വല്ലാത്ത ധൃതി കാണിക്കാറുണ്ട്. ഒരു കാര്യം സമൂഹത്തിൽ അക്കാലത്ത് എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് പോലും ചിന്തിക്കാതെ, ഇസ്‌ലാമിന്റെ പേരിലാണെങ്കിൽ അതിനെ കാടടച്ചു വിമർശിക്കുക എന്ന ശൈലിയാണ് ഇക്കൂട്ടർക്കുള്ളത്. ഇത്തരം വിമർശനങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ, ആരോപണങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ വേണ്ടി ഇസ്‌ലാമിക പ്രമാണങ്ങളെ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന സങ്കടകരമായ അവസ്ഥ ചില മുസ്‌ലിംകൾക്കിടയിലും കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്. സമൂഹത്തിൽ ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു വിഷയമാണ് നബി ﷺ യും ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യും തമ്മിലുള്ള വിവാഹവും അവരുടെ വിവാഹപ്രായവും.

വിശ്വാസികളുടെ അടിസ്ഥാന നിലപാട്

നബി ﷺ വളരെ ചെറിയ പ്രായത്തിലാണ് ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യെ വിവാഹം ചെയ്തത്. ഇതിന് ചരിത്രപരമായ നിരവധി കാരണങ്ങൾ പണ്ഡിതന്മാർ പഠിപ്പിച്ചു നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ പോലും, ഒരു സത്യവിശ്വാസിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മറുപടി, അല്ലാഹു ﷻ ന്റെ വഹ്‌യിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നബി ﷺ ഈ വിവാഹം ചെയ്തത് എന്നതാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പനയാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ “ഞങ്ങൾ കേട്ടു, ഞങ്ങൾ അനുസരിച്ചു” (സമിഅ്നാ വ അത്വഅ്നാ) എന്നതാണ് ഒരു യഥാർത്ഥ വിശ്വാസിയുടെ നിലപാട്. അതിനപ്പുറത്തേക്ക് ഒരു നിലപാടിന്റെ ആവശ്യമില്ല.

അത് സ്വന്തം ബുദ്ധിക്ക് യോജിക്കുന്നതാണോ, ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിന് സ്വീകാര്യമാണോ, വിമർശിക്കപ്പെടുമോ, ഇസ്‌ലാം തെറ്റായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുമോ എന്നൊക്കെയുള്ള ചിന്തകൾ വിശ്വാസികൾക്ക് ആവശ്യമില്ല. കാരണം, ഈ ദീൻ നൽകിയതും, അതിനെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് ഏറ്റെടുത്തതും അല്ലാഹു ﷻ വാണ്. അതുകൊണ്ട് വിമർശകരുടെ മുന്നിൽ അപകർഷതാബോധം തോന്നേണ്ടതില്ല.

വിവാഹപ്രായം: പ്രമാണങ്ങളുടെ സാക്ഷ്യം

ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യെ വിവാഹം കഴിക്കുമ്പോഴുള്ള പ്രായം എത്രയായിരുന്നു എന്ന് സ്വഹീഹായ ഹദീസ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വളരെ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇമാം ബുഖാരിയും ഇമാം മുസ്‌ലിമും رَحِمَهُمَا اللَّهُ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا തന്നെ പറയുന്നതായി ഹദീസിൽ കാണാം: “എനിക്ക് ആറ് വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് നബി ﷺ എന്നെ വിവാഹം ചെയ്തത്. ഒൻപത് വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് എന്നെ അവിടുത്തെ വീട്ടിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത്.”

വിവാഹപ്രായം എത്രയായിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രത്തിൽ മറ്റാരെങ്കിലും പറയുന്നതല്ല നാം കേൾക്കുന്നത്; മറിച്ച്, വിവാഹിതയായ ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا തന്നെയാണ് അത് ലോകത്തെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇതിൽ യാതൊരു സംശയത്തിനും തർക്കത്തിനും വകയില്ല.

ഈ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്യുന്നത് മഹാനായ താബിഈ പണ്ഡിതൻ ഉർവത്തുബ്നു സുബൈർ رَحِمَهُ اللَّهُ ആണ്. ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യുടെ സഹോദരി അസ്മാഅ് ബിൻത് അബീബക്കർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا യുടെയും സുബൈർ ബിൻ അൽ-അവ്വാം رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന്റെയും മകനാണ് അദ്ദേഹം. സ്വന്തം മക്കളില്ലാതിരുന്ന ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യ്ക്ക് ‘ഉമ്മു അബ്ദില്ലാഹ്’ (അബ്ദുല്ലയുടെ മാതാവ്) എന്ന കുൻയത്ത് ലഭിച്ചത്, അവർ എടുത്തു വളർത്തിയ സഹോദരീ പുത്രനായ അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു സുബൈർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന്റെ പേരിലാണ്. അബ്ദുല്ലയെപ്പോലെത്തന്നെ ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യുടെ വീട്ടിൽ, അവരുടെ തണലിൽ വളർന്ന മഹ്‌റമായ വ്യക്തിത്വമാണ് ഉർവ رَحِمَهُ اللَّهُ. ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യെക്കുറിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവരമുള്ള അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിക്കുന്ന ഈ ചരിത്രവസ്തുത അങ്ങേയറ്റം ആധികാരികമാണ്.

ബാലവിവാഹങ്ങൾ: ചരിത്ര യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ

ചെറിയ പ്രായത്തിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിച്ചതിന്റെ പേരിൽ നബി ﷺ യെ മോശക്കാരനാക്കി ചിത്രീകരിക്കുന്നവർ ചരിത്രത്തിലേക്ക് കണ്ണോടിക്കാറില്ല. ലോകചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ചെറിയ പ്രായത്തിലുള്ള വിവാഹങ്ങൾ സർവ്വസാധാരണമായിരുന്നു എന്ന് കാണാൻ കഴിയും. ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലെയും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങൾ അതിൽ ഘടകമാണ്. ആ കാലഘട്ടത്തിലൊന്നും ആരും ഈ വിവാഹത്തെ വിമർശിച്ചിട്ടില്ല. കാരണം അക്കാലത്ത് അത് തികച്ചും സ്വാഭാവികമായിരുന്നു. നബി ﷺ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യ്ക്ക് മറ്റൊരു വിവാഹാലോചന വന്നിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

സമീപകാല ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ തന്നെ ഇതിന് നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും:

• മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി: കസ്തൂർബയെ വിവാഹം കഴിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ പ്രായം 14 വയസ്സായിരുന്നു.
• രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ: ദേശീയഗാന രചയിതാവായ അദ്ദേഹം തന്റെ 22-ാം വയസ്സിൽ മൃണാളിനി ദേവിയെ വിവാഹം ചെയ്യുമ്പോൾ അവർക്ക് വെറും 9 അല്ലെങ്കിൽ 10 വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം.
• രാജാറാം മോഹൻ റോയ്: ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാന നായകനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യക്ക് വിവാഹസമയത്ത് 9 വയസ്സായിരുന്നു.
• ജവഹർലാൽ നെഹ്റു: കമലയെ വിവാഹം കഴിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് 16 വയസ്സായിരുന്നു.
• ഹെൻറി എട്ടാമൻ (Henry VIII): യൂറോപ്യൻ ചരിത്രമെടുത്താൽ, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ രാജാവായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ കാതറിൻ ഓഫ് അരഗോണിന്റെ ആദ്യവിവാഹം (ആർതർ രാജകുമാരനുമായി) നടന്നത് അവരുടെ മൂന്നാമത്തെ വയസ്സിലാണ്.
• ഇസബെല്ല ഓഫ് വാലോയിസ് (Isabella of Valois): ഫ്രഞ്ച് രാജകുമാരിയായ ഇവർ വിവാഹിതയായത് ആറാം വയസ്സിലാണ്.
• എഡ്ഗർ അലൻ പോ (Edgar Allan Poe): പ്രശസ്ത അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ അദ്ദേഹം 13 വയസ്സുള്ള വിർജീനിയ ക്ലെമ്മിനെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചത്.
• ജെറി ലീ ലൂയിസ് (Jerry Lee Lewis): ഇദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിക്കുമ്പോൾ മൈറ ഗെയിൽ ബ്രൗണിന് 13 വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം.
• ചാർലി ചാപ്ലിൻ (Charlie Chaplin): തന്റെ 35-ാം വയസ്സിൽ 16 വയസ്സുകാരിയായ മിൽഡ്രഡ് ഹാരിസിനെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു.
• കെ.സി. മാമ്മൻ മാപ്പിള: കേരള ചരിത്രത്തിൽ, മലയാള മനോരമ പത്രാധിപരായിരുന്ന അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 15 വയസ്സും ഭാര്യ കുഞ്ഞാണ്ടമ്മയ്ക്ക് അതിലും കുറഞ്ഞ പ്രായവുമായിരുന്നു.

ലോകചരിത്രത്തിലും ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലും ഇത്തരത്തിൽ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. ഇതൊന്നും വിമർശിക്കാത്തവർ നബി ﷺ യുടെ വിവാഹത്തെ മാത്രം വിമർശിക്കുന്നത് അവരുടെ ഇരട്ടത്താപ്പും അന്ധമായ ശത്രുതയുമാണ്. ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിലെ സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടുകൾ വെച്ചുകൊണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുള്ള ഒരു വിവാഹത്തെ അളക്കുന്നത് ചരിത്രപരമായ മണ്ടത്തരമാണ്.

ഇന്ന് ആറാം വയസ്സിൽ പെൺകുട്ടികളെ വിവാഹം കഴിച്ചയക്കണമെന്ന് മുസ്‌ലിംകളാരും പറയുന്നില്ല. ഓരോ രാജ്യത്തും വിവാഹപ്രായം വ്യത്യസ്തമാണ്. അത് ഇന്നത്തെ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ളതാണ്.

വിമർശനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുന്ന അപകർഷതാബോധം

ഈ വിമർശനങ്ങൾ ഭയന്ന് ചില മുസ്‌ലിം നാമധാരികളും പണ്ഡിത വേഷധാരികളും അടിസ്ഥാനരഹിതമായ വാദങ്ങളുമായി രംഗത്തുവരാറുണ്ട്. ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا യ്ക്ക് വിവാഹസമയത്ത് 18, 19, അല്ലെങ്കിൽ 22 വയസ്സായിരുന്നുവെന്നും, അറബികൾക്ക് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ തെറ്റ് പറ്റിയതാണെന്നും (19 ലെ 10 വിട്ടുപോയതാണെന്നും) ഇവർ വാദിക്കുന്നു. വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത ചില ചരിത്രരേഖകൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയാണ് ഇവർ ഈ ബാലിശമായ വാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നത്.

ഇത്തരം ന്യായീകരണങ്ങളുടെ യാതൊരു ആവശ്യവും നമുക്കില്ല. ആഇശ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا തന്നെ തന്റെ പ്രായം വ്യക്തമാക്കിയ സ്ഥിതിക്ക് ദുർബലമായ ചരിത്രരേഖകൾക്ക് പിന്നാലെ പോകേണ്ടതില്ല. ഈ വാദമുന്നയിക്കുന്നവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നത്, ബുഖാരിയും മുസ്‌ലിമും رَحِمَهُمَا اللَّهُ ഉദ്ധരിച്ച ഏറ്റവും ആധികാരികമായ ഹദീസുകളുടെ സ്വീകാര്യതയെ സംശയത്തിന്റെ മുനമ്പിലേക്ക് വലിച്ചെറിയുകയാണ്. വിമർശകരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി ഹദീസുകളെ തള്ളിക്കളയുന്നത് അത്യന്തം അപകടകരമായ പ്രവണതയാണ്.

ചരിത്രത്തെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി പഠിക്കാനും ഉൾക്കൊള്ളാനുമാണ് നാം ശ്രമിക്കേണ്ടത്. നമ്മുടെ പരിമിതമായ ബുദ്ധിക്ക് യോജിക്കാത്തതാണെങ്കിൽ പോലും, പ്രമാണം കൃത്യമായി പഠിപ്പിച്ചു തന്നാൽ അത് അപ്പടി വിശ്വസിക്കാനും ഉൾക്കൊള്ളാനുമുള്ള സന്മനസ്സാണ് വിശ്വാസികൾക്ക് വേണ്ടത്. അല്ലാഹു ﷻ അതിന് നമുക്കേവർക്കും തൗഫീഖ് നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുമാറാകട്ടെ.