അദ്ഹം ശർഖാവി
സ്നേഹത്തിന് പകരം സ്നേഹം, അവഗണനയ്ക്ക് പകരം അവഗണന!
ഇമാം ബൈഹഖി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘മനാഖിബുശ്ശാഫിഈ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇമാം ശാഫിഈ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “തന്നെ വേണ്ടാത്തവന്റെ സ്നേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ് ജനങ്ങളിൽ സ്വന്തത്തോട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അതിക്രമം കാണിക്കുന്നവൻ!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഒരുപക്ഷേ മനുഷ്യന് സ്വന്തം ഹൃദയത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നുവരാം. എന്നാൽ സ്വന്തം അഭിമാനത്തെ വിലകുറച്ചുകാണുക എന്നത് മോശപ്പെട്ട കാര്യമാണ്!
- അറബികളുടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ വാചകങ്ങളിലൊന്നാണിത്: “നിന്റെ മനസ്സിന് നീ പ്രതാപം നൽകുക, അത് നിനക്ക് ലഭിക്കും!”
- സ്നേഹത്തിന് വേണ്ടി നീ യാചിക്കരുത്, കാരണം അഭിമാനമില്ലാത്തവരെ ജനങ്ങൾ സ്നേഹിക്കുകയില്ല!
- അടഞ്ഞുകിടക്കുന്ന വാതിലുകളിൽ നീ എപ്പോഴും മുട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കരുത്, അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നീ ഒരു പരിഹാസപാത്രമായി മാറും!
- സ്നേഹത്തിന് പകരം സ്നേഹം നൽകുക, അവഗണനയ്ക്ക് പകരം അവഗണന നൽകുക!
- ഓരോ മനുഷ്യനും നിനക്ക് നൽകുന്ന അതേ അളവുകോലുകൊണ്ട് മാത്രം നീ അവരെ അളക്കുക, അതിൽ കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യരുത്!
തീരങ്ങളില്ലാത്ത സമുദ്രങ്ങളാണ് ഹൃദയങ്ങൾ!
ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘റൗദത്തുൽ മുഹിബ്ബീൻ വ നുസ്ഹത്തുൽ മുശ്താഖീൻ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ഹൃദയം ഹൃദയത്തിന്റെ ഗന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നു!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഹൃദയങ്ങൾ തീരങ്ങളില്ലാത്ത സമുദ്രങ്ങളാണ്!
- അതുകൊണ്ട് തന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നവന്റെ ഹൃദയം നിന്റെ നെഞ്ചിലില്ലാത്ത കാലത്തോളം നീ അവനോട് തർക്കിക്കാൻ നിൽക്കരുത്!
- മക്കൾ യൂസുഫിനെ عَلَيْهِ السَّلَام നിഷേധിച്ചിരുന്ന സമയത്ത് തന്നെ യഅ്ഖൂബ് عَلَيْهِ السَّلَام അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗന്ധം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.
- സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ചില ആളുകളുടെ ശബ്ദം മനോഹരമായ ഒരു ഈണം പോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
- സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ചില ആളുകളുടെ മുഖം ഒരു മരുന്നായി മാറുന്നത്.
- സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ചില ആളുകളുടെ സാന്നിധ്യം (ചേർത്തുപിടിക്കൽ) ഒരു ലോകമായി മാറുന്നത്.
- സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ചില ആളുകളുടെ കൈകൾ ഒരു സാന്ത്വനമായി മാറുന്നത്.
- സ്നേഹമില്ലെങ്കിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ വെറുമൊരു സാധാരണ മനുഷ്യൻ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ഈ ലോകം മുഴുവനുമാണ്!
ഖദീജാ, നിനക്ക് സംഭവിക്കുന്നത് എനിക്ക് കടുത്ത വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു!
ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘റൗദത്തുൽ മുഹിബ്ബീൻ വ നുസ്ഹത്തുൽ മുശ്താഖീൻ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “വെള്ളം വെള്ളവുമായി കലർന്നാൽ, അതിൽ നിന്ന് ഒന്നിനെ മറ്റൊന്നിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. അതുപോലെ, സ്നേഹിക്കുന്നവർക്കിടയിലുള്ള സ്നേഹം ഒരു ഘട്ടത്തിലെത്തിയാൽ, അവരിലൊരാൾക്കുണ്ടാകുന്ന വേദന മറ്റൊരാൾക്കും വേദനയുണ്ടാക്കും!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സ്നേഹം എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റൊലിയല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്?!
- നിനക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ കാലിൽ ഒരു മുള്ളുകൊള്ളുമ്പോൾ അതിന്റെ വേദന നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുക!
- അവൻ ദുഃഖിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ദുഃഖം കാരണം നിന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഈ ലോകം ഇരുണ്ടുപോവുക!
- അവൻ രോഗിയാകുമ്പോൾ അവനെ ഓർത്ത് നിന്റെ ഹൃദയം വേദനകൊണ്ട് പിടയുക!
- ഖദീജ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا തൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായ രോഗബാധിതയായപ്പോൾ, നബി ﷺ അവരെ നോക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഖദീജാ, നിനക്ക് സംഭവിക്കുന്നത് എനിക്ക് കടുത്ത വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു!” അതായത്, നിന്റെ വേദന എന്നെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നു!
എവിടെയാണ് ശിക്ഷ?!
ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘ബദാഇഉൽ ഫവാഇദ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ഹൃദയം കടുത്തുപോകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു ശിക്ഷകൊണ്ടും ഒരു ദാസനും പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, തങ്ങളുടെ ഉപജീവനം തടസ്സമില്ലാതെ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ തങ്ങൾ സുരക്ഷിതരാണെന്നാണ് പാപികൾ കരുതുന്നത്!
- അതുകൊണ്ടാണ് അവരിലൊരാൾ ചോദിക്കുന്നത് നീ കേൾക്കുന്നത്: “എവിടെയാണ് ശിക്ഷ?!”
- അപ്പോൾ നീ അവനോട് ചോദിക്കുക: “നീ ഇപ്പോൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ എന്ത് ശിക്ഷയാണുള്ളത്?!”നിന്റെ മുന്നിലൂടെ ജനാസ കടന്നുപോകുമ്പോഴും നിന്റെ ഒരു രോമം പോലും അനങ്ങുന്നില്ല.
- നിനക്ക് ഖുർആൻ ആയത്തുകൾ ഓതിക്കേൾപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അത് ഒരു ചെവിയിലൂടെ കയറി മറ്റേ ചെവിയിലൂടെ പുറത്തുപോകുന്നു.
- നിന്റെ നമസ്കാരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴും നിന്റെ ശരീരത്തിലെ ഒരു കോശത്തിന് പോലും പരിഭ്രാന്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല.
- പരീക്ഷണങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരെ കാണുമ്പോഴും, നിനക്ക് ലഭിച്ച ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഓർത്ത് നീ നിന്റെ സ്വന്തം മനസ്സിനെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നില്ല!
- നിന്റെ ഹൃദയം ഒരു കല്ലായി മാറിയിട്ടും നീ ഇപ്പോഴും ചോദിക്കുകയാണോ എവിടെയാണ് ശിക്ഷയെന്ന്?!
തരംതാണവനല്ലാതെ അഹങ്കരിക്കുകയില്ല!
ഇമാം ദഹബി رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ഇമാം ശാഫിഈ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “തന്റെ സ്വന്തം പദവിയെ വലുതായി കാണാത്തവനാണ് ജനങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പദവിയുള്ളവൻ!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഉന്നതനായവനല്ലാതെ വിനയം കാണിക്കുകയില്ല, തരംതാണവനല്ലാതെ അഹങ്കരിക്കുകയുമില്ല!
- ഉന്നതരായ മനുഷ്യർക്ക് മാനസികമായ സമാധാനമുണ്ടായിരിക്കും, അതിനാൽ ജനങ്ങളെ ഇകഴ്ത്തിക്കാണിക്കേണ്ട ആവശ്യം അവർക്കില്ല.
- എന്നാൽ തരംതാണവർക്ക് അപകർഷതാബോധം ഉണ്ടായിരിക്കും, അതിനാൽ തങ്ങളുടെ പോരായ്മകൾ മറച്ചുവെക്കാൻ അവർ അഹങ്കാരം കാണിക്കും!
- ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു ഗ്രാമീണൻ വരുമ്പോൾ, “നിങ്ങളിൽ ആരാണ് മുഹമ്മദ്?!” എന്ന് ചോദിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ആ സമയത്ത് നബി ﷺ തന്റെ സ്വഹാബത്തിനിടയിൽ ഇരിക്കുകയായിരിക്കും, അവർക്കിടയിൽ അദ്ദേഹത്തെ പ്രത്യേകം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല!
- അദ്ദേഹം ഏഴാകാശങ്ങളിലേക്ക് കയറിപ്പോകുകയും, പിന്നീട് ഭൂമിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരികയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം തന്റെ ആടിന്റെ പാൽ കറക്കുന്നവനായും, തന്റെ ചെരുപ്പ് തുന്നുന്നവനായും, പാവപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നവനായും തുടർന്നു.
- എന്നാൽ ഒരു തരംതാണ മനുഷ്യൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു സമ്മേളനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടാൽ, അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ സിംഹാസനത്തിൽ (അർശിൽ) പോയിവന്നതുപോലെ ജനങ്ങളുടെ മേൽ അഹങ്കാരം കാണിക്കും.
മീശയുള്ള ഒരു സ്ത്രീയായി നീ മാറരുത്!
അൽ അസ്വ്ബഹാനി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘അൽ അഗാനി’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: “സ്ത്രീകളുടെ തർക്കങ്ങളിൽ പുരുഷൻ ഇടപെടുന്നതിനെ അറബികൾ വെറുത്തിരുന്നു!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഒരു പുരുഷൻ അറിയപ്പെടുന്നത് അവന് താല്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളിലൂടെയാണ്!
- പരദൂഷണവും കുശുമ്പും പുരുഷന്മാരുടെ സ്വഭാവമല്ല. ഇല്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുപരത്തുന്നത് സ്ത്രീകളുടെ സദസ്സുകളിലാണ് നടക്കുക.
- അല്ലാഹു പുരുഷന്മാരെ ചില പ്രത്യേക സ്വഭാവങ്ങളോടെയും, സ്ത്രീകളെ മറ്റുചില പ്രത്യേക സ്വഭാവങ്ങളോടെയുമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.
- ഒരു പുരുഷൻ ചെയ്യാവുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാര്യം അവൻ ഒരു പുരുഷനായിരിക്കുക എന്നതാണ്.
- ഒരു സ്ത്രീക്ക് ചെയ്യാവുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാര്യം അവൾ ഒരു സ്ത്രീയായിരിക്കുക എന്നതാണ്.
- സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവമുള്ള പുരുഷൻ വെറുക്കപ്പെട്ടവനാണ്. പുരുഷന്മാരുടെ സ്വഭാവമുള്ള സ്ത്രീ സഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവളാണ്.
- അല്ലാഹു നിങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച പ്രകൃതത്തിൽ (ഫിത്റത്തിൽ) നിന്ന് നിങ്ങൾ പുറത്തുപോകരുത്.
- അതുകൊണ്ട് പുരുഷന്മാരേ, നിങ്ങൾ മീശയുള്ള സ്ത്രീകളെപ്പോലെയാകരുത്; സ്ത്രീകളേ, നിങ്ങൾ താടിയില്ലാത്ത പുരുഷന്മാരെപ്പോലെയുമാകരുത്!
ജനങ്ങളുടെ ന്യൂനതകൾ മറച്ചുവെക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്, പറഞ്ഞുപരത്താനുള്ളതല്ല!
ഇബ്നു അസാകിർ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘താരീഖു ദിമശ്ഖ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: സുഫ്യാനുസ്സൗരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “ഒരാൾ എന്നോട് ഒരു ഹദീസ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അയാളെ അയാളുടെ ഉമ്മ പ്രസവിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ഞാൻ ആ ഹദീസ് കേട്ടതാണെങ്കിലും, എന്റെ സദാചാരബോധം അത് അയാളിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സദസ്സുകൾക്ക് ചില മര്യാദകളുണ്ട്, അതിൽ പെട്ടതാണ്:
- സംസാരിക്കുന്നവന്റെ സംസാരം നീ മുറിച്ചുകളയരുത്. അല്ലെങ്കിൽ നിനക്കത് മനഃപാഠമാണെന്ന് കാണിക്കാൻ വേണ്ടി അവൻ പറയുന്ന വാർത്തയോ കവിതയോ നീ പൂരിപ്പിച്ചുകൊടുക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്!
- അഭിപ്രായങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ളതാണ്, അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനുള്ളതല്ല. നീ ചർച്ചകളിലേർപ്പെടുക, യുദ്ധം ചെയ്യരുത്!
- സംസാരിക്കുന്നവന്റെ മുഖത്തേക്ക് നീ നോക്കുക, താല്പര്യം കുറയുന്നത് അവനെ വേദനിപ്പിക്കും.
- സദസ്സിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെ നിൽക്കണം, ജനങ്ങളുടെ ന്യൂനതകൾ മറച്ചുവെക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്, പറഞ്ഞുപരത്താനുള്ളതല്ല!
- അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരം അധികരിപ്പിക്കരുത്, അത് അഹങ്കാരം നടിക്കാനുള്ളതല്ല!
- നിനക്ക് നൽകപ്പെട്ട സൽക്കാരം എത്ര ചെറുതാണെങ്കിലും അതിന്റെ വില നീ കുറച്ചുകാണരുത്!
- നീ അതിഥിയാണെങ്കിൽ വീട്ടുനാഥനെപ്പോലെ പെരുമാറരുത്!
- നീ വീട്ടുനാഥനാണെങ്കിൽ, അതിഥിയാണ് ആ വീടിന്റെ നാഥൻ എന്ന് അവന് തോന്നിപ്പിക്കുക!
- നീ മാത്രം സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകരുത്, ജനങ്ങളുടെ സദസ്സുകൾ പ്രഭാഷണങ്ങൾക്കുള്ളതല്ല!
ഈർച്ചവാളുകൊണ്ട് നിന്നെ അറുത്താലും നീ അവരെ വെറുക്കുകയില്ല
ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘റൗദത്തുൽ ഉഖലാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: “ലാഭത്തിലേക്ക് ചായാത്തതും, തടയപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് നശിച്ചുപോകാത്തതുമാണ് ശരിയായ സ്നേഹം!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ചില ആളുകൾ നിനക്ക് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നൽകിയാലും നീ അവരെ സ്നേഹിക്കുകയില്ല.
- എന്നാൽ മറ്റുചില ആളുകളെ അവർ ഈർച്ചവാളുകൊണ്ട് നിന്നെ അറുത്താലും നീ വെറുക്കുകയില്ല!
- ബുദ്ധിക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത രഹസ്യങ്ങൾ ഹൃദയങ്ങൾക്ക് നൽകിയവൻ എത്ര പരിശുദ്ധൻ. യുക്തിക്ക് വഴങ്ങാത്ത കാരണങ്ങൾ വികാരങ്ങൾക്ക് നൽകിയവൻ എത്ര പരിശുദ്ധൻ!
- അലി ബിൻ അബീ ത്വാലിബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുമായിരുന്നു: “ഞങ്ങൾ അവർക്ക് ശുദ്ധമായ തേൻ കുടിക്കാൻ കൊടുത്താലും, ഞങ്ങളോടുള്ള വെറുപ്പ് മാത്രം വർദ്ധിക്കുന്ന ചില ആളുകൾ ഞങ്ങൾക്കുണ്ട്!” “എന്നാൽ ഞങ്ങൾ അവരെ കഷ്ണങ്ങളായി വെട്ടിനുറുക്കിയാലും, ഞങ്ങളോടുള്ള സ്നേഹം മാത്രം വർദ്ധിക്കുന്ന മറ്റുചില ആളുകളും ഞങ്ങൾക്കുണ്ട്!”
അമിതമായി സൂക്ഷ്മപരിശോധന നടത്തുന്നവന് തൗഫീഖ് നിഷേധിക്കപ്പെടും!
അൽ മിസ്സി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘തഹ്ദീബുൽ കമാൽ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “തന്റെ കുടുംബത്തോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും പ്രിയപ്പെട്ടവരോടും അയൽവാസികളോടും എല്ലാ ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലും വലിയ കാര്യങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മപരിശോധന നടത്താത്തവനാണ് ബുദ്ധിമാനും വിവേകിയുമായവൻ!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഒരു പ്രതികരണവും ഇല്ലാതിരിക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രതികരണം.
- എല്ലാ പ്രവൃത്തികളെയും നീ വിശകലനം ചെയ്യരുത്, എല്ലാ വാക്കുകളിലും നീ പിടിച്ചുനിൽക്കരുത്.
- അബദ്ധങ്ങൾ സംഭവിക്കുക എന്നത് ജനങ്ങളുടെ പ്രകൃതമാണ്, അതിനാൽ നീ അത് ക്ഷമിക്കുക.
- ഭാര്യ നിന്റെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു അക്കൗണ്ടന്റിനെപ്പോലെ, വീട്ടിലെ ഓരോ ചിലവുകളുടെ കാര്യത്തിലും നീ അവളോട് തർക്കിക്കരുത്.
- ഭർത്താവ് നിന്നിൽ നിന്നാണ് പോക്കറ്റ് മണി വാങ്ങുന്നത് എന്നതുപോലെ, അവൻ ചിലവാക്കുന്ന ഓരോ കാര്യത്തിലും നീ സൂക്ഷ്മപരിശോധന നടത്തരുത്!
- നിന്റെ മതിലിൽ വീണ ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിന്റെ പേരിൽ നീ അയൽവാസിയുമായി യുദ്ധം തുടങ്ങരുത്.
- ഒന്നിന് പകരം ഒന്ന് എന്ന നിയമമുള്ളതുകൊണ്ട് നീ നിന്റെ കുടുംബബന്ധം മുറിക്കരുത്!
- എന്നെ വിശ്വസിക്കൂ: അമിതമായി സൂക്ഷ്മപരിശോധന നടത്തുന്നവന് തൗഫീഖ് (സൗഭാഗ്യം) നിഷേധിക്കപ്പെടും!
സുഖസൗകര്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയില്ല
അൽ മാവർദി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘അദബുദ്ദീൻ വദ്ദുൻയാ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: “നിന്റെ കാലുകളെ നീ അധ്വാനിപ്പിക്കുക (ക്ഷീണിപ്പിക്കുക), അങ്ങനെ അവ ക്ഷീണിച്ചാൽ അവ നിന്നെ മുന്നോട്ട് നയിക്കും!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സുഖസൗകര്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയില്ല!
- ഒരു ഹദീസിന് വേണ്ടി ഇമാം ബുഖാരി رَحِمَهُ اللَّهُ ആയിരക്കണക്കിന് നാഴികകൾ യാത്ര ചെയ്യുമായിരുന്നു!
- ഇമാം അഹ്മദ് ബിൻ ഹൻബലിൽ رَحِمَهُ اللَّهُ നിന്ന് ഹദീസ് സ്വീകരിക്കാൻ വേണ്ടി ബഖിയ്യ് ബിൻ മഖ്ലദ് സ്പെയിനിൽ നിന്ന് ബാഗ്ദാദിലേക്ക് വന്നു.
- അറബി ഭാഷ പഠിക്കാൻ വേണ്ടി ഇമാം ശാഫിഈ رَحِمَهُ اللَّهُ ഹുദൈൽ ഗോത്രത്തിൽ പോയി താമസിച്ചു.
- ഖലീൽ ബിൻ അഹ്മദിന്റെ رَحِمَهُ اللَّهُ സദസ്സിൽ മണിക്കൂറുകളോളം സിബവൈഹി رَحِمَهُ اللَّهُ കാൽമുട്ടുകൾ മടക്കി ഇരിക്കുമായിരുന്നു!
- നീ ഡോക്ടറുടെ വെളുത്ത കോട്ട് മാത്രമാണ് കാണുന്നത്, എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഉറക്കമൊഴിഞ്ഞ കാത്തിരിപ്പിന്റെ മണിക്കൂറുകൾ നീ കണ്ടിട്ടില്ല!
- സർക്കസ്സിൽ കയറിലൂടെ നടക്കുന്ന ഒരാളെ നീ കാണുന്നു, എന്നാൽ എത്ര തവണ അയാൾ താഴെ വീണിട്ടുണ്ടെന്ന് നീ കണ്ടിട്ടില്ല!
- ഖാലിദ് ബിൻ വലീദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ റോമക്കാരെയും പേർഷ്യക്കാരെയും പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനെക്കുറിച്ച് നീ നിന്റെ മക്കളോട് പറയും. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ കുന്തം കൊണ്ടോ വാളുകൊണ്ടോ മുറിവേൽക്കാത്ത ഒരു സ്ഥലം പോലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന കാര്യം അവരോട് പറയാൻ നീ മറക്കരുത്!
- എല്ലാത്തിനും ഒരു വിലയുണ്ട്, വിത്ത് വിതച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ വിളവെടുക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കരുത്!
മനുഷ്യൻ സ്നേഹിച്ചാൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വാൾവെട്ട് പോലും മധുരമായി തോന്നും
ഇബ്നു ഖുതൈബ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ഉയൂനുൽ അഖ്ബാർ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: അൽ യസീദി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഖലീൽ ബിൻ അഹ്മദിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു വിരിപ്പിൽ ഇരിക്കുന്നത് കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം എനിക്കായി സ്ഥലം മാറ്റിയുണ്ടാക്കി. എന്നാൽ ഞാൻ അല്പം ദൂരെയാണ് ഇരുന്നത്. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: നിനക്കെന്തുപറ്റി? ഞാൻ പറഞ്ഞു: താങ്കൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നത് ഞാൻ വെറുക്കുന്നു! അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: സ്നേഹിക്കുന്ന രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ ഒരു സൂചിക്കുഴയുടെ ഇടം പോലും ഇടുങ്ങിയതാകില്ല. എന്നാൽ പരസ്പരം വെറുക്കുന്ന രണ്ടുപേർക്ക് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നൽകിയാലും അത് വിശാലമാകുകയുമില്ല!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, നാം വെറും ഹൃദയങ്ങൾ മാത്രമാണ്!
- മനുഷ്യൻ സ്നേഹിച്ചാൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വാൾവെട്ട് പോലും അവന് മധുരമായി തോന്നും.
- എന്നാൽ അവൻ വെറുത്താൽ, താൻ വെറുക്കുന്നവൻ നൽകുന്ന തേൻപോലും അവന് വെറുപ്പുള്ളതായി തോന്നും!
- നാം വെറുക്കുന്നവരുടെ മുഖം ഒരു രോഗമാണ്, നാം സ്നേഹിക്കുന്നവരുടെ മുഖം ഒരു മരുന്നാണ്!
- നാം സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ആയിരക്കണക്കിന് നാഴികകൾ നാം നടക്കും, എന്നാൽ നാം വെറുക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ഒരു ചുവടുവെക്കാൻ പോലും നാം പ്രയാസപ്പെടും.
നീ നൽകിയാൽ അത് മറക്കുക, നിനക്ക് ലഭിച്ചാൽ അത് ഓർക്കുക!
ഇമാം ദഹബി رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ ‘സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നു: “ഖലീൽ ബിൻ അഹ്മദ് رَحِمَهُ اللَّهُ ആർക്കെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും ഉപകാരം ചെയ്തുകൊടുത്താൽ, അദ്ദേഹം അതൊരു ഉപകാരമായി കണ്ടിരുന്നില്ല. എന്നാൽ മറ്റൊരാളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് എന്തെങ്കിലും ഉപകാരം ലഭിച്ചാൽ, അത് തനിക്ക് ലഭിച്ച വലിയൊരു ഉപകാരമായി അദ്ദേഹം കാണിച്ചിരുന്നു!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, നീ നൽകിയാൽ അത് മറക്കുക, നിനക്ക് ലഭിച്ചാൽ അത് ഓർക്കുക!
- മാന്യനായ മനുഷ്യൻ ജനങ്ങൾക്ക് ചെയ്യുന്ന നന്മകൾ മണലിൽ എഴുതിവെക്കും, അത് മാഞ്ഞുപോകാൻ വേണ്ടി.
- ജനങ്ങള് അവന് ചെയ്യുന്ന നന്മകള് അവന് കല്ലില് കൊത്തിവെക്കും, അത് നിലനില്ക്കാന് വേണ്ടി!
- എപ്പോഴും ഓർക്കുക, ജനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആവശ്യം സ്നേഹവും പരിഗണനയുമല്ല. മറിച്ച് അത് അംഗീകാരത്തോടുള്ള ആവശ്യകതയാണ്!
- താൻ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് അനുഭവിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവരായി നമ്മളിലാരുമില്ല. അംഗീകാരം നമ്മെ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, എന്നാൽ നന്ദികേട് നമ്മിലെ മുൻകൈ എടുക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ കൊന്നുകളയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നാം പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിക്കാതെ കാര്യങ്ങൾ നൽകുന്നത്. പക്ഷെ അംഗീകാരമില്ലാതെ നാം അത് നൽകുകയില്ല!
അവ ഹൃദയങ്ങളാണ്, ജനങ്ങൾക്ക് അതിൽ പല പദവികളുമുണ്ട്
ഇബ്നു റജബ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ലത്വാഇഫുൽ മആരിഫ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇമാം അഹ്മദ് رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഞാൻ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ചില സഹോദരങ്ങൾ എനിക്കുണ്ട്. എന്നാൽ ദിവസവും ഞാൻ കാണുന്നവരേക്കാൾ അവരുടെ സ്നേഹത്തിലാണ് ഞാൻ കൂടുതൽ വിശ്വാസമർപ്പിക്കുന്നത്!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, അവ ഹൃദയങ്ങളാണ്, ജനങ്ങൾക്ക് അതിൽ പല പദവികളുമുണ്ട്!
- അപരിചിതനായ ഒരാൾ മറ്റൊരു അപരിചിതനെ കണ്ടുമുട്ടിയേക്കാം, എന്നിട്ട് അവർ പരസ്പരം കുടുംബത്തെപ്പോലെയായി മാറിയേക്കാം.
- ചിലപ്പോൾ ശരീരങ്ങളെ ഒരു മേൽക്കൂര ഒന്നിച്ചുചേർക്കും, എന്നാൽ വികാരങ്ങൾ അവരെ ചിതറിച്ചുകളയുകയും ചെയ്യും!
- സ്നേഹം എന്നത് പരസ്പരമുള്ള അടുപ്പത്തിലൂടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അല്ലാതെ കാലദൈർഘ്യം കൊണ്ടല്ല!
- സ്വാധീനം ഉണ്ടാകുന്നത് ആഴം കൊണ്ടാണ്, അല്ലാതെ എണ്ണം കൊണ്ടല്ല.
- സ്നേഹാതുരത എന്നത് മുകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്പർശനമാണ്, അത് വിൽക്കാനോ വാങ്ങാനോ കഴിയില്ല.
- അടുപ്പം എന്നത് വാരിയെല്ലുകൾ പരസ്പരം ചേരുന്നതുപോലെയാണ്!
പ്രവാചകൻമാർ പെൺമക്കളുടെ പിതാക്കൻമാരായിരുന്നു
ഇബ്നു റജബ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ലത്വാഇഫുൽ മആരിഫ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇമാം അഹ്മദ് رَحِمَهُ اللَّهُ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളിൽ ആർക്കെങ്കിലും ഒരു പെൺകുഞ്ഞ് ജനിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ പറയുമായിരുന്നു: “പ്രവാചകൻമാർ പെൺമക്കളുടെ പിതാക്കൻമാരായിരുന്നു എന്ന് അവനെ അറിയിക്കുക!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, അവർ വിലപ്പെട്ട കൂട്ടുകാരികളാണ്.
- ഇമാം സുയൂത്വി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുന്നു: “പെൺകുട്ടിക്ക് ‘ജാരിയ’ എന്ന് പേരുനൽകപ്പെട്ടത്, അവൾ ആൺകുട്ടികളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പിതാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് ഓടിക്കയറുന്നതുകൊണ്ടാണ്.”
- അംറ് ബിൻ അൽ ആസ്വ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ മുആവിയയുടെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ അടുക്കൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരികിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു. അംറ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ചോദിച്ചു: “ഇതാരാണ്?” അപ്പോൾ മുആവിയ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറഞ്ഞു: “ഇവൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ആപ്പിളും എന്റെ കണ്ണിന്റെ കുളിർമയുമാണ്!”
- അറബികൾ പറയാറുണ്ടായിരുന്നു: “ഒരു പെൺകുട്ടിയെ സ്നേഹിക്കുന്നത് വരെ മനുഷ്യൻ പരുക്കനായി തുടരും!”
- അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ പെൺകുട്ടികളെ വെറുക്കരുത്, അവർ ചെറുപ്പത്തിൽ ആശ്വാസം നൽകുന്ന കൂട്ടുകാരികളും, വലുതാകുമ്പോൾ നന്മ ചെയ്യുന്നവരുമാണ്!
- അലി അത്തൻത്വാവി പറയുന്നു: “ഞാൻ കോടതിയിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷം ചിലവഴിച്ചു. പെൺമക്കൾ മാതാപിതാക്കളോട് ധിക്കാരം (ഉഖൂഖ്) കാണിച്ചു എന്നൊരു കേസുപോലും എനിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ല, അത്തരം കേസുകളെല്ലാം ആൺകുട്ടികൾക്കെതിരെയായിരുന്നു!”
സ്നേഹം എന്നത് മറ്റുള്ളവർക്ക് മുൻഗണന നൽകലാണ്, അല്ലാതെ സ്വാർത്ഥതയല്ല!
ഇമാം അൽ ഖുശൈരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “യഅ്ഖൂബ് عَلَيْهِ السَّلَام യൂസുഫിന്റെ عَلَيْهِ السَّلَام വേർപാടിൽ ക്ഷമിച്ചിരുന്നില്ല. എങ്കിലും അവൻ കളികളിലൂടെ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുമെന്ന് അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ടുപോകാൻ സഹോദരന്മാർക്ക് അദ്ദേഹം അനുവാദം നൽകി. അതുപോലെയാണ് സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, തന്റെ സുഖത്തേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ സുഖത്തിന് അവൻ മുൻഗണന നൽകും!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സ്നേഹം എന്നത് മറ്റുള്ളവർക്ക് മുൻഗണന നൽകലാണ്, അല്ലാതെ സ്വാർത്ഥതയല്ല!
- സ്നേഹവും, ഉടമപ്പെടുത്താനുള്ള ആഗ്രഹവും (حب التملك) തമ്മിൽ വലിയ അന്തരമുണ്ട്.
- സ്നേഹിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോട് ഹൃദയങ്ങളായും ആത്മാക്കളായും ഇടപഴകുന്നു. തങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സന്തോഷത്തിന് അവർ മുൻഗണന നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഉടമപ്പെടുത്താനുള്ള ആഗ്രഹമുള്ളവർ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോട് സാധനങ്ങളെപ്പോലെയാണ് ഇടപഴകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സന്തോഷം അവർക്ക് ഒരു വിഷയമല്ല, അവർക്ക് സന്തോഷമുണ്ടാകുക എന്നത് മാത്രമാണ് പ്രധാനം.
- എന്റെ ‘അമ്പത് സ്നേഹനിയമങ്ങൾ’ എന്ന പുസ്തകത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ നിയമം ഇതാണ്: “നീ സ്നേഹിക്കുക, ഉടമപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കരുത്!”
നിശ്ചയമായും സ്നേഹം മറച്ചുവെക്കാനാവില്ല!
അല്ലാഹുവിന്റെ വചനത്തെ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഇമാം അൽ ഖുശൈരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: ﴿قَد شَغَفَها حُبَّا﴾ “അവളില് അവനോടുള്ള അനുരാഗം ആഴ്ന്നിറങ്ങിയിരിക്കുന്നു.”1 “നിശ്ചയമായും സ്നേഹം മറച്ചുവെക്കാനാവില്ല!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഹൃദയങ്ങളിലുള്ളത് മുഖങ്ങളിൽ വെളിവാകും!
- പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നോക്കുന്ന നിമിഷത്തിൽ കണ്ണുകളിലുണ്ടാകുന്ന തിളക്കം ഒരു കവിതയേക്കാൾ വാചാലമാണ്.
- ആലിംഗനം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ മറച്ചുപിടിക്കുന്ന കൈകളിലെ വിറയൽ.
- പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോഴുള്ള ആശ്വാസം, ഒരു ഉമ്മ തന്റെ കൈക്കുഞ്ഞിനെ തലോടി ഉറക്കുന്നത് പോലെയാണ്. സാധാരണ ചിരികളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ആ പുഞ്ചിരി.
- രക്തയോട്ടം നിലച്ചതിന് ശേഷം വീണ്ടും രക്തം തിരിച്ചെത്തിയതുപോലെ കവിളുകളിലുണ്ടാകുന്ന ആ ചുവപ്പ്.
- സ്നേഹം വെള്ളം പോലെയാണ്; ഒരു അണക്കെട്ടിന് പിന്നിൽ എത്രത്തോളം നീ അതിനെ തടഞ്ഞുനിർത്താൻ ശ്രമിച്ചാലും, നിന്റെ നിയന്ത്രണവുമില്ലാതെ അതിൽ നിന്നല്പം പുറത്തുചാടും!
നിന്റെ ഹൃദയത്തെ നീ എവിടെ കണ്ടെത്തുന്നുവോ അവിടെ നിന്റെ യാത്ര അവസാനിപ്പിക്കുക
ഇബ്നു അബ്ദിൽ ബർറ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘അൽ ഇൻതിഖാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇമാം ശാഫിഈ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “ഒരു കൂട്ടർ തങ്ങളുടെ സ്ത്രീകളെ അന്യപുരുഷന്മാർക്ക് വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുക്കാതിരിക്കുകയും, തങ്ങളുടെ പുരുഷന്മാരെ അന്യസ്ത്രീകളെക്കൊണ്ട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവരുടെ മക്കൾ വിഡ്ഢികളായിത്തീരും.”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, കുടുംബക്കാർക്കിടയിലുള്ള വിവാഹത്തെ വിലക്കിക്കൊണ്ട് വന്നിട്ടുള്ള യാതൊരു ഹദീസും സ്ഥിരപ്പെട്ടതല്ല!
- നബി ﷺ തന്റെ പിതൃവ്യപുത്രിയായ ഉമ്മു ഹാനിഇനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. തന്റെ മകളായ ഫാത്വിമയെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا പിതൃവ്യപുത്രനായ അലിക്ക് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുത്തു!
- ഇമാം ശാഫിഈയുടെ رَحِمَهُ اللَّهُ വാക്കുകൾ അത് നിഷിദ്ധമാണെന്ന് പറയുന്നില്ല, മറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതാണ്. കാരണം നീണ്ട തലമുറകളോളം രക്തം പുതുക്കപ്പെടാതിരിക്കുന്നത് രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും!
- അറബികൾ പറയാറുണ്ടായിരുന്നു: “കുടുംബത്തിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള സ്ത്രീകൾ (അപരിചിതർ) ആരോഗ്യമുള്ള മക്കൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നവരാണ്, എന്നാൽ പിതൃവ്യപുത്രിമാർ കൂടുതൽ ക്ഷമയുള്ളവരാണ്!”
- ചുരുക്കത്തിൽ: നിന്റെ ഹൃദയത്തെ നീ എവിടെ കണ്ടെത്തുന്നുവോ അവിടെ നീ നിന്റെ യാത്ര അവസാനിപ്പിക്കുക (താമസമാക്കുക), അതാണ് നിന്റെ ഇടം!
നിന്റെ ദേഹേച്ഛയെ നീ ധിക്കരിക്കുക!
അൽ ഖറാഇത്വി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘മകാരിമുൽ അഖ്ലാഖ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഉമർ ബിൻ അബ്ദിൽ അസീസ് رَحِمَهُ اللَّهُ ഹസൻ ബസരിക്ക് رَحِمَهُ اللَّهُ ഇപ്രകാരം എഴുതി: “എന്റെ ഈ കത്ത് താങ്കൾക്ക് ലഭിച്ചാൽ എനിക്കൊരു ഉപദേശം നൽകുക, ചുരുക്കത്തിൽ പറയുക, വസ്സലാം!” അപ്പോൾ ഹസൻ ബസരി رَحِمَهُ اللَّهُ മറുപടി എഴുതി: “താങ്കളുടെ കത്ത് ലഭിച്ചു, താങ്കളുടെ ദേഹേച്ഛയെ താങ്കൾ ധിക്കരിക്കുക, വസ്സലാം!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ദേഹേച്ഛ എവിടെയാണുള്ളതെന്ന് നോക്കുക, എന്നിട്ട് നീ അതിന്റെ എതിർഭാഗത്ത് നിൽക്കുക, അവിടെയാണ് രക്ഷയുള്ളത്!
- മനസ്സ് സമ്പത്തിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥ രക്ഷയുള്ളത് സ്വദഖയിലാണ് (ദാനധർമ്മങ്ങളിലാണ്).
- മനസ്സ് ഉറക്കവും വിശ്രമവും ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥ രക്ഷയുള്ളത് രാത്രി നമസ്കാരത്തിലും ഫജ്ർ നമസ്കാരത്തിലുമാണ്.
- മനസ്സ് അന്യസ്ത്രീകളുടെ സൗന്ദര്യത്തിലേക്ക് നോക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥ രക്ഷയുള്ളത് ദൃഷ്ടികൾ താഴ്ത്തുന്നതിലാണ്.
- മനസ്സ് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥ രക്ഷയുള്ളത് വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നതിലാണ്.
- ഈ മനസ്സിനെ നീ സത്യത്തിന്റെ മേൽ നിർബന്ധപൂർവ്വം ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തിയില്ലെങ്കിൽ അത് നിന്നെ നശിപ്പിച്ചുകളയും!
എപ്പോഴായിരുന്നു താങ്കളുടെ തൗബ?!
അബ്ദുല്ലാഹിബ്നുൽ മുബാറക് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘കിതാബുസ്സുഹ്ദ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഉമർ ബിൻ അബ്ദിൽ അസീസിനോട് رَحِمَهُ اللَّهُ ചോദിക്കപ്പെട്ടു: “അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ മടക്കം (തൗബ) എപ്പോഴായിരുന്നു?” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഞാൻ എന്റെ ഭൃത്യനെ അടിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ഒരു സമയത്ത് അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ‘ഹേ ഉമർ, അന്ത്യനാൾ പുലരുന്ന ഒരു രാത്രിയെക്കുറിച്ച് താങ്കൾ ഓർക്കുക!’ അപ്പോഴായിരുന്നു എന്റെ തൗബ.”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, അന്ത്യനാൾ പുലരുന്ന ഒരു രാത്രിയെക്കുറിച്ച് നീയും ഓർക്കുക!
- വഷളായ കാര്യങ്ങൾ നിന്റെ മുന്നിൽ അലംകൃതമായി വന്നാൽ, ഇസ്രാഫീൽ عَلَيْهِ السَّلَام ഒരുനാൾ കാഹളത്തിൽ ഊതുമെന്ന് നീ ഓർക്കുക!
- ഹറാമായ സമ്പത്ത് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരു കൊള്ളമുതലായി നിനക്ക് തോന്നിയാൽ, അന്ത്യദിനത്തിൽ തുലാസ് സ്ഥാപിക്കപ്പെടുമെന്ന് നീ ഓർക്കുക.
- മറ്റുള്ളവരോട് അതിക്രമം കാണിക്കാൻ നിനക്ക് സാധിച്ചാൽ, നരകത്തിന് മുകളിൽ സിറാത്ത് പാലം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുമെന്ന് നീ ഓർക്കുക.
- അന്നേ ദിവസം മനുഷ്യർ രണ്ടു വിഭാഗത്തിലായിരിക്കും: അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം കൊണ്ടും പിന്നീട് അവന്റെ സൽകർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടും രക്ഷപ്പെടുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ സമ്പാദിച്ചുവെച്ച തിന്മകൾ കാരണം നരകത്തിൽ വീഴുന്നവൻ!
നിശ്ചയമായും പ്രതാപത്തിന് വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടതുണ്ട്!
ഇമാം ദഹബി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഉമർ ബിൻ അബ്ദിൽ അസീസ് رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “പ്രയാസകരമായ കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയായിരുന്നെങ്കിൽ അവർക്ക് അവരുടെ ദീനോ ദുനിയാവോ നിലനിൽക്കുമായിരുന്നില്ല!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, നിശ്ചയമായും പ്രതാപത്തിന് വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടതുണ്ട്!
- ബഖിയ്യ് ബിൻ മഖ്ലദ് സ്പെയിനിൽ നിന്ന് ബാഗ്ദാദിലേക്ക് കാൽനടയായി യാത്രചെയ്ത് വന്ന് ഇമാം അഹ്മദിൽ رَحِمَهُ اللَّهُ നിന്ന് ഹദീസ് പഠിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം അന്തലൂസിലെ വലിയ മുഹദ്ദിസായി മാറിയത്!
- നീ നിന്റെ വീട്ടിലിരുന്ന് സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിൽ വായിക്കുന്ന എത്രയോ ഹദീസുകൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ വീടുപേക്ഷിച്ച് നാഴികകളോളം യാത്രചെയ്ത് പോയി കേട്ടുപഠിച്ചതാണ്!
- ഏറ്റവും ഉത്തമമായ അറബി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ഹുദൈൽ ഗോത്രത്തിലേക്ക് യാത്ര പോയതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് ഇമാം ശാഫിഈയുടെ رَحِمَهُ اللَّهُ നാവിന് ആ കൃത്യത ലഭിച്ചത്. എന്നിട്ട് നീ സ്വയം ചോദിക്കുക: മദീനയിലേക്കും അബിസീനിയയിലേക്കുമുള്ള ഹിജ്റകൾ കൊണ്ടല്ലാതെ ഈ ദീൻ നിലനിന്നിട്ടുണ്ടോ?!ബദറിലും ഉഹ്ദിലും ഖൈബറിലും മറ്റു യുദ്ധങ്ങളിലുമെല്ലാം ഊരിയ വാളുകൾ കൊണ്ടല്ലാതെ അത് നിലനിന്നിട്ടുണ്ടോ?!
- ഡോക്ടർമാരുടെ ക്ലിനിക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ അവർ പഠിക്കാനും ഉറക്കമൊഴിക്കാനും ചിലവഴിച്ച നീണ്ട രാത്രികളുണ്ട്.
- തൊഴിലാളികളുടെ വർക്ക്ഷോപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ അവരുടെ കഠിനാധ്വാനവും ത്യാഗവുമുണ്ട്!
- വിത്ത് വിതയ്ക്കേണ്ട സമയത്ത് നീ കളിച്ചുനടക്കുകയാണെങ്കിൽ, കൊയ്ത്തുകാലത്ത് വിളവെടുക്കാൻ നീ അരിവാൾ മൂർച്ചകൂട്ടേണ്ടതില്ല!
നിന്റെ മുറിവിന്റെ വലിപ്പം നീ വർദ്ധിപ്പിക്കരുത്!
ഇബ്നു ഖുതൈബ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ഉയൂനുൽ അഖ്ബാർ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇഖാൽ ബിൻ ശബഥ് പറഞ്ഞു: “ഞാൻ എന്റെ പിതാവിനൊപ്പം ഒരു വാഹനത്തിന് പിന്നിലിരുന്ന് യാത്രചെയ്യുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ ജരീർ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടി. എന്റെ പിതാവ് അദ്ദേഹത്തിന് അഭിവാദ്യം അർപ്പിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ മര്യാദയോടെ പെരുമാറുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം കടന്നുപോയപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ പിതാവിനോട് ചോദിച്ചു: ‘അയാൾ നമ്മെക്കുറിച്ച് അത്രയേറെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തി പാടിയിട്ടും താങ്കൾ അയാളോട് ഇത്ര മര്യാദയോടെയാണോ പെരുമാറുന്നത്?!’ അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘മകനേ, ഞാൻ എന്റെ മുറിവ് വീണ്ടും വലുതാക്കണമെന്നാണോ നീ പറയുന്നത്?'”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഒരു മനുഷ്യന് അറിയാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാര്യങ്ങളിലൊന്നാണ് എപ്പോൾ പിന്മാറണം എന്നത് മനസ്സിലാക്കുക എന്നത്!
- ചില പോരാട്ടങ്ങൾ തുടരുന്നത് മാനസികമായി തളർത്തുന്നതാണ്, അതിനാൽ അവിടെനിന്ന് പിന്മാറാൻ നീ പഠിക്കുക.
- ചില കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾ വെറും ക്ഷീണം മാത്രമാണ്, അതിനാൽ ആ പേജുകൾ മടക്കിവെക്കാൻ നീ പഠിക്കുക.
- ചില വിജയങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ തോൽവികളാണ്, അതിനാൽ നീ നിന്റെ വിശുദ്ധി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക.
- ചില പോരാട്ടങ്ങളിലെ വിജയം ആ പോരാട്ടം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പക്വത!
സ്നേഹിക്കുന്ന രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ നീ അകൽച്ചയുണ്ടാക്കരുത്!
ഇബ്നു ഖുതൈബ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ഉയൂനുൽ അഖ്ബാർ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഒരു ഗ്രാമീണൻ തന്റെ ഒട്ടകത്തെ മാലിക് ബിൻ അസ്മാഇന് വിറ്റു. അങ്ങനെ അതിന്റെ വില തന്റെ കയ്യിൽ ലഭിച്ചപ്പോൾ അയാൾ ആ ഒട്ടകത്തെ നോക്കി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇപ്രകാരം പാടി: “ഉമ്മു മുഅമ്മർ, ആവശ്യങ്ങൾ കാരണം ചിലപ്പോൾ നാം ഒഴിവാക്കാൻ മടിക്കുന്ന വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളെപ്പോലും ഒഴിവാക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം!” അപ്പോൾ മാലിക് പറഞ്ഞു: “താങ്കളുടെ ഒട്ടകത്തെ താങ്കൾ തന്നെ എടുത്തുകൊള്ളുക, അതിന്റെ വിലയും താങ്കൾക്ക് തന്നെയെടുക്കാം!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഒരു മനുഷ്യനും അവൻ ഇണങ്ങിയ മൃഗത്തിനും ഇടയിൽ പോലും അകൽച്ചയുണ്ടാക്കരുത് എന്നത് അവരുടെ ഉന്നതമായ സ്വഭാവമായിരുന്നു! അതുകൊണ്ട് സ്നേഹിക്കുന്ന രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ നീ ഒരിക്കലും അകൽച്ചയുണ്ടാക്കരുത്, കാരണം ഹൃദയങ്ങൾ തകരുക എന്നത് വലിയ വേദനയാണ്!
- ജീവനുള്ള ഒരാളുടെ നെഞ്ചിൽ എന്താണുള്ളതെന്ന് അറിയാതെ അയാൾക്ക് ജീവനുണ്ടെന്ന് നീ ഉറപ്പിച്ചുപറയരുത്! മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ജനാസയും ചുമന്നുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന എത്രയോ ആളുകളുണ്ട്!
- അതെ, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനില്ലാതെയും മനുഷ്യർ ജീവിച്ചേക്കാം, എന്നാൽ എങ്ങനെയാണ് അവൻ ജീവിക്കുന്നത് എന്ന് നീ അവനോട് ചോദിക്കുക!
അല്ലാഹു എന്നെ വിളിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഞാൻ അവനിലേക്ക് പോകുന്നു!
ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘അൽ മുദ്ഹിശ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ളുഹർ ബാങ്കിന് ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്ക് മുമ്പ് വുദു എടുക്കുന്ന ഒരു പ്രായമായ സ്ത്രീയെ ഞാൻ കണ്ടു. അപ്പോൾ ഞാൻ അവരോട് ചോദിച്ചു: ‘ബാങ്ക് വിളിച്ചോ?’ അവർ പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹു എന്നെ വിളിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഞാൻ അവനിലേക്ക് പോവുകയാണ്!'”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഈമാൻ നിറഞ്ഞുനിന്നാൽ അവർ തികച്ചും വ്യത്യസ്തരായ മനുഷ്യരായി മാറും!
- ബിലാലിന്റെ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ഈമാൻ കൊണ്ടുമാത്രമാണ് ഉമയ്യത്ത് ബിൻ ഖലഫിന്റെ അഹങ്കാരത്തെ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്!
- ഫറോവയുടെ അഹങ്കാരത്തെ ഒരു മുടിയുടെ ചീപ്പ് കൊണ്ട് തോൽപ്പിച്ചത് ഈമാൻ കൊണ്ടുമാത്രമാണ് (മാഷിത്വയുടെ ചരിത്രം).
- കിടങ്ങുകളിലെ (ഉഖ്ദൂദ്) കുട്ടി ആ ഭരണാധികാരിയെ വെല്ലുവിളിച്ചതും ശാസിച്ചതും ഈമാൻ കൊണ്ടുമാത്രമാണ്.
- സ്വഹാബത്ത് വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതും, ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ചതും ഈമാൻ കൊണ്ടുമാത്രമാണ്.
- ജാഹിലിയ്യാ കാലഘട്ടത്തിൽ ഖൻസാഅ് തന്റെ സഹോദരനായ സ്വഖ്റിനെ ഓർത്ത് കാലങ്ങളോളം കരഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ ഖാദിസിയ്യാ യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു, എന്നിട്ടും അവർ ഒരു തുള്ളി കണ്ണുനീർ പോലും ഒഴുക്കിയില്ല.
- ഈമാൻ മനുഷ്യരെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു, അത് അവരെ പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിക്കുന്നു!
സജ്ജനങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ സ്ത്രീകൾ രാജ്ഞിമാരാണ്!
ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘അൽ മുദ്ഹിശ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “സ്ത്രീകൾ സ്വതന്ത്രരുടെ അടുക്കൽ ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ട അമാനത്തുകളാണ്. പ്രതാപവാനല്ലാതെ അവരെ ആദരിക്കുകയില്ല, നിന്ദ്യനല്ലാതെ അവരെ അപമാനിക്കുകയുമില്ല.”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സജ്ജനങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ സ്ത്രീകൾ രാജ്ഞിമാരാണ്!
- മുൻഗാമികൾ ഇപ്രകാരം പറയുമായിരുന്നു: “ഒരു മനുഷ്യനെ ഞങ്ങൾ ‘പുരുഷൻ’ എന്ന് വിളിക്കുകയില്ല, അവന്റെ ഭാര്യയെ ഞങ്ങൾ നോക്കുന്നതുവരെ; അവൾ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവളാണോ അതോ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നവളാണോ എന്ന്.”
- നിഷേധിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും സാധിക്കും, എന്നാൽ ഉന്നതമായ സ്വഭാവമുള്ളവർ മാത്രമേ ഔദാര്യം കാണിക്കുകയുള്ളൂ!
- ശിക്ഷിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും സാധിക്കും, എന്നാൽ ഉന്നതമായ സ്വഭാവമുള്ളവർ മാത്രമേ വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കുകയുള്ളൂ!
- സ്ത്രീ എന്നത് നിന്റെ അടുക്കൽ ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ട അമാനത്താണ്, അല്ലാതെ നിന്റെ സമ്പത്തുകൊടുത്തു നീ വാങ്ങിയ അടിമയല്ല. അതുകൊണ്ട് ഒന്നുകിൽ നീ ആ അമാനത്ത് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അത് അവകാശികൾക്ക് തിരികെ നൽകുക!
തന്റെ ജനതയുടെ നേതാവ് അറിഞ്ഞിട്ടും അറിയാത്തതായി നടിക്കുന്നവനാണ്!
ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘സ്വയ്ദുൽ ഖാത്വിർ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ഒരു ശത്രുവുമായോ അസൂയാലുവുമായോ പെട്ടെന്ന് ഒരു തർക്കത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ബുദ്ധിശൂന്യതയാണ്. മറിച്ച്, നിങ്ങൾക്കിടയിൽ സമാധാനം നിലനിർത്തുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. അവൻ മാപ്പ് ചോദിച്ചാൽ നീ സ്വീകരിക്കുക, അവൻ തർക്കിക്കാൻ വന്നാൽ നീ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുക. എന്നിട്ട് മനസ്സിൽ അവനെക്കുറിച്ച് ജാഗ്രത പുലർത്തുക, ഒരു കാരണവശാലും അവനെ വിശ്വസിക്കാതിരിക്കുക!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, മുൻഗാമികൾ ഇപ്രകാരം പറയുമായിരുന്നു: “തന്റെ ജനതയുടെ നേതാവ് അറിഞ്ഞിട്ടും അറിയാത്തതായി നടിക്കുന്നവനാണ്!”
- പറയേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നതിൽ നിന്ന് എപ്പോഴാണ് വിട്ടുനിൽക്കേണ്ടത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാത്ത കാലത്തോളം നീ പൂർണ്ണമായ പക്വതയിലെത്തിയിട്ടില്ല.
- ഒരുപക്ഷേ നീ പ്രതികരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളിൽ പോലും നീ യാതൊരു പ്രതികരണവും നടത്താതിരിക്കുക!
- നീ ഏർപ്പെടേണ്ടിയിരുന്ന ചില പോരാട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് നീ പിന്മാറുക.
- നിന്റെ മാനസിക സമാധാനത്തിന് വിലയിടാൻ കഴിയില്ല, അതിനാൽ അത് നീ പാഴാക്കരുത്.
- എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുക, എന്നിട്ട് ഒന്നും മനസ്സിലാകാത്തവനെപ്പോലെ നടിക്കുക!
സ്നേഹമെന്താണെന്ന് അറിയാത്തവർക്കാണ് സങ്കടപ്പെടേണ്ടത്!
ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ദമ്മുൽ ഹവാ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു: “സ്നേഹം (അനുരാഗം) എക്കാലത്തും പ്രതാപികളെപ്പോലും നിന്ദ്യരാക്കിയിട്ടുണ്ട്!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, സ്നേഹത്തെപ്പോലെ നമ്മെ അടിമകളാക്കാൻ മറ്റൊന്നിനും കഴിയില്ല! അത് അനുസരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയാണ്, വിധികൾ മാറ്റിയെഴുതാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ന്യായാധിപനുമാണ്!
- യുദ്ധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്ത എത്രയോ പോരാളികളെ, വെറുമൊരു നോട്ടം കൊണ്ട് പരാജയപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
- എത്രയോ ബുദ്ധിമാന്മാരുടെ ഗാംഭീര്യം, ഒരു ശബ്ദത്തിന്റെ ഇടർച്ചകൊണ്ട് ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു.
- തടവറകൾ നിർമ്മിച്ച എത്രയോ ഭരണാധികാരികൾ പിന്നീട് ഒരു സുന്ദരിയുടെ മുന്നിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
- എത്രയോ സമാധാനമുള്ള മനുഷ്യർ, വിരഹവേദനയാൽ തീയിലിട്ട പാത്രം പോലെ തിളച്ചുമറിയുന്നു.
- ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും, സ്നേഹം കാരണം ജീവിതം മാറിമറിഞ്ഞവർക്ക് വേണ്ടിയല്ല നാം സങ്കടപ്പെടേണ്ടത്.
- സങ്കടം മുഴുവനും ഒരിക്കൽപോലും സ്നേഹമെന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തവർക്ക് വേണ്ടിയാണ്!
തസ്ബീഹ് കൊണ്ടല്ലാതെ ഇത് വെന്തുപാകമായിട്ടില്ല!
ഇബ്നുൽ ജൗസി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘സ്വിഫത്തുസ്സഫ്വ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: “അഹ്മദ് ബിൻ അബിൽ ഹവാരിയുടെ ഭാര്യ റാബിഅ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്താൽ അത് ഭർത്താവിന് നൽകിക്കൊണ്ട് പറയുമായിരുന്നു: ‘എന്റെ നേതാവേ, താങ്കൾ കഴിച്ചുകൊള്ളുക, തസ്ബീഹ് കൊണ്ടല്ലാതെ ഇത് വെന്തുപാകമായിട്ടില്ല!'”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കൽ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക് വലിയൊരു ആനന്ദമാണ്.
- ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള ആരാധനയാണത്, ഏറ്റവും ലളിതമായ അനുസരണവും, ഏറ്റവും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന നേട്ടവുമാണത്!
- വാഹനം ഓടിക്കുന്ന സമയത്ത് നിനക്ക് തസ്ബീഹ് ചൊല്ലാൻ സമയമുണ്ട്.
- അടുപ്പിൽ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് നിനക്ക് ഇസ്തിഗ്ഫാർ നടത്താൻ സാധിക്കും.
- ഹസൻ ബസരി رَحِمَهُ اللَّهُ പറയുമായിരുന്നു: “നിങ്ങളിലൊരാൾ വെറുതെ ഇരിക്കുന്ന സമയത്ത് മലക്കിനോട് ഇപ്രകാരം പറയുന്നതുകൊണ്ട് അവന് എന്ത് ബുദ്ധിമുട്ടാണുള്ളത്: ‘അല്ലാഹു നിന്നോട് കരുണ കാണിക്കട്ടെ, നീ എഴുതുക:’ എന്നിട്ട് ഇപ്രകാരം ചൊല്ലിക്കൊടുക്കുക: സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, അൽഹംദുലില്ലാഹ്, അല്ലാഹു അക്ബർ!”
ചില സാഹചര്യങ്ങൾ നീ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പകരം അത് നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു!
അൽ അസ്വ്ബഹാനി رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘ഹിൽയതുൽ ഔലിയാഅ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ ഹനഫിയ്യ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത ആളുകളുമായി, അല്ലാഹു ഒരു പോംവഴി ഉണ്ടാക്കിത്തരുന്നതുവരെ സഹിഷ്ണുതയോടെ സഹവസിക്കാത്തവൻ ബുദ്ധിമാനല്ല!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഈ ലോകം കറുപ്പും വെളുപ്പും മാത്രമായിരുന്നെങ്കിൽ കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമായിരുന്നു എന്നാൽ നിർഭാഗ്യവശാൽ ഇതിലെ മിക്ക നിറങ്ങളും ചാരനിറമാണ് (അവ്യക്തമാണ്)!
- കുടുംബബന്ധങ്ങൾ മുറിഞ്ഞുപോകാതിരിക്കാൻ നീ അത് കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്!
- വിവാഹബന്ധങ്ങൾ നിലനിൽക്കാൻ നീ അതിൽ പലതും കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കേണ്ടതുണ്ട്!
- സൗഹൃദങ്ങളിൽ നീ ഒറ്റപ്പെടാതിരിക്കാൻ പല കാര്യങ്ങളും നീ അവഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്!
- ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ അടഞ്ഞുപോകാതിരിക്കാൻ നീ പലതും കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കേണ്ടതുണ്ട്!
- ജീവിതത്തിലെ മിക്ക സാഹചര്യങ്ങളും നീ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പകരം അത് നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പക്വത!
അറിവിനേക്കാൾ മുമ്പ് അദബ് (മര്യാദ)!
ഖാദി ഇയാദ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘തർത്തീബുൽ മദാരിക്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: ഇമാം മാലിക് رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “എന്റെ ഉമ്മ എന്നെ തലപ്പാവ് ധരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറയുമായിരുന്നു: നീ റബീഅയുടെ അടുക്കൽ പോകുക, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് അറിവ് പഠിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് അദബ് (മര്യാദ) പഠിക്കുക!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ധാരാളം അറിവുള്ളതിനേക്കാൾ നമുക്കാവശ്യം കുറച്ചെങ്കിലും അദബ് ഉണ്ടാകുക എന്നതാണ്!
- ഏതൊരു കാര്യത്തിൽ നിന്നും അദബ് എടുത്തുമാറ്റപ്പെട്ടാൽ, അതിന്റെ ആശയം എത്ര മനോഹരമാണെങ്കിലും അത് വിരൂപമായിത്തീരും!
- അദബില്ലാത്ത ദാനധർമ്മങ്ങൾ ജനങ്ങളെ നിന്ദിക്കലാണ്!
- അദബില്ലാത്ത സംവാദങ്ങൾ വെറും അഹങ്കാരമാണ്!
- അദബില്ലാത്ത സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ വെറും പ്രകടനമാണ്!
- അദബില്ലാത്ത പദവികൾ വെറും അഹങ്കാരമാണ്!
- സുന്ദരമായ മുഖം പോലും അതിന്റെ ഉടമസ്ഥൻ അദബുകൊണ്ട് അതിനെ അലങ്കരിച്ചില്ലെങ്കിൽ അത് കണ്ണുകൾക്ക് മുന്നിൽ വിരൂപമായിത്തീരും!
- അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളെയും അദബുകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുക, അത് കൂടുതൽ മനോഹരമാകും!
ഹൃദയത്തിലുള്ളതെല്ലാം പറയാനുള്ളതല്ല!
ഹന്നാദ് ബിൻ അസ്സരിയ്യ് رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘കിതാബുസ്സുഹ്ദ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: അർറബീഅ് ബിൻ ഖുഥൈം തന്റെ പ്രാർത്ഥനയിൽ ഇപ്രകാരം പറയുമായിരുന്നു: “അല്ലാഹുവേ, നിന്നോടല്ലാതെ മറ്റാരോടും പറയാൻ കൊള്ളാത്ത എന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് സങ്കടപ്പെടുന്നു!”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, ഹൃദയത്തിലുള്ളതെല്ലാം മറ്റുള്ളവരോട് പറയാനുള്ളതല്ല!
- ചില നിരാശകൾ ആരോടും പറയാതെ നീ ഒറ്റയ്ക്ക് സഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
- ചില മുറിവുകൾ മറ്റാരെയും കാണിക്കാതെ നീ ഒറ്റയ്ക്ക് ചികിത്സിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
- ചില കണ്ണുനീരുകൾ മറ്റാരും കാണാതെ നീ ഒറ്റയ്ക്ക് തുടച്ചുമാറ്റേണ്ടതുണ്ട്.
- അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു സുജൂദും ദുആയും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ളത്.
- നിന്റെ നമസ്കാരപ്പായയിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ മുന്നിൽ നീ പൊട്ടിക്കരയുക, നിന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ മുന്നിൽ നീ നിന്റെ സങ്കടങ്ങൾ തുറന്നുപറയുക.
- ശേഷം നിന്റെ കണ്ണുനീർ തുടച്ചുമാറ്റുക, മുറിവുകൾ മറച്ചുവെക്കുക, ജനങ്ങളുടെ മുന്നിലേക്ക് പ്രസന്നമായ മുഖത്തോടെ പുറത്തുപോവുക.
നിന്റെ ഞരമ്പുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നത് രക്തമാണ്, വെള്ളമല്ല
ഇബ്നു അബീ ദുൻയാ رَحِمَهُ اللَّهُ രചിച്ച ‘മകാരിമുൽ അഖ്ലാഖ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം: “ഫർളായ നമസ്കാരത്തിലേക്ക് നടന്നടുക്കുന്ന കാലടികളേക്കാൾ പ്രതിഫലമുള്ള മറ്റൊരു ചുവടുവെപ്പ് കുടുംബബന്ധം ചേർക്കുന്നതിനായുള്ള ചുവടുവെപ്പാണെന്ന് ഞങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.”
- എന്റെ സുഹൃത്തേ, നീ നിന്റെ കുടുംബബന്ധം ചേർക്കുക, നിന്റെ ബന്ധുക്കളെ അന്വേഷിക്കുക.
- മരത്തിൽ നിന്നും വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ട ഒരു കൊമ്പായി നീ മാറരുത്.
- നിന്റെ ഞരമ്പുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന രക്തത്തെ നീ വെള്ളമായി കാണരുത്!
- നിശ്ചയമായും അല്ലാഹു തന്റെ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിച്ചതിന് ശേഷം, ‘റഹിം’ (കുടുംബബന്ധം) എഴുന്നേറ്റുനിന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “കുടുംബബന്ധം മുറിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിന്നോട് അഭയം തേടുന്നവന്റെ സ്ഥാനമാണിത്!” അപ്പോൾ നമ്മുടെ രക്ഷിതാവ് പറഞ്ഞു: “അതെ, നിന്നെ ചേർക്കുന്നവനെ ഞാനും ചേർക്കും, നിന്നെ മുറിക്കുന്നവനെ ഞാനും മുറിക്കും, ഇതിൽ നീ തൃപ്തയാണോ?” അതുകേട്ടപ്പോൾ റഹിം പറഞ്ഞു: “അതെ.” അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: “എങ്കിൽ അത് നിനക്കുള്ളതാണ്!” 2
